Italiaanse expert waarschuwt voor mogelijke gezondheidsrisico’s radar Herwijnen

Herwijnen – Op het terrein aan de Broekgraaf in Herwijnen gaan de bouwwerkzaamheden door en is inmiddels een grijs stenen gebouw te zien. Dit moet de SMART-L radartoren van Herwijnen worden.

Hoewel er nog meerdere rechtszaken tegen de bouw van deze omstreden toren lopen, mag Defensie op eigen risico en voor eigen rekening verder bouwen. Stichting Niet Nog een Radar in Herwijnen (de stichting), gemeente West Betuwe en nog zeven andere inwoners hebben meerdere rechtszaken tegen de bouw van de toren aangespannen. Op dit moment loopt er een procedure bij de Raad van State over de vergunningen. Daarnaast loopt er een procedure bij de rechtbank van Arnhem.

Zorgen vanuit Italië

Naast inwoners, de gemeente en de stichting heeft nu ook een Italiaanse expert op het gebied van radiofrequente straling, dr. Fiorenzo Marinelli, zijn zorgen geuit over het plaatsen van radars in de buurt van woonwijken.

Onderzoek bij radar in De Marken

Fiorenzo Marinelli is een Italiaanse bioloog en wetenschappelijk onderzoeker die al tientallen jaren onderzoek doet naar elektromagnetische velden. Zo onderzoekt hij het effect van straling op het menselijk lichaam. Ook leidde hij een groot onderzoek in Potenza Picena in De Marken in Italië. Uit dit onderzoek bleek dat omwonenden van een krachtige militaire radarinstallatie, een ARGOS 10 radar, een hoger risico op kanker, hartziekten en beroertes hadden.

Open brief over straling

Edwin Rijkse, voorzitter van de stichting heeft sinds 2020 contact met deze Italiaanse expert. “Ik heb hem gevraagd een open brief te schrijven vanuit zijn ervaringen over straling.” In deze open brief schrijft Marinelli dat er meer voorzichtigheid nodig is. ‘Indien het risico niet uitgesloten is, moet men zorgvuldig handelen. Men moet schade voorkomen’, aldus Marinelli in zijn brief. Deze brief is ook ingediend bij de rechtszaak.

Reactie op Adviesbureau

De brief van de Italiaanse bioloog is een reactie op STAB. Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (STAB) is een organisatie van onafhankelijke deskundigen op het gebied van milieu, ruimtelijke ordening en bouwzaken. De Raad van State heeft aan STAB gevraagd om onderzoek te doen naar de radartoren van Herwijnen en te kijken naar de bezwaren die onder andere door de stichting over de radar ingediend zijn.

In het uiteindelijke STAB-rapport wordt ook gereageerd op het onderzoek in De Marken van Marinelli. ‘De studie is onvoldoende om conclusies te trekken over causale verbanden’, aldus het rapport van STAB. De adviseringsorganisatie ziet dus onvoldoende bewijs om het verband tussen de radarinstallatie en het verhoogde risico op kanker, hartziekten en beroertes vast te stellen.

Schade voorkomen

Marinelli is hier in zijn brief niet over te spreken. Hij noemt het ‘fundamenteel onjuist’. Daarnaast stelt de Italiaanse bioloog dat het voorzorgsbeginsel toegepast zou moeten worden. Volgens hem zou men preventief moeten handelen zodra er mogelijke signalen van schade zijn.

Verder wijst de Italiaanse bioloog erop dat er extra voorzichtigheid nodig is rondom radars zoals die van Herwijnen. Deze radars geven geen continue straling, maar pulsen. Het lichaam reageert hier volgens de onderzoeker anders op.

Internationale beoordelingen

Naast dat STAB het onderzoek van Marinelli ‘onvoldoende vindt om conclusies uit te trekken’, wijst het STAB er ook op dat het onderzoek van de Italiaanse bioloog niet is meegenomen in internationale beoordelingen van de Gezondheidsraad, ICNIRP en WHO.

Marinelli reageert ook hierop. In zijn brief stelt hij dat deze organisaties ‘conservatieve standpunten in kunnen nemen waarbij opkomende risico’s worden onderschat.’

Preventief handelen rechtvaardigen

Volgens Marinelli zou de vraag niet moeten zijn of er een verband is tussen kanker, hartziekten, beroertes én straling. Maar de vraag zou volgens hem moeten zijn of er voldoende geloofwaardig bewijs is voor het risico van dit verband om preventief handelen te rechtvaardigen. ‘Daarom dient de radarinstallatie niet in werking te worden gesteld’, sluit Marinelli in zijn brief af.