Oogst gestart: het moment van de waarheid voor fruitbedrijf Kroeze
Nieuws
Beesd - Na een jaar lang snoeien, verzorgen, beregenen en beschermen is voor Jan (69) en Arno (67) Kroeze uit Beesd het moment van de waarheid aangebroken. Op hun fruitteeltbedrijf J. en A. Kroeze worden de eerste appels geplukt.
De broers telen al hun hele leven appels en peren en zien hun vak geleidelijk aan veranderen. Het weer wordt extremer, gewasbescherming staat onder druk en de consument blijft ondertussen gaaf fruit verwachten. Ook bedrijfsopvolging is niet meer vanzelfsprekend.
Familiebedrijf
Het fruitteeltbedrijf van de broers is al zo’n zeventig jaar in de familie. Hun vader begon het bedrijf, dat op zijn beurt voortkwam uit een ander familiebedrijf. Het areaal bestaat uit acht hectare, met uitsluitend appels en peren. De broers hebben geen opvolger.
En dat er ook veel water nodig is, bleek dit jaar maar weer eens. De zomer was warm en vooral erg droog. Voor de broers betekende dat extra werk. Jan: "We hebben veel gesproeid en gekoeld. Voor droogte beregenen we en bij hitte koelen we het gewas." Het water komt uit de Linge.
Een officieel onttrekkingsverbod kwam er dit jaar niet. "Er werd op een gegeven moment wel geadviseerd: jongens, laten we allemaal zuinig met water omgaan." Dat droge zomers geen nieuw verschijnsel zijn, weten ze maar al te goed. Hoewel hete zomers inmiddels meer regel dan uitzondering is, kan Jan kan zich de zomer van 1976 nog goed herinneren. "Dat was zo’n droog jaar. Toen hingen de appels gescheurd aan de bomen.”
Hagelschade
De pluk begon op maandag 27 augustus, ongeveer op hetzelfde moment als afgelopen jaren. "Wij hebben een redelijk goede oogst, met hier en daar wat hagelschade." Dat kan binnen een klein gebied enorm verschillen. "Op één perceel heb ik behoorlijk veel hagelschade en op een ander nauwelijks, terwijl die percelen nog geen kilometer uit elkaar liggen. Verzekeren? Ja, dat kan, maar daar hangt dan ook wel weer een prijskaartje aan.”
Consument
Niet alleen het weer is een uitdaging, ook de regels rond gewasbescherming worden uitdagender. Jan: "Ik ben opgegroeid met chemie op school, dat was toen normaal. Ik zeg niet dat dat goed is, dat hoor je mij niet zeggen. Ik ben er voorstander van om op een andere manier te gaan telen, maar de consument wil gaaf fruit. Daarom telen wij zoveel mogelijk klasse 1.”
Dit betekent dat de broers meer schade moeten tolereren dan vroeger en fruit moeten weggooien of naar de fabriek brengen. Jan: “De klant die merkt daar eigenlijk niks van, maar wij ervaren dat. En ten opzichte van een paar jaar geleden, hebben we duidelijk meer rupsen- en luizenschade in de boomgaard.”
Prijsafspraken
Gingen telers vroeger naar de veiling, tegenwoordig maken ze prijsafspraken. Dat betekent niet dat zij zelf de prijs mogen bepalen. Jan: “Ja, dat kan je doen in een schaarse markt, dan zeg je: kom maar op, wie wil er het meeste voor geven? In een overschotmarkt gaat dat niet.”
Hij weet wat hij krijgt voor de Elstars die ze nu aan het plukken zijn. “Dat heb ik vooraf al geregeld, anders had ik ze misschien nog even laten hangen of in de koeling gezet.”
Vertrouwen
Het antwoord op de vraag of we hier te maken hebben met een tevreden teler, laat even op zich wachten... “Eh... dat weet ik pas als ik straks alles kwijt ben en mijn centen op de bank heb staan.” Maar het vertrouwen is er wel? "Tuurlijk, anders had ik nooit teler moeten worden."
José Buijs van Schip
