Kabinet: radar toch in Herwijnen

WEST BETUWE • De minsterraad heeft besloten dat Herwijnen toch de beste plek voor de bouw van een nieuwe radartoren is. Het besluit valt uitermate slecht in West Betuwe.

Omwonenden constateren dat Defensie niet eens de moeite heeft genomen alternatieven serieus te onderzoeken. CDA-raadslid Ad van Krieken spreekt van onbehoorlijk gedrag van het kabinet. En het college gaat alle mogelijkheden om bezwaar te maken benutten.

Wat is er aan de hand? Het ministerie van Defensie heeft een nieuw radarstation nodig. De huidige radar bij Nieuw Millingen is verouderd; tegelijk neemt de spanning in de wereld toe en is volgens Defensie dus grote haast geboden. Voor het plaatsen van die nieuwe radar is de locatie Herwijnen al lang in beeld. Vanuit West Betuwe is daar door omwonenden en de lokale politiek op alle mogelijke manieren tegen geageerd.

Gezondheid

De stichting ‘Niet nog een radar in Herwijnen’ verdiepte zich uitgebreid in de consequenties van de radar voor onder andere de gezondheid van inwoners. Lokale politici voorzagen hun partijgenoten in de Tweede Kamer van argumenten tegen plaatsing van de radartoren in Herwijnen. Ze vonden gehoor bij leden van de Tweede Kamer en bij de toenmalige minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA). CDA kamerleden Derk Boswijk en Martijn van Helvoirt kwamen met moties in de Tweede Kamer. Defensie moest onderzoek gaan doen naar andere mogelijke locaties voor de radar.

Alternatieve locaties

En hoe gaat het verder? Het onderzoek naar andere plekken voor de nieuwe radar dan Herwijnen is gereed. Daarin komt andermaal de locatie Herwijnen als de meest geschikte naar voren. De kritiek in West Betuwe is niet mals.

Namens de stichting ‘Niet nog een radar in Herwijnen’ is ook Ruben van der Horst verontwaardigd. De stichting stuurde deed een WOB-verzoek; dat houdt in dat op basis van de wet Openbaar Bestuur Defensie alle interne stukken en ook interne communicatie als sms’jes en appjes, aan de stichting ter beschikking moet stellen. De stichting heeft de stukken grondig bestudeerd. Van der Horst: “Wij kwamen er achter dat Defensie het onderzoek niet serieus heeft genomen. In hun interne communicatie kwamen we tegen dat het voor de Bühne is gedaan.”

Wel of geen plan-B

Ook stelde Defensie steeds dat er geen plan-B was. Van der Horst: “Ten eerste verwacht je dat zeker niet van Defensie; ten tweede was en is er wel degelijk een plan B: Nieuw Millingen om precies te zijn. Daar kunnen ze zo beginnen.” Van der Horst was ook stom verbaasd over de reden dat een andere locatie afviel: “Daar zouden in de nabije toekomst woningen in de buurt worden gebouwd. Tsja.. bij ons staan die woningen er dus al!” Inmiddels heeft de stichting hierover een brandbrief aan de leden van de Eerste en de Tweede Kamer gestuurd.

Schaamte

Ad van Krieken (CDA) is ontevreden: “Ik heb mijn bedenkingen. De dichtstbijzijnde bebouwing staat 350 meter van de beoogde radarlocatie. Herwijnen ligt er 900 meter vandaan. Niemand kan mij vertellen of de straling van zo’n radar nou wel of niet gevaarlijk is voor de volksgezondheid. Zeker als je weet dat het aantal gevallen van de spierziekte ALS in Herwijnen vier keer zo hoog is als gemiddeld. Hoe komt dat dan?” Hij gaat bijna boos verder: “Als ik zie hoe Defensie met het eigen personeel omging toen het ging om de blootstelling aan Chroom houdende verf ging. Als ik kijk naar de Toeslagenaffaire, of de behandeling van de Groningers. Het zijn allemaal voorbeelden van onbehoorlijk gedrag van de Rijksoverheid. Je schaamt je bijna dat je Nederlander bent.”

Bezwaar maken

Ook het college van West Betuwe deed inmiddels een duit in het zakje. In een zeer snelle eerste reactie liet het weten “onaangenaam verrast te zijn door dit besluit van de ministerraad.” College en raad maken zich grote zorgen over de gezondheidsrisico’s voor inwoners. Het college vindt de beoogde radar lokatie te dicht bij de bebouwde kom liggen. Defensie heeft die zorgen niet weggenomen. Daarom is het college teleurgesteld over het besluit. Het college kondigt aan dat het alle mogelijkheden om bezwaar te maken met beide handen gaat aanpakken.

Op deze manier duurt het nog wel een paar jaar voordat Defensie misschien kan beginnen met de bouw van de nieuwe radar. Defensie, gemeente en omwonenden gaan een hete zomer tegemoet.

Wim Timmermans