‘Krimpenerwaard kan niet zonder vee’

KRIMPENERWAARD • ‘Een heilloze weg’. Zo voorziet melkveehouder Floor de Jong uit Bergambacht de uitvoering van de stikstofplannen van het kabinet. “Eerlijk, ik verwacht dat we over een jaar niet veel opgeschoten zijn.” 

De Krimpenerwaard wordt geconfronteerd met een stikstofreductie van minimaal 47 procent om natuur de kans te geven te herstellen. De provincie Zuid-Holland moet voor 1 juli 2023 aangeven hoe ze uitvoering gaat geven aan de plannen. Agrariër Floor de Jong, tevens raadslid voor de SGP in Krimpenerwaard, verwacht er niet veel van: “De opdracht die de minister over de schutting heeft gegooid is ondoenlijk, zeker in minder dan een jaar tijd. Het probleem is dat de overheid zichzelf in het verleden te hoge ambities heeft opgelegd qua natuurdoelstellingen en zich bij het behalen daarvan volledig focust op stikstof en alle andere gereedschappen om de natuur te versterken negeert.”

De stikstofplannen zijn een klap voor de agrarische sector, die onder meer stikstof uitstoot via ammoniak uit mest. De Jong: “De veehouderij is de afgelopen dertig jaar al gehalveerd in onze polders. Het is onduidelijk in hoeverre die reductie behaald mag worden door innovaties en techniek. Moet de veestapel nog verder naar beneden dan? We willen toch ook dit landschap in stand houden? Dat gaat niet zonder vee. Daarnaast zie ik het somber in voor alle bedrijven die nog geen goede Natuurbeschermingsgsvergunning hebben zoals de PAS-melders, zogenaamde interimmers en de meestal wat kleinere bedrijven die de laatste tien jaar niet geïnvesteerd hebben in een nieuwe stal en dus geen nieuwe actuele vergunning hebben.”

Doel, geen middel
De Bergambachtse melkveehouder is duidelijk: “Het verkleinen van de veestapel is doel, geen middel. Van de 24,3 miljard die het kabinet wil besteden is 2 miljard voor de uitvoering, 2,3 miljard voor innovatie en maar liefst 20 miljard is bestemd voor uitkoop. Dat zegt genoeg. Je kunt de ammoniakemissie verlagen door betere voer- en bemestingsmanagement of technische maatregelen, maar de politieke wil ontbreekt.”

Het stikstofplan van het kabinet moet er toe leiden dat de totale stikstofuitstoot in ons land in 2030 voor de helft lager is. Het kabinet publiceerde onlangs de startnotitie ‘Nationaal Programma Landelijk Gebied’. Daarin staat op een kaart aangegeven hoeveel de stikstofuitstoot per gebied omlaag moet. Teveel stikstof is slecht voor bodem, planten en dieren. Voor beschermde Natura 2000-gebieden in Zuid-Holland geldt dat de uitstoot met meer dan 95 procent omlaag moet. In een ring rondom die gebieden moet de uitstoot met 70 procent naar beneden. In veenweidegebieden als de Krimpenerwaard moet de stikstofuitstoot met 47 procent worden teruggebracht.

Niet stikstofgevoelig
De Jong stelt dat de natuur in de Krimpenerwaard niet stikstofgevoelig is. “Sowieso bevindt de meeste natuur zich nog altijd op het boerenland. Er zijn soorten die onder druk staan, maar we moeten ook eerlijk zijn; er zijn sinds mijn jeugd ook veel soorten bijgekomen. Ik ben altijd nogal een vogelgek geweest, maar 35 jaar geleden zag je echt geen buizerd, kiekendief, ooievaars, zilverreigers, lepelaars, gele kwikstaart, dagelijks putters en vinken en zo kan ik echt nog wel even door gaan. En dan heb ik heb nog niet eens aan de overvloed aan minder gewenste dieren zoals ganzen.”

In de Krimpenerwaard is er op lokaal niveau nauwelijks overleg over de aanpak van het stikstofprobleem, weet De Jong uit ervaring. “Op provinciaal niveau wordt al wel een aantal jaar gepraat, waar ik zelf ook bij betrokken ben. In dit stikstofoverleg doen zo’n twintig partijen mee, van het havengebied tot milieuclubs.” 

Wat hem betreft gaat de focus af van stikstof. “De wereld is op drift. Er spelen veel grotere problemen dan het mogelijk verdwijnen van een paar zandhagedissen of wat bijzondere orchideeën. Eind dit decennium zitten we waarschijnlijk op 8,5 miljard mensen, terwijl het beteelbare landbouwareaal ieder jaar met enkele procenten afneemt. Men zou alles op alles moeten zetten om streken met goede grond en een goed klimaat te behouden voor de voedselvoorziening.”

Martijn Kuiler