Op zoek naar Romeinse voorwerpen
Nieuws
Buren - Jelle (48) uit Varik geeft 13 oktober een lezing voor de leden van de Rotaryclub Geldermalsen (en -Waalkant) over zijn hobby als detectorist en over de vondsten die hij de afgelopen jaren gedaan heeft.
Jelle is regelmatig op een akker, weiland of boomgaard te vinden. Met zijn metaaldetector zoekt hij hele velden af op zoek naar iets bijzonders. Iets ouds wel te verstaan. “Vrijwel iedere zondag start ik met een ontbijt met mijn gezin en daarna ga ik op pad. Even tijd voor ontspanning”, vertelt hij.
Geïnteresseerd in geschiedenis
Met zijn metaaldetector kan hij door middel van piepjes horen of er iets van metaal te vinden is in de grond. “Dit kan iets ouds zijn, maar 99% van de gevallen is het niets bijzonders. Bijvoorbeeld een stukje aluminiumfolie of een stuk oud ijzer. Maar bij ieder piepje of signaal gaat mijn hart sneller kloppen. Wat zal het zijn?” Hoewel Jelle geen archeologische achtergrond heeft, is hij zeer geïnteresseerd in de geschiedenis van de voorwerpen die hij vindt en weet hij inmiddels wel het één en ander. “De vondsten hebben vooral een historische waarde, rijk word je er niet van.” Op de website van het Kontakt zijn enkele recente vondsten van Jelle te zien.
“Op een locatie in de gemeente Buren vond ik onlangs verschillende Romeinse munten, fibula’s (gesp of haakje van kleding), haarspelden of vulva-vormige objecten ter versiering van een riem of het halster van een paard.” Het grootste onderdeel dat Jelle vond was een onderdeel van een Romeinse ploeg. “Vroeger had men een houten ploeg waar een os of een paard voor liep”, vertelt Jelle. “De voet van de ploeg sleepte over de grond, daarachter hing een bijl die de grond omploegde.” Of Jelle al zijn schatten bewaart? “De voet van deze ploeg heb ik weggebracht om in originele staat te laten restaureren. Onder de grond word ijzer goed bewaard, maar met zuurstof erbij kan deze gaan oxideren. De bijzonderste vondsten laat ik behandelen, daarna komen ze thuis in mijn vitrine te liggen.”
Bewondering voor Romeinen
Jelle heeft bewondering voor de Romeinen die van 753 jaar voor Chr. tot 476 jaar na Chr. leefden. “Het bijzondere aan de Romeinen was dat ze hun tijd ver vooruit waren met hun techniek en ideeën.”
In de Romeinse tijd waren er ook verschillende nederzettingen in de Betuwe en Zuid-Nederland. Dit is een reden waarom deze regio tot een populair zoekgebied behoort. Ook Jelle rijdt veel door de Betuwe. “Ik zoek eigenlijk alleen maar in onze eigen regio. Er zijn mensen die het hele land doorrijden, maar dat hoeft voor mij niet.” In de gemeente Buren en West Betuwe kan men pas met de metaaldetector op pad gaan als men een vergunning heeft aangevraagd.
Toestemming
Maar ondanks de plaatselijke regelgeving, zijn niet alle boeren gesteld op mensen die op hun land aan het zoeken zijn. “Ik vraag altijd eerst om toestemming voordat ik ga zoeken”, vertelt Jelle. “En als ik iets vind dan deel ik dat met de eigenaar.” Wie iets van waarde vindt mag dat zelf houden tenzij het een gouden schat is, weet Jelle.
De locatie van zijn vondsten houdt Jelle geheim, zo ook de plaats waar hij onlangs verschillende Romeinse vondsten deed. Als het bekend is dat er ergens iets bijzonders te vinden is, dan staan er zo twintig man op het veld”, legt Jelle uit. “Met de komst van social media gaat het delen van vondsten en locaties ook veel sneller. Zowel voor de boer als voor de individuele zoeker is het niet fijn als het hele veld vervolgens volstaat met mensen die ook willen zoeken”.
Wel is het een regel om alles van vóór 1500 na Chr. te melden bij het PAN (Portable Antiquities Netherlands). “Vroeger moest je daar een locatie bij vermelden, maar dat hoeft tegenwoordig niet meer.”
Elly van Kuilenburg
