Muizenplaag treft ook West Betuwe: melkveehouders kampen met forse schade
Nieuws
Regio – De muizenplaag die grote delen van de Alblasserwaard teistert, houdt ook huis in West Betuwe. Melkveehouders kampen met forse schade. Volgens Wageningen-onderzoeker Gerbert Roerink is er sprake van een echte veldmuizenpiek.
In de Alblasserwaard is de situatie ronduit ernstig, maar ook in West Betuwe zijn er grote problemen. Melkveehouder Gerrit de Groot uit Herwijnen noemt de situatie “dramatisch.” De Merwehoeve heeft 25 hectare grasland opnieuw moeten inzaaien. De schade is enorm. ”Ik denk dat we al voor tienduizenden euro’s schade hebben, ook omdat we veevoer moesten bijkopen.”
Water over het land
De Groot heeft inmiddels maatregelen genomen. Met pompen wordt water vanuit de sloten over het land verspreid. Daarmee worden de muizen teruggedrongen en tegelijkertijd de grasmat te hersteld.
Veel opbrengst verwachten ze dit jaar niet meer. “We doen het vooral om voor volgend jaar de weilanden hersteld te hebben.” Het onder water zetten is volgens Gerrit niet zonder risico. “Vooral op zware rivierklei, zoals bij ons, kan teveel water schade aan de bodem veroorzaken. Zeker als er straks nog een natte periode achteraankomt.”
Herstelwerkzaamheden
Ook melkveehouder Luuk Noordam uit Hellouw heeft muizenschade, al wist hij die - door vroegtijdig ingrijpen - te beperken. Vanwege de droogte zette hij in juli al percelen onder water, vooral om de droogte tegen te gaan. “Maar we kwamen er snel achter dat we twee vliegen in één klap sloegen”, vertelt Noordam.
Toch ontkomt ook zijn bedrijf niet aan herstelwerkzaamheden. Ongeveer twintig hectare moet volledig opnieuw worden ingezaaid.
Bovendien mist hij de opbrengst van twee grassnedes wat betekent: extra kosten want ook hij zal voer moeten bijkopen.
Waarom juist nu zoveel muizen?
Volgens Wageningen-onderzoeker Gerbert Roerink komen veldmuizenplagen in cycli van drie tot vijf jaar voor. Of een populatie daadwerkelijk explosief groeit, hangt sterk af van de weersomstandigheden. Vooral de droogte speelt daarbij een belangrijke rol. Niet alleen omdat muizen goed gedijen bij lage grondwaterstanden, maar ook omdat de grasgroei stilvalt. “Als het droog is, stopt het gras met groeien. Maar die muizen eten gewoon door en de populatie groeit als een gek. In het voorjaar kan het gras dat nog bijbenen, maar als de groei stopt, vallen er gaten in de grasmat.”
Satellieten kijken mee
Wie zelf wil onderzoeken hoe een weiland zich ontwikkelt, kan daarvoor de Groenmonitor van Wageningen Environmental Research gebruiken. Deze openbare website toont vegetatie-informatie op basis van satellietbeelden.
De Groenmonitor berekent onder andere de NDVI-groenindex. Die geeft een indicatie van de hoeveelheid groene biomassa in een gebied. De ontwikkeling kan vervolgens per perceel worden gevolgd. Wageningen heeft dit jaar al vastgesteld dat de droogte grote invloed heeft gehad op het Nederlandse grasland. De droogteschade is volgens de onderzoekers in 2026 groter dan tijdens de droge zomer van 2022, al blijft 2019 het recordjaar.
Hoe groot is de schade?
Voor West Betuwe zijn nog geen openbare totaalcijfers beschikbaar over het aantal hectares grasland dat door muizen is aangetast. De ervaringen van De Groot en Noordam maken echter duidelijk dat de financiële gevolgen voor individuele melkveebedrijven aanzienlijk kunnen zijn. Daarbij gaat het niet alleen om het opnieuw inzaaien van grasland, maar ook om misgelopen grasopbrengsten, extra veevoer, brandstof en arbeidsuren. Voor zover de geïnterviewde melkveehouders weten, bestaat er geen regeling waarmee zij deze schade vergoed kunnen krijgen.
Voedselgebrek
Volgens Roerink zal de muizenpopulatie uiteindelijk vanzelf weer afnemen. Bij een extreme piek ontstaat voedselgebrek en kunnen ziektes zich snel verspreiden. „Dan krijg je totale overbevolking. Het gras is weggevreten, er is geen eten meer en er treden ziektes op. In het voorjaar zitten de muizen dan waarschijnlijk weer vooral in de bermen.”
Voor de getroffen melkveehouders is dat voorlopig een schrale troost. Zij moeten nu investeren in het herstel van hun weilanden, in de hoop dat de grasmat volgend voorjaar weer voldoende opbrengst levert.
José Buijs
