Van moestuin tot eigen energiecentrale: drie generaties Van Buuren bouwen in Berkenwoude aan een zelfvoorzienend bestaan
Nieuws
Berkenwoude – Drie generaties wonen aan het Westeinde in Berkenwoude op één perceel van circa twee hectare. Pater familias Mark van Buuren (57) heeft samen met zijn gezin zijn dromen waargemaakt: samen leven, samen zorgen en samen werken.
Mark, zijn vrouw Hellen en hun zes kinderen gingen in de zomer vaak op vakantie naar het buitenland. En dan geen vijfsterrencamping met uitgebreide faciliteiten en voorzieningen van hoge kwaliteit, maar ondernemende expedities door IJsland, Lapland, de Lofoten of de Hoge Franse Alpen. Vaak slapen in een tentje in de vrije natuur, zonder enige luxe en volledig op elkaar aangewezen.
Basis gelegd voor zelfvoorzienend bestaan
Door deze ondernemende tochten werd mede de basis gelegd om met elkaar te kiezen voor een zelfvoorzienend bestaan. De dijkwoning in Krimpen aan den IJssel werd verruild voor een vrijstaand huis met voldoende grond in Berkenwoude.
“Ik heb in al die jaren wel 200 locaties bezocht waar het mogelijk was om zelfvoorzienend te wonen”, vertelt Mark. “Dus niet aangesloten zijn op openbare nutsvoorzieningen zoals elektriciteit, water, gas en ruimte voor moestuinieren en het houden van dieren.”
In 2014 was het raak: Westeinde 30 in Berkenwoude werd het domein voor het wooncollectief van de ‘extended family’ Van Buuren. Mark is nog steeds blij met de keuze van toen. “Een perceel van meer dan één hectare met een groot woongedeelte, een moestuin, weiland, kas, tuinen en schuren. Een heel mooie plek met veel verpauperde bijgebouwen die we inmiddels allemaal hebben opgeknapt.”
Enkele jaren geleden werd door uitbreiding van de familie de aangrenzende woning met diverse opstallen gekocht: Westeinde 34. Een oud pand, niet onderheid en met veel scheuren. Het werd gesloopt en inmiddels is een nieuwe woning verrezen.
Terug naar het erf
Dochter Maria, die met haar man en drie kinderen deel uitmaakt van het wooncollectief van inmiddels 15 personen, benadrukt het belang van een grootfamilie.
“Gezin en familie maken wie je bent, vormen je identiteit, scheppen je volwassenheid en reizen altijd met je mee op je levensweg. Samen delen, samen zorgen en samen werken. Naast ideologische principes gaat het om heel pragmatische doeleinden zoals functionaliteit, zelfvoorzienendheid en duurzaamheid. Terug naar het erf, vooruit in de tijd.”
Op alle fronten wordt geprofiteerd van het schaalvoordeel van samen leven. “In een buitengebied wonen is niet alleen enorm tijdsintensief in beheer en onderhoud, maar er hangt ook een prijskaartje aan”, erkent Mark. “Met onze zeven fulltime inkomens lukt dat. Bovendien is door de enorme variatie aan skills binnen onze ‘extended family’ alle kennis aanwezig om dit woonconcept te kunnen dragen. Ook op het gebied van installatietechniek, bouw- en voedselverwerking hebben we de specialisten in eigen huis. Iedereen draagt naar vermogen bij, zowel fysiek als financieel.”
Bloemenzee in plaats van beton en puin
Maria vindt de met veel zorg en liefde aangelegde moestuin en voedselbosje de meest geliefde stukjes land in Perkouw. “Op deze plekken hebben we duizenden kilo’s beton en puin vervangen door een prachtige bloemenzee, talloze planten en fruitbomen. Er is een volledig ecologische tuin verrezen. We hebben moestuinbakken geplaatst, omringd door met boomschors aangelegde paden. In de zomermaanden is onze ‘supermarkt ’ een paar stappen bij ons vandaan. Ook vriezen we veel in voor later gebruik.”
Mark is trots op de bewatering van de moestuin. “We hebben een uitgebreid bewateringsstelsel aangelegd met tientallen kranen en afsluiters. We gebruiken uitsluitend gezuiverd grondwater dat wordt opgepompt. Voor ons water halen we met een indrukwekkende installatie op 50 meter diepte grondwater naar boven dat zo goed gezuiverd wordt dat het totaal geen PFAS of andere vervuilingen bevat.”
Aangrenzend aan de tuin ligt een prachtig grasland van ruim een halve hectare waarvoor enkele soorten zaaimengsels zijn gebruikt, die zorgen voor een gevarieerde plantengroei. Het weiland wordt gedeeltelijk beweid door schapen en ossen. Het wooncollectief telt zo’n 40 boerderijdieren, afhankelijk van het seizoen.
Autonoom draaiende energiecentrale
“We wilden een volledig autonoom draaiende energiecentrale”, vervolgt Mark. ”Een slim energieopslagsysteem dat zonne-energie opslaat in batterijen en warmte, en de stroomvoorziening regelt. Met hulp van een paar externe professionals is er een enorme off-gridinstallatie geplaatst geschikt voor ons wooncollectief. Op onze website is een mooi filmpje te zien van de opbouw en werking van het systeem.”
De paarden hebben plaatsgemaakt voor wasmachines en de hopen hooi en poep zijn vervangen door een tafel met stoelen: een multifunctioneel bijgebouw. De mestsilo wordt niet meer gebruikt voor de opslag van 500.000 liter koeienpoep. De grauwe betonklomp is voorzien van een sedumdak met 30 zonnepanelen en een klein rood deurtje biedt toegang tot een donkere, maar gezellige ruimte voor gemeenschappelijk gebruik.
Alle bewoners ervaren met dankbaarheid dat door het zorgen voor elkaar en de natuur hun leven waardevoller is geworden. “Samen leven, samen zorgen en samen werken maken een beter mens van je”, vindt Maria. “Met elkaar eten en drinken is heel belangrijk voor ons. De heerlijke aardappelen en groenten uit de moestuin. Genieten van de zelfgemaakte vruchtensappen, zelfgebakken brood, zelfgebrouwen bier en wijn of van de eigenhandig geslachte kalkoenen, kippen en varkens.”
Gecompliceerd bedrijf
“Zeker”, beaamt vader Mark. ”We hebben elkaar nodig omdat het een wooncorporatie is, maar tegelijkertijd is het ook een gecompliceerd bedrijf. Alle volwassenen hebben overdag een gewone baan, dus een strakke planning van alle werkzaamheden is noodzakelijk. Hierbij houden we rekening met elkaars talenten en interesses. We vergaderen regelmatig met een vaste agenda over zaken zoals financiën, projecten en planning. Alle taken zijn verdeeld en bij afwezigheid van iemand worden die in goed overleg overgedragen.“
Kijkje bij de Buuren organiseert workshops rond thema’s als zelfvoorzienend leven, kippen slachten, off-grid zonne-energie en composteren. Ook kinderfeestjes met allerlei activiteiten zijn mogelijk. Jezelf aanmelden voor een meewerkochtend kan ook. Voor meer informatie: kijkjebijdebuuren.nl
Sicco Kooistra
