Reactie op ‘gif’-onderzoek in Buren van fruittelers

Buren - Zowel in gemeente Buren als in West Betuwe gaan de discussies over het gebruik van pesticiden in het nieuwe jaar door. John Kusters van de Koninklijke Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO) reageert op het in Buren gedane onderzoek in vijftien slaapkamers. “Het onderzoek is netjes uitgevoerd, maar de verslaggeving is gewoon slecht werk.” 

In Buren groeit de onrust over landbouw en gezondheid, waar een burgeronderzoek, SOS Slaapkameronderzoek Buren, pesticiden in slaapkamers aantrof. Dit onderzoek werd afgelopen zomer gehouden en is dinsdag 11 december aan de gemeenteraad van Buren overhandigd. Dit onderzoek stelt dat er in totaal 78 verschillende pesticiden aangetroffen zijn in de vijftien onderzochte slaapkamers. Daarvan is volgens Geert Gommers, Belgisch onderzoeker en expert op het gebied van pesticiden, 61 procent afkomstig van de landbouw en 39 procent van andere bronnen zoals vlooienbandjes, muggenstekkers en mierenlokdoosjes.

Kritiek

Ook John Kusters is bekend met dit onderzoek: “Het onderzoek is netjes uitgevoerd, maar de verslaggeving is gewoon slecht werk”, vindt hij. Volgens hem zijn in het onderzoek veel stoffen genoemd die eigenlijk te weinig aanwezig zijn om zeker te weten of ze er echt zijn. “Ongeveer 50 procent van de stoffen zitten onder de detectiegrens.
Van deze 50 procent weet je niet of ze bij een volgende test opnieuw worden aangetroffen.” Daarnaast vertelt Kusters dat er ook gekeken moet worden naar waar een stof vandaan komt. “Mensen kunnen deze stoffen ook via pakketjes van bijvoorbeeld Temu binnenkrijgen, of via hun hond of kat die door de boomgaard rent”, legt Kusters uit. “Hier wordt in dit onderzoek niets over gezegd.”

Wijn

Als laatste geeft Kusters aan dat het ook belangrijk is om te weten hoeveel er van een bepaalde stof gevonden is en of die hoeveelheid schadelijk is. Dit illustreert hij met een voorbeeld: “In Europa kwam in april een onderzoek naar buiten over PFAS resten in wijn. Er werden hoge concentraties trifluorazijnzuur (TFA) in wijn gevonden”, legt Kusters uit. De gemiddelde hoeveelheid TFA in wijn was in dit onderzoek 0,122 milligram per liter, met een hoogste gemeten waarde van 0,320 milligram per liter. “Later heeft het Duitse federale instituut voor risicobeoordeling (BfR), vergelijkbaar met het Nederlandse RIVM, hierover geconcludeerd dat als iemand van zestig kilo dagelijks minstens negen liter wijn drinkt, deze persoon gezondheidsrisico’s door TFA loopt”, aldus Kusters. “Dus de hoeveelheid telt.”

RIVM

Naast het slaapkamer-onderzoek in Buren is ook het RIVM bezig geweest en nog steeds bezig met een grootschalig onderzoek. Het RIVM onderzocht in het onderzoek OBO-1 van 2016 tot 2019 of bestrijdingsmiddelen in de leefomgeving en bij omwonenden terechtkomen.
Die werden gevonden in lucht en huisstof tot 250 meter van teelten, maar niet in direct schadelijke hoeveelheden. OBO-2, het vervolg op OBO-1, loopt van 2023 tot 2031 en onderzoekt langdurige effecten en de combinatie van meerdere middelen. “Wij vinden de OBO-onderzoeken eigenlijk een veel betrouwbaardere bron van metingen en verslaglegging, dan dit slaapkameronderzoek in Buren”, aldus Kusters. “Want SOS Slaapkameronderzoek Buren is mooi, maar zegt nog niets over de risico’s.”