De Buurt
Column
Column Jan Beijer: De buurt
Weet u waar in Tiel Bruine Jan, Teuniske Lul, Dien de Huismus, de Ottepier en de Poeperd hebben gewoond? Het waren illustere bewoners van de Bolabuurt, een volkswijkje net even buiten het centrum van de stad, dat daar in 1925 werd gebouwd. Een buurt die zijn naam te danken heeft aan de excentrieke Thomas Gennissen die er met zijn vrouw en acht kinderen als eerste ging wonen. Gennissen liep, zijn lijf omstrengeld met fietsbanden om aandacht te trekken, de kermissen af met een tombola. Zo ontstond vermoedelijk de naam Bolabuurt.
De buurt komt weer tot leven in het vorige week verschenen boek “Gemeentelijke woningbouw in Tiel” van Cor Gradisen, oud docent scheikunde en voormalig wethouder van Geldermalsen. Hij beschrijft hoe de overheid eeuwenlang geen boodschap had aan de huisvesting van de arbeidersklasse. Het werkvolk werd weggestopt in krotten. In de Betuwe waren de woonomstandigheden wellicht nog schrijnender dan elders.
De Bolabuurt was het eerste gemeentelijke project dat verbetering bracht in deze erbarmelijke situatie. De armoede knaagde in die vooroorlogse jaren aan de mensen, toch was het een eensgezinde en gezellige buurt, zo schrijft Gradisen. Het leven speelde zich voornamelijk op straat af. Elke dag weer bekroop de inwoners de angst dat ze de monden van hun kinderrijke gezinnen niet konden vullen. Gezinnen die vaak getroffen werden door de treurnis van de kindersterfte.
Al lezend in het boek bedacht ik wat voor een gigantische cultuurschok het voor Thomas “de Bola” Gennissen geweest moet zijn, als hij een kijkje in onze tijd zou kunnen nemen. In de straatjes van het volkswijkje zag je nooit een auto, hooguit die van de dokter. Nu kunnen we de auto’s in onze straten amper kwijt. De kinderen van de Bola sprongen touwtje of hoepelden er met een oude fietsvelg. Nu scheurt de jeugd je op fatbikes voorbij. Die dingen kosten meer dan het dubbele van het jaarloon van een vooroorlogse arbeider. Om over de prijs van de mobieltjes, waar onze jeugd eindeloos mee Tiktokt, nog maar niet te spreken.
In de volksbuurten van toen ratelde een kar over de keien, zoals Wim Sonneveld ooit zong. Nu gaan in onze straten bestelbusjes bijna van deur tot deur om pakketten af te leveren. Pakketten van Bol. De ooit zo arme Bolabuurt is geschiedenis. Zie hoe rijk het leven nu is, in onze Bolbuurt.
(reageren; jbeijer@upcmail.nl)
Jan Beijer
