Wonen in een ‘parel in de polder’
Nieuws
KRIMPENERWAARD • Alje Bosma portretteert in de vakantieperiode enkele ‘markante Krimpenerwaarders’. Deze week Jaap en Greethje van der Laan.
Soms word je verrast maar meestal weet je bij de eerste blik al of je iets of iemand vaker wilt zien of niet. Bij de laatste vergadering met de Voedselfamilie viel hij mij op door zijn geconcentreerde manier van vragen stellen. Na afloop raken we in gesprek over schoonheid en ecologisch en organisch bouwen.
Hij stelt zich voor, Jaap van der Laan, en vertelt over zijn werk, onder andere aan de entree van het monumentale ING gebouw in de Bijlmer. Hij werkte toen bij het gerenommeerde architectenbureau Alberts en van Huut. We spreken over architectuur in de Krimpenerwaard en ik vertel hem over de mooiste woning die ik hier ken. Het houten okergele huis met de karmozijn rode dakranden op Zuidbroek.
“Wat leuk”, zegt hij met een glimlach, “dat heb ik gebouwd en daar wonen wij nu al zo’n 25 jaar. Als je zin hebt, wees welkom.”
Uitspraak
Thuis in ons, in de zestiger jaren gebouwde, rijtjeshuis in Schoonhoven, bereid ik mij voor op het komende bezoek aan Zuidbroek en kom een passende uitspraak tegen van Frank Lloyd Wright, de Amerikaanse architect van onder andere het prachtige Fallingwater: ‘Het is de aard van ieder organisch bouwwerk zich vanuit zijn standplaats te ontwikkelen, uit de aarde op te rijzen en in het licht te treden.’
De volgende dag rijd ik met de bakfiets over de Benedenberg die overgaat in Zuidbroek. Voorzichtig rijd ik over de brug met aan weerszijden de hoge bladeren van het groot hoefblad en andere begroeiing. Het huis verdwijnt even uit beeld. Een vreemde sensatie. Ik waan mij weer op de boot naar een of ander Waddeneiland, los van de wereld, weg van het vaste land.
Voorbij de oprit is een vrouw gebukt bezig grind te ontdoen van onkruid. Ze stelt zich voor, Greethje van Royen, en ik hoor een licht Gronings Drents accent. ‘Wat grappig dat je dat opmerkt’, zegt ze en vertelt dat ze inderdaad noorderling is. Tien jaar eerder dan ik, is zij in dezelfde kliniek in Groningen geboren. In minder dan geen tijd blijkt dat we nog meer gemeen hebben: onderwijs, kinderen, kunst. “Kom nog eens. Jaap is nu aan het fietsen maar hij zal het vast leuk vinden als je terug komt.”
Licht
Gisteren zat ik weer bij hen aan de grote houten stamtafel. Overal licht, van buiten en van boven. Om mij heen stapels boeken over uiteenlopende onderwerpen. Het huis voelt zowel robuust als teder, een wonderlijke combinatie. We praten over het begin van deze unieke plek, over het ontwerpproces van zowel huis als tuin. Jaap’s opvattingen over organische architectuur spraken en spreken tot de verbeelding net als zijn unieke ontwerp en de aard van en keuze voor materialen, voornamelijk hout. “Als het warm is, voelt een houten huis koeler aan dan een betonnen woning, en als het koud is andersom.”
Het is fijn om in de buurt te zijn van iemand die zijn vak als geen ander verstaat en begrijpt dat alles met elkaar te maken heeft. “Ieder idee is waardeloos als de verhoudingen niet kloppen, maar ieder waardeloos idee kan nog wat worden als de verhoudingen wel kloppen. In die toets moet je streng zijn.”
Zwembad
“Dit huis heeft groen nodig.” Een gerenommeerde en eigenzinnige landschapsarchitect werd in de arm genomen, Hans Claessens. Greethje moet nog lachen als ze denkt aan de eerste keer dat ze hem zag. Een oude Volvo, een lange Afghaanse jas en stevige uitspraken: “Je moet niet denken dat ik hier een tennisbaan of zwembad creëer.”
Hij blijkt niet de wilde tuinman te zijn met anarchistische opvattingen, maar meer, net als Jaap, een filosoof met een vooruitziende blik en een gevoelige antenne voor de tijdgeest. Anno nu, ruim 25 jaar later, is hier een bijzondere synthese ontstaan van huis, tuin en het omringende polderlandschap, een intensieve interactie tussen de binnenruimte en de natuurlijke buitenruimte. Een parel in de polder.
Alje Bosma
