Podcast ‘Verborgen Verhalen’ brengt graven in Herwijnen tot leven

Herwijnen - Als stenen konden spreken...Op de begraafplaats van Herwijnen spreken de grafstenen niet, maar bezoekers kunnen wel naar de verhalen achter de grafstenen luisteren. Met een podcast, lopend over de begraafplaats van Herwijnen luisteren bezoekers bijvoorbeeld naar verhalen over de joodse graven en over hoe Grietje de Jong aan de verdrinkingsdood ontsnapte.

Vorige week dinsdag, 22 juli, onthulde wethouder Rutger van Stappershoef het bordje met daarop de QR-code bij de ingang van de begraafplaats van Herwijnen. Met deze code kan men naar de verhalen luisteren. De wethouder benadrukte hoe belangrijk het is om verhalen met elkaar te blijven delen. “Het blijven opzoeken van elkaar, het blijven delen van verhalen van vroeger en daarmee het cement naar de toekomst te zijn is belangrijk. Op deze manier kunnen we met elkaar in gesprek blijven.”

Eerste stappen op de begraafplaats

Het eerste wat opvalt, als je over de begraafplaats loopt, zijn de graftrommels. Dit zijn zinken trommels die afgesloten zijn met een glazen plaat. In de trommel ligt vaak een krans, gemaakt van plastic. Deze trommels lieten verenigingen of vrienden achter naast het graf van hun geliefde. Zo ligt er een graftrommel naast het graf van Neeltje Pannekoek. Met de tekst: ‘Rust zacht Ter herinnering aan ons vriendinnetje’. Neeltje werd twaalf jaar.

Het verhaal over Neeltje

Tijdens de lancering van de wandeltocht over de begraafplaats vertelt Jaap de Kock over het graf van Neeltje. “Vroeger als je naar Gorinchem of verder reisde, nam je de Nijmeegse boot. Familie Pannekoek nam de boot om op familiebezoek in Dordrecht te gaan.”

Destijds was er een veerman die vanuit Herwijnen naar de Nijmeegse boot roeide om passagiers aan boord van het grote schip te brengen. Dit deed hij ook met de familie Pannekoek. Maar terwijl zij richting het schip voeren, botste het bootje tegen een ketting en sloeg het om. Alle vijf inzittenden vielen uit de boot en Neeltje en de veerman verdronken. De rest werd gered. “Mevrouw Grietje de Jong is ook gered. Ze had veel jurken over elkaar heen aan, waar lucht tussen kwam. Hierdoor bleef ze goed drijven.”

Joods kerkhof

Naast het verhaal over Neeltje worden er in de podcast meer verhalen vertelt. Zo gaat het in de podcast ook over het Joodse kerkhof dat op de begraafplaats staat. In het begin van de 20e eeuw had Herwijnen dertig Joodse inwoners. Ook de ouders van de broers van Straten. “Hun beide families zijn in de oorlog weggehaald, echt heel tragisch”, vertelt De Kock. “Verschillende boeren uit Herwijnen boden een onderduikadres aan, maar de broers Van Straten en hun families sloegen het aanbod af, ze dachten dat het wel mee zou vallen.” De broers, Moos en Bernard van Straten, en hun families werden allemaal vergast in Sobibor.

Meer podcasts

De luistertocht in Herwijnen is een vervolg op de podcasts die eerder gemaakt zijn in: Acquoy, Beesd, Gellicum, Heesselt, Heukelum, Ophemert, Opijnen, Rumpt en Varik. Gemeente West Betuwe subsidieert het project dat door Jacqueline Maris en Gerrit Kalsbeek gemaakt wordt. Daarnaast hielp de Historische Vereniging Den Ouden Dijk in Herwijnen ook mee. 

De tocht is te beluisteren via: www.beleefwestbetuwe.nl/verborgenverhalen. “De begraafplaats hier is zo mooi, eigenlijk moet je de podcast luisteren terwijl je echt over de begraafplaats loopt”, legt Jacqueline Maris uit.