125 Jaar Fonds Gustaaf Adolf met expositie bij RAR in Tiel

TIEL • Een oude leren tas van een bode, een kniptang zoals die vroeger ook in de bus werd gebruikt, een in cellofaan verpakte sigaar met ‘75 jaar Gustaaf Adolf’ op het bandje eromheen, vuistdikke boeken met polishouders vanaf 1899, notulen van de oprichtingsvergadering... Dit en nog veel meer is te zien op een expositie vanwege het 125-jarig bestaan van het Fonds Gustaaf Adolf, niet te verwarren met de gelijknamige vereniging of het pand aan de Konijnenwal.

De expositie vindt plaats in de centrale hal van het Regionaal Archief Rivierenland (RAR, J.S.de Jongplein 3) en wordt op donderdag 15 augustus om 15:00 uur geopend door burgemeester Frank van der Meijden. De kleine expositie is daar vanaf vrijdag 16 augustus tot en met 25 september tijdens openingstijden van het RAR te bekijken. 

Daarna, vanaf 1 oktober, is het expositiemateriaal tot begin december te zien in het enige kantoor van Fonds Gustaaf Adolf in heel Nederland; aan de Gasthuisstraat 82 in Tiel.

Soms verwarring

“Het fonds is ontstaan als een zijtak van de vereniging, die overigens sinds 2002 niet meer bestaat”, legt Greet Cornelis uit. Zij is al 25 jaar administratief medewerkster. Haar administratieve collega Jolanda Beukhof, tevens bestuurslid, werkt zelfs al 32 jaar voor Fonds Gustaaf Adolf. “En er bestaat ook nog een Gustaaf Adolf gebouw. Dat is dus nooit van het fonds geweest, maar altijd van de vereniging. We vergaderden er vroeger wél, dus het is niet raar dat ‘t soms verwarring schept.”

Mensen ontzorgen

“Het fonds is nog steeds uitvaartverzekeraar”, aldus Greet. “We hebben maar één product: een uitvaartverzekering om de mensen te ontzorgen op het moment van een begrafenis of crematie. Wij regelen niks, maar keren alleen het benodigde geld uit, al 125 jaar.”

“Mensen overleggen tegenwoordig een factuur voor de kosten die voor de uitvaart zijn gemaakt en krijgen op basis daarvan uitbetaald”, vult secretaris Ed Roelofs aan.

Het Fonds Gustaaf Adolf geeft uiteraard geen groot feest, maar besteedt op een bescheiden manier aandacht aan het jubileum. “Het is niet gepast om een feest te geven, want je hebt met overlijdens te maken”, aldus Greet.

Extra jubileumuitkering

“Maar we willen wel wat voor onze polishouders doen en iets qua bekendheid, dat we al zó lang een betrouwbare verzekeraar zijn”, zegt Ed Roelofs. “Voor de polishouders doen we een winstuitkering van twintig procent plus een extra jubileumuitkering van vijf procent. Dit geldt overigens alleen voor de actuele, nog premiebetalende cliënten.”

“Daarnaast hebben we dus die kleine expositie met zaken die mensen kunnen interesseren, zoals documenten, oude polissen en polisboeken - vanaf de eerste dag in 1899 - én een verzameling voorwerpen van de afgelopen 125 jaar.”

Winstuitkering

Het Fonds Gustaaf Adolf mag geen winst maken. “Dus alles wat overblijft wordt omgezet in winstuitkering en in de zomerperiode, als de boeken zijn gecontroleerd, teruggestort aan de leden”, legt Ed Roelofs uit.

Vroeger was dat percentage soms wel 50 procent en heel soms zelfs 53 procent, tegenwoordig is dat 15 tot 20 procent. “De banken geven nu veel minder rente, dat speelt zeker mee. Daarnaast schommelen de aandelen én je moet natuurlijk altijd iets in de pot houden voor onvoorziene kosten”, aldus Greet.

Uitdaging

Volgens Ed Roelofs is het inmiddels wel een uitdaging geworden om, onder druk van de grote uitvaartverzekeraars, ook de kómende jaren als Fonds Gustaaf Adolf vooruit te kunnen. “De vraag is of wij onze strategie nog aan moeten passen”, zegt hij. “We hebben marktonderzoek laten doen en evalueren nu de resultaten daarvan. Kortom, hoe kunnen we dat omzetten in toekomstbestendig beleid?”

“Zeker is wel dat de kosten stijgen en de inkomsten langzaam maar zeker teruglopen”, aldus Roelofs. “Op een gegeven moment kom je dus op een punt waarop je zegt: Kán het nog wel op deze manier of moeten we wat anders gaan doen? Daar zijn we dus over aan het nadenken. Dat vergt creatief denkvermogen. Er zijn voor de komende jaren allerlei opties mogelijk, maar we zullen daar uiteindelijk als bestuur een beslissing over moeten nemen.”

Bodes

Maar... eerst de jubileumexpositie dus. Wat er allemaal te zien is? “Vroeger werd het geld geïncasseerd door de bodes”, vertelt Greet. “Die liepen door Tiel, net als de bakker en de melkboer, om het geld handje contantje op te halen.”

“Zij waren vanaf de vijftiger jaren tot 2012 het aanspreekpunt in de wijken. Die bodes droegen een tas, hadden een kwitantiekaart bij zich én een kniptang.”

En díe attributen zijn dus ook op de expositie te zien, net als die vuistdikke polisboeken.