In ere hersteld: Molen De Vrijheid in Beesd draait weer als vanouds
Nieuws
Beesd - Wie op de A2 tussen Beesd en Enspijk rijdt, ziet aan de Beesdse kant een molen staan. Lange tijd stond deze molen er zonder kap en wieken, maar sinds kort zitten de kap en de wieken er weer op en draait de molen als vanouds.
Donderdagmorgen werd de molen officieel in gebruik genomen. Meerdere betrokkenen zoals de molenaars, familie van Verschuer van landgoed Mariënwaerdt, de Rijksdienst en de gemeente waren aanwezig om de molen de eerste slagen te zien maken.
Toe aan vernieuwing
De molen is in eigendom van Mariënwaerdt en wordt bediend door de molenaars Justin van den Heuvel en Cees de Jong. “De molen was echt aan vernieuwing toe”, vertelt Wouter Pfeiffer, die beroepsmolenaar in Weesp is, en voor de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als molenspecialist in dienst is. Pfeiffer had een adviserende rol bij het hele proces.
“De kap was aan het verzakken, waardoor het kruien steeds zwaarder werd”, legt molenaar Van den Heuvel uit.
Kruien van de molen
Om een molen te laten draaien, moeten de wieken op de wind gezet worden. Dat doen molenaars door de molen te draaien, te kruien. De molen in Beesd kruide zwaar, omdat twee houten balken die in de kap zitten aan het verzakken waren. Deze balken rusten op het houten rollenkruiwerk waarmee de kap ronddraait. Ook dit rollenkruiwerk was versleten.
Volle gewicht
“Om de molen op de wind te draaien, moest ik met mijn hele gewicht aan de lier hangen om de molen centimeter voor centimeter te draaien. Soms moest ik tijdens het kruien gewoon pauzeren om bij te komen”, verzucht molenaar Van den Heuvel.
Om de molen op een goede manier te restaureren, werd ook de Rijksdienst bij het project betrokken. “Omdat we de onderdelen van de molen wilden behouden, hebben we geprobeerd zoveel mogelijk te restaureren. Zo zijn de twee verzakkende balken niet vernieuwd, maar gerestaureerd”, legt molenspecialist Pfeiffer uit.
Als een veertje
Nu de balken gerestaureerd zijn, en het houten rollenkruiwerk vervangen is, draait de molen gemakkelijk op de wind. “Ik kan de molen fluitend met één hand kruien”, lacht molenaar De Jong. Naast het kruiwerk zijn ook andere onderdelen van de kap, zoals het riet, vervangen. En zijn de wieken vernieuwd.
Officiële opening
Molenaar Cees de Jong, die sinds een paar weken ook wethouder in West Betuwe is, opende de molen samen met medemolenaar Justin van den Heuvel en Lotje van Verschuer door de vang te lichten en de molen als het ware ‘aan’ te zetten.
In september wordt er, samen met inwoners uit Beesd en andere betrokkenen, nog een keer stilgestaan bij de vernieuwingen van de molen.
Molen De Vrijheid
Het exacte bouwjaar van de korenmolen in Beesd is niet bekend. Wel is zeker dat de molen eerder gebouwd is dan in 1826. In de Tweede Wereldoorlog werd de molen beheerd door molenaarsgezin Van Beekhuizen en speelde de molen een rol. Met de wieken werden signalen aan verzetsstrijders en onderduikers doorgegeven.
Anne Ruth den Hertog
