Historisch Dijkhuis in Leerdam wordt nieuwe werkplek voor glasslijpers
Nieuws
Leerdam - Het historische Dijkhuis in Leerdam wordt de komende jaren opgeknapt en krijgt een nieuwe bestemming als werkplek voor het glasslijpersambacht. Stichting Het Kroonjuweeltje wil het pand herstellen en wil er de slijperij en een bezoekersruimte in onderbrengen.
Glasslijpers Selma Hamstra en Noa Agasi spelen een belangrijke rol in de renovatie. Een aantal jaar geleden zijn ze in de leer gegaan bij meester-glasslijper Albert Seubring. Hij behoort tot de laatste generatie vakmensen die het ambacht nog professioneel beoefenen. Nu nemen Selma en Noa steeds meer van zijn werkzaamheden over en draaien zij de slijperij grotendeels zelf.
Bestemming Dijkhuis
Het Dijkhuis moet meer worden dan alleen een werkplaats. Het gebouw uit 1886 is nauw verbonden met de geschiedenis van de Leerdamse glasindustrie. “Het was ooit de woning van de directeur van de glasfabriek en werd later onder meer gebruikt voor personeelszaken. Veel Leerdammers of familieleden van Leerdammers hebben er verbinding mee of zijn daar op sollicitatie geweest”, legt Selma uit.
De kunstwerken in het pand vertellen die geschiedenis. Naast het bijna honderd jaar oude mozaïek aan de voorzijde bevindt zich aan de achterzijde een glas-in-loodwerk van Andries Copier, een bekende Leerdamse ontwerper. “Het zijn twee kunstwerken met veel betekenis voor de Leerdammers”, zegt Selma. “Juist daarom willen we het pand niet alleen opknappen, maar ook de historische elementen behouden.”
In het Dijkhuis vestigt de stichting straks de slijperij, die nu nog in een gebouw verderop zit. “De machines blijven er draaien en het ambacht wordt er daadwerkelijk uitgeoefend. Daarnaast moet er ruimte komen om werk te laten zien en bezoekers kennis te laten maken met het glasslijpen.” Dat is volgens Selma belangrijk omdat het publiek vooral bekend is met het glasblazen. Het slijpen dat daarna nodig is om een glazen object af te werken, is minder zichtbaar. “We willen mensen weer in contact brengen met dat slijpen, omdat het een losse kunstvorm is.”
Uitstervend vak
De renovatie komt op een moment waarop het Nederlandse glasslijperambacht steeds kleiner wordt. “De meeste mensen die nog met dit vak hun brood verdienen, zijn boven de zestig”, vertelt Selma. “Noa en ik zijn allebei dertigers en werken al een tijd als glasslijpers. Het beroep, maar ook de specialistische kennis die jarenlang is opgebouwd, dreigt verloren te gaan. Dat wij van een andere generatie zijn dan Albert, met hem samenwerken en ook ons brood hiermee verdienen, is daarom bijzonder.”
Voor Selma begon de samenwerking met Albert vanuit haar eigen werk als ontwerper en glasblazer. “Toen ik hoorde dat hij met pensioen wilde gaan, kon ik alleen maar denken: wie gaat dan mijn ontwerpen die ik geblazen heb, slijpen? Toen dacht ik: shit.”
Samen met Noa besloot ze daarom het vak te leren en de kennis van Albert over te nemen. Selma: “Het is een langdurig proces. We moeten eerst zelf voldoende kennis opbouwen en dan hopen we dat over een aantal jaar door te kunnen geven aan de volgende generatie.” Inmiddels werken de vrouwen steeds zelfstandiger en nemen zij een steeds groter deel van het werk over. “Albert trekt zich geleidelijk terug, maar helemaal weg achter de slijpmachine; dat kan ik me niet voorstellen”, lacht Selma.
Stand van het opknappen
De renovatie is in voorbereiding. Een eerste subsidie maakt het mogelijk om het pand als eerste stap wind- en waterdicht te maken. Dat is hard nodig. “Het gebouw is volledig vervallen. Het regent binnen en staat bijna op instorten. Als we de kunstwerken willen behouden, is dit een essentiële eerste stap.”
De volledige verbouwing zal naar verwachting twee tot drie jaar duren. De stichting hoopt dat het Dijkhuis in 2028 weer in goede staat is. Dat jaar wordt een bijzonder onderdeel van het gebouw bovendien honderd jaar oud: het mozaïek aan de voorzijde, dat werknemers destijds aan de fabriek schonken.
“De machines die er komen te staan, moeten ervoor zorgen dat het pand niet alleen naar het verleden verwijst, maar ook onderdeel wordt van de toekomst van het glasslijpersambacht.”
Joëlla de Koning
