Radartoren Herwijnen: na zeven uur zitting nu wachten op uitspraak

Herwijnen/Den Haag - In een zaal in Den Haag, bij de Raad van State, werd dinsdag de hele dag gesproken over de radartoren van Herwijnen. De Raad van State nam de tijd om aanvullende vragen te stellen aan gemeente West Betuwe, Stichting Niet Nog een Radar in Herwijnen (de stichting), andere appellanten én Defensie.

De Raad van State heeft nu zes weken de tijd om met een uitspraak te komen. “Maar ik hou een slag om de arm. We gaan de zomerperiode in. Het is een complexe zaak. Het is een omvangrijke zaak. We moeten er goed over nadenken, maar ik kan u verzekeren: we gaan ons best doen”, sloot voorzitter Conny van Altena de zitting na bijna zeven uur af.

Wat speelt er?
Defensie wil een radartoren in Herwijnen bouwen. Maar inwoners uit Herwijnen en gemeente West Betuwe zijn fel tegen de komst van deze toren. Al meer dan acht jaar is er een strijd gaande. Inmiddels lopen er meerdere rechtszaken bij de Raad van State, de hoogste bestuursrechter, en bij de rechtbank van Gelderland. Verder zijn ook de bouwwerkzaamheden op het beoogde terrein van de radartoren begonnen.

In de zitting ging het onder andere over de procedures, de alternatieve locaties voor de radartoren, de straling, het geluid, en de natuur maar ook de nut en noodzaak van de radar in Herwijnen.

Deze zaak draaide om het Rijksinpassingsplan. Als dit plan en de omgevingsvergunning, die donderdag 18 juni bij de rechtbank van Arnhem Gelderland ter discussie staat, goedgekeurd zou worden, mag Defensie de radar in Herwijnen gebruiken.

De radar wordt al gebouwd. Inwoners uit Herwijnen zien dat de radartoren op het terrein aan de Broekgraaf steeds hoger wordt. De Stichting bestrijdt dit plan en de vergunning. Zij beweren dat de locatie in Herwijnen ongeschikt is en Defensie een tunnelvisie had, waardoor zij betere alternatieven geen kans gaven. Ook heeft de stichting vele WOO (Wet Open Overheid) documenten opgevraagd. “Deze documenten geven een andere kijk op het dossier dan Defensie wil doen geloven en bevestigen onze visie”, aldus de stichting.

Eerdere rechtszaak

Eind september was er ook een rechtszaak bij de Raad van State. Toen concludeerde de Raad dat de staatssecretaris van Defensie geen speciale regeling, Rijkscoördinatieregeling, toe mocht passen bij het aanvragen van vergunningen voor de radartoren. Doordat deze regeling ten onrechte is toegepast, mag de Raad van State geen uitspraak doen over de omgevingsvergunning. Daarom hebben zij de stukken doorverwezen naar de rechtbank van Gelderland.

Dit is de reden waarom de Raad van State oordeelt over het Rijksinpassingsplan en de rechtbank van Gelderland over de omgevingsvergunning.

Herwijnen als locatie

In de ochtend werd er onder andere gesproken over de locatiekeuze voor Herwijnen. “Uit beschikbare stukken ontstaat het beeld dat Herwijnen al vroeg in het proces als voorkeurslocatie was vastgelegd”, aldus Edwin Rijkse van de Stichting. Hij beweerde tijdens de zitting dat er op Herwijnen werd aangestuurd en dat de andere opties niet serieus zijn overwogen. De landsadvocaat van Defensie sprak dit tegen, en vertelde dat er onderzoek is gedaan en meerdere locaties op gelijke manier zijn afgewogen.

Radar en ICD-kastjes

Een van de appellanten uit Herwijnen sprak met name over de veiligheid van de radar met betrekking tot ICD apparatuur. Mensen met een hartritmestoornis kunnen een ICD krijgen. Dit elektronische kastje geeft schokken aan het hart, als het hart even niet naar behoren werkt.

De appellant vertelde dat zijn vrouw een ICD heeft en dat de fabrikant van het ICD adviseerde een afstand van 950 meter tot de radar aan te houden, mede omdat de sterkte van de radar niet bekend is doordat dit een staatsgeheim is. “Dit betekent dat er een groot gebied is waar wij niet meer kunnen komen. Dit gaat veel invloed hebben op ons woon- en leefplezier”, aldus de appellant. “En dit geldt ook voor andere ICD dragers.”

Ook Defensie heeft naar dit onderdeel gekeken. Zij beweren dat mensen met een ICD tot 450 meter van de radar geen problemen ervaren, als de radar een hoge straling afgeeft. “En dit soort hoge stralingen zijn wij in onze metingen niet tegengekomen”, legt een deskundige van TNO uit, die namens de landsadvocaat van Defensie spreekt.

Positief

Carolien Boogert van de stichting kijkt positief terug op de zitting. “Er werden goede vragen gesteld en het ligt nu op de goede plek”, vertelt ze. “Er kijkt nu iemand naar die kundig en objectief is. Dat geeft rust en vertrouwen.”

Donderdag 18 juni mogen de appellanten en Defensie weer naar de raadszaal. Maar dan in Arnhem. Daar zal de omgevingsvergunning besproken worden.