Burgemeester Stoop: ‘Staalslakken van Spijk blijven stevig hoofdpijndossier’

Spijk - “De staalslakken in Spijk blijven een stevig hoofdpijndossier”, aldus burgemeester Stoop. “Ik heb slapeloze nachten gehad over hoe we dit probleem gaan fixen.” Nadat meerdere oplossingen de revue gepasseerd zijn, is het plan nu om de staalslakken in te pakken en in een geluidswal te leggen. Maar omdat de staatssecretaris de pauzeknop op het gebruik van staalslakken heeft afgekondigd, mogen staalslakken op dit moment in Nederland niet verwerkt worden. De hoop is nu dat er voor Spijk een uitzondering gemaakt mag worden, zodat er stappen gezet kunnen worden.

In Spijk ligt bijna 670.000 ton aan staalslakken. Dat staat gelijk aan 30.000 vrachtwagens vol van dit bouwmateriaal. Doordat er in het verleden niet goed om is gegaan met het materiaal is de bodem vervuild geraakt, en daarmee had ook het water in de omliggende sloten en rivieren andere waardes. Na het nemen van maatregelen wijken deze waardes niet meer af. Op dit moment wordt er gewerkt aan een oplossing. BAM werkt in opdracht van de gemeente (West Betuwe) en de eigenaar van het terrein (The Dutch II) aan deze oplossing.

Ontheffing aanvragen

Op 21 juni heeft de staatssecretaris laten weten dat het verwerken van staalslakken voor een jaar niet wordt toegestaan. Dit geldt ook voor Spijk. “We zijn van plan om een ontheffing aan te vragen voor de verwerking van de staalslakken. Door de staalslakken volledig in te pakken in de bestaande geluidswal”, vertelt Bram de Mooij, die al meerdere jaren, via BAM, nauw betrokken is bij dit dossier. “Om zo’n ontheffing te krijgen kijkt de staatsecretaris voornamelijk naar twee punten”, legt Serge Meij, projectleider voor de gemeente West Betuwe uit. “Naar de hoeveelheid van de staalslakken en de fase van het project.” De eigenaar hoopt deze ontheffing eind 2025 aan te vragen. “De verwachting is dat er in de eerste helft van 2026 een besluit wordt genomen door het ministerie”, aldus De Mooij.

Meerdere ideeën

Het plan was eerst om de staalslakken in te pakken en op te bergen in een ‘Landmark’. Een grote opvallende berg. “Maar mede doordat dit terrein bij de Hollandse Waterlinie hoort en Unesco Werelderfgoed is, is dit idee afgeschreven”, legt de burgemeester uit. “Inmiddels is deze aanvraag ingetrokken.” Het idee is nu om de staalslakken in te pakken en in de geluidswal langs de A15 te stoppen. Ironisch genoeg was dit het originele plan: de staalslakken waren naar Spijk gehaald om een geluidswal te bouwen. “In totaal hebben veertien ideeën de revue gepasseerd. Zoals: een landmark bouwen, afvoeren naar het buitenland, het inrichten als stortplaats, de staalslakken wassen”, legt projectleider Meij uit. “Uiteindelijk is dit de minst slechte variant die uitvoerbaar is”, vult burgemeester Stoop aan.

Tekening van de staalslakken in de geluidswal.  Foto: Aangeleverd

‘Tot in lengte van dagen’

Als dit plan doorgaat komen de staalslakken ingepakt in een speciaal soort folie in een geluidswal te liggen. “Toch moet het gemonitord blijven worden”, legt Stoop uit. “De eigenaar is daar tot in lengte van dagen verantwoordelijk voor.” 

Het ‘staalslakken dossier’ kost de gemeente maar ook de eigenaar, The Dutch II, veel geld. “Dit dossier kost ons tussen de 3 en 500.000 euro per jaar”, aldus Stoop. De eigenaar probeert de kosten een klein beetje te dekken door verschillende initiatieven. Zo ligt er een vergunningsaanvraag voor een zonnepark. Maar vanwege verschillende bezwaren ligt dit plan nu bij de Raad van State. “Er is nog geen datum gepland voor deze zitting”, aldus Stoop. Daarnaast kijkt de eigenaar naar de mogelijkheid om een batterijen opslagplek op het terrein te stallen. Stoop: “De aanvraag hiervoor is nog niet binnen, maar die verwachten we binnen afzienbare tijd.”

Staalslak op begraafplaatsen

In februari 2025 werd duidelijk dat er duomix op de paden van begraafplaatsen in West Betuwe gebruikt wordt. In deze duomix zit onder andere staalslak. “De komende maanden kijken we naar hoe de duomix toegepast is, en waar het precies is toegepast”, aldus projectleider Meij. 

Informatieavond

Half november wordt er in Spijk een informatieavond georganiseerd door Stichting Natuurlijk Schoon Spijk. Een stichting die is opgericht door omwonenden. Meerdere deskundigen zijn uitgenodigd om te vertellen over de staalslakken. Ook burgemeester Stoop hoopt erbij aanwezig te zijn.