Ruud Kelder uit Zoelmond verzamelt parafernalia Tweede Wereldoorlog

25 maart 2025, 18:30 Nieuws

ZOELMOND • Ruud Kelder uit Zoelmond verzamelt parafernalia uit de Tweede Wereldoorlog. Veel Duitse spullen, maar ook van de geallieerden en van het Nederlandse leger. Speciaal voor het interview heeft hij een deel van zijn verzameling uitgestald.

Vanwaar die interesse voor spullen uit de Tweede Wereldoorlog? "Ik ben altijd schoolmeester geweest", aldus Kelder. "Ik zat op de kweekschool in Den Haag, in de eerste leerkring zoals dat heette, en maakte voor het vak geschiedenis een scriptie over de Tweede Wereldoorlog. Daar is het, midden vijftiger jaren, mee begonnen. Er was toen nog best wat spul van de oorlog in omloop. Ik heb toen dat werkstuk gemaakt en kort daarna werkte ik bij de provinciale griffie in Den Haag."

Koffiejuffrouw

"Er liep daar toen nog een koffiejuffrouw met zo’n karretje rond en ik vertelde haar dat ik die spullen spaarde. Ze zei toen dat ik maar eens langs moest komen. Ze woonde in een huis aan de Honselerdijkstraat en er was een soort poort om daar te komen. In die poort stond op 5 september 1944, Dolle Dinsdag - de dag dat alle mensen die met de Duitsers heulden ervandoor gingen - een achtergelaten handkar met allemaal materialen erop."

Brief van Mussert

Kelder pakt er een map bij. Daarin heeft hij het een en ander bewaard, zoals een bijzondere brief van NSB-leider Anton Mussert. Maar ook een oorkonde en kaarten. "Ik kreeg dus opeens een heleboel", vertelt hij. "Bovendien had ik een Duitse moeder uit een gezin van elf kinderen, waardoor ik heel veel familie in Duitsland had. Ik was toen begin twintig, logeerde daar ‘s zomers veel en voeg daar ook altijd om spullen. Vandaar dat ik erg veel Duitse spullen heb. En daarnaast veel van de NSB."

Bestek uit kampeerwinkel

In de loop der jaren groeide Kelders verzameling flink. "Ik weet van heel veel spullen niet eens meer hoe ik eraan gekomen ben. Maar dit Duitse bestek, dat weet ik wel, komt uit een kampeerwinkel", zegt Kelder, terwijl hij het laat zien. "Het hakenkruisje hebben ze weggehaald, maar het adelaartje staat er nog op. Dat vind ik op zích heel leuk."

Wilhelmina met helm

Heel bijzonder is ook een op het oog normale Nederlands munt, een zilveren gulden uit 1940. Kelder draait de erg zeldzame munt om en laat de achterkant zien. "Ze hebben koningin Wilhelmina een helm op gezet en ze hebben van de tekst ‘Koningin der Nederlanden’ de tekst ‘Koningin in Londen’ gemaakt, want zij was in 1940 gevlucht."

Zinken munten

Het is slechts een van de vele munten die Kelder heeft verzameld, net als papiergeld uit de oorlogstijd. Ook laat hij ‘het tientje van Rost van Tonningen’ zien. "Munten met daarop het Oranjehuis mochten niet meer gebruikt worden." Ook zinken munten behoren tot zijn collectie. "In 1942 moest al het zilvergeld ingeleverd worden. Daar kregen ze deze lelijke zinken munten met Germaanse symbolen erop voor terug."

Schandalig

Van veel zilveren munten werden sieraden gemaakt, zoals armbanden en hangertjes. "Dat wordt nu ingeleverd voor de zilverwaarde", vertelt Kelder verontwaardigd. "Die worden omgesmolten. Dat is toch schandalig!?"
Een ander bijzonder onderdeel van zijn verzameling is een houten wandelstok met snijwerk. De stok is in 1943 gemaakt aan het front waar de Russen en de Duitsers heel lang tegenover elkaar stonden.

Iets heel anders is een collectebus van de door de Duitsers georganiseerde winterhulp. "Als een soort goed doen, om de arme gezinnen te helpen", legt Kelder uit. Het bijbehorende hangertje met daarop de Führer heeft hij ook. "Dat kreeg je, als dank, als je wat in de bus deed."

Armband van cockpit

In 1944 stortte bij Asch, bij wat vroeger de Strooppot was, een geallieerd vliegtuig neer. "Dat werd bewaakt, maar de jeugd ging daar toch op af om er een souvenir van mee te nemen. Plexiglas van de cockpit onder andere. Daar werd dit soort dingen van gemaakt", vertelt Kelder, terwijl hij een transparante armband in de vorm van een slang laat zien. "Hij is gemaakt door ene Van Mourik. Ik heb het gekregen van een zuster van de maker."

Bevrijdingsrokjes

Ruud Kelder raakt niet uitgepraat over zijn omvangrijke verzameling, waaronder ook een knijpkat van Philips, een winterhulpstempel van de gemeente Beusichem, een houten bordje met de tekst ‘Voor Joden verboden’ en een in een sigarenkist ‘verstopte’ ontvanger. Hij neemt mij ook nog mee naar een andere ruimte in zijn woning, die is volgepakt met allerhande andere oorlogsspullen. Nederlandse uniformen, diverse helmen, een parachute, bevrijdingsrokjes, een haverzak, een Duits kompas, een borstbeeld van Hitler, afkomstig uit de Koninklijke schouwburg in Den Haag... Je kunt het zo gek niet bedenken of hij heeft het.