Gemeente Alblasserdam wil geen inzage geven in externe kosten opkopen woningen aan Ruigenhil

ALBLASSERDAM • Over de hoogte van de externe kosten houdt het gemeentebestuur de kaken stijf op elkaar. Een eerdere belofte om openheid van zaken te geven komt de gemeente niet na.

Voor een eerdere publicatie over dit dossier in Het Kontakt, halverwege 2023, gaf het gemeentebestuur aan dat de externe kosten 436.000 euro waren, ten opzichte van een bedrag van 2,1 miljoen euro dat direct naar de eigenaren ging. 

Relatief hoog, maar wethouder Freek de Gier stelde dat dit met de opstartfase te maken had (ondanks dat de start van het opkopen al in december 2021 was). “We hebben veel inzet moeten plegen om alles in beeld te brengen en het traject op poten te zetten. Het grootste deel van deze extra kosten hebben we nu gehad.”

‘Het memo is niet naar de raad verstuurd’

Pogingen van deze krant om een update van dit bedrag te krijgen, lopen op niets uit. Op 20 december 2023 is de reactie van de gemeente: ‘We snappen jouw vraag naar de huidige kosten, maar we kunnen hier pas in maart een antwoord op geven in een memo naar de raad.’ 

In juni was die memo er nog niet. Een vraag daarover in die maand levert als antwoord op: ‘Het memo is niet in maart naar de raad verstuurd. Zodra het memo aan de raad is voorgelegd zullen wij u informeren.’

Bijna 5 miljoen euro

Het blijft stil, dus gaat de vraag in oktober nogmaals de deur uit. ‘Er is tot op heden 4.948.091 euro uitgegeven’, deelt de gemeente dan mee. 

Maar dit is een totaalbedrag, zonder inzage in de externe kosten. ‘Wij noemen geen bedragen over gemaakte kosten in verband met privacy’, reageert de gemeente op de vervolgvraag. ‘Gezien de gevoeligheid kunnen we daar nu nog niks over kwijt. We zijn namelijk op dit moment nog met diverse bewoners in gesprek.’

Laatste uitleg van het gemeentebestuur

Onduidelijk blijft waarom het bekendmaken van de bedragen van geld dat besteed is aan het opkopen van huizen en de externe kosten het proces kunnen schaden. Na meerdere keren aandringen is de laatste uitleg van het gemeentebestuur: 

‘Gezien de extreme gevoeligheid van dit traject en de mogelijkheid van het verkeerd interpreteren van bedragen hebben we ervoor gekozen om de biedingen -die vertrouwelijk worden besproken met de bewoners- voorlopig niet verder te delen. Onze prioriteit nu is om de bewoners duidelijkheid te geven over de nabije toekomst.’

De vraag ging echter nooit over afzonderlijke biedingen, maar over de externe kosten. Daarmee blijft de verdeling van hoe deze miljoenen aan gemeenschapsgeld uitgegeven worden dus verborgen.

Externe kosten voor opkopen woningen Ruigenhil worden steeds hoger

Het bedrag van de externe kosten van het opkopen van de woningen aan de Ruigenhil wordt steeds hoger, laat het Alblasserdamse gemeentebestuur desgevraagd weten. ‘De kosten blijven stijgen, omdat de gemeente steeds meer moeite moet doen om met de eigenaren in gesprek te komen.’

Daarnaast koopt de gemeente de locaties in hun huidige staat. ‘Daarna moeten onderzoeken, zoals asbest- en bodemonderzoek, worden uitgevoerd. Ook worden er kosten gemaakt voor de buurt. Voor de veiligheid worden de woningen dichtgetimmerd en bewaakt en de tuinen netjes onderhouden. Ook worden de naastgelegen woningen geïsoleerd, zodat de huidige bewoners niet in de kou komen te zitten.’

Gemeentebestuur verstrekt mondjesmaat informatie en raad vraagt niet of nauwelijks naar Ruigenhil

Over het project om voor 9,1 miljoen euro huizen aan de Ruigenhil op te kopen, heerst al vanaf de start in 2021 sowieso grotendeels stilte. Het gemeentebestuur verstrekt mondjesmaat informatie en de raad vraagt er niet of nauwelijks naar. Het zorgt ervoor dat er nauwelijks kennis over de (financiële) stand van zaken bij de Alblasserdamse raadsleden is.

Een belronde langs de woordvoerders van de partijen levert steeds hetzelfde antwoord op. Hoeveel geld er al uitgegeven is van de 9,1 miljoen euro die de raad in december 2021 beschikbaar stelde voor het opkopen van woningen aan de Ruigenhil? “Dat weet ik niet precies, er is nog wel geld over”, reageert Haci Erdogan (PvdA). En Eric Boersma: “Dat heb ik niet paraat.” 

‘Nee, dat weet ik niet’

Ook op de vraag hoeveel geld er naar de eigenaren van de op te kopen woningen gaat en hoeveel euro’s Alblasserdam uitgeeft aan extra kosten, zoals juridische begeleiding, externe inhuur voor dit dossier en het bijhouden van de al opgekochte woningen blijft elke partij het antwoord schuldig. “Nee, dat weet ik niet”, antwoordt Arne Verwoert (D66).

Vanuit de raad zijn vanaf december 2021, toen de partijen 9,1 miljoen euro beschikbaar stelden, nauwelijks vragen gesteld over de voortgang van dit dossier. Eén van de weinige uitzonderingen: de PvdA vroeg in november 2024 naar de stand van zaken. 

Het college reageerde met een overzicht van het aantal verkochte en niet verkochte woningen en de mededeling dat twee eigenaren niet bereid waren om over verkoop te praten. ‘Met de meeste bewoners voeren we gesprekken over de mogelijkheden van verhuizing en verkoop aan de gemeente. Dit is een zorgvuldig proces waarin samen wordt gezocht naar oplossingen.’  

Hand in eigen boezem

Jako Sterrenburg (ChristenUnie) steekt over het niet stellen van vragen de hand in eigen boezem. “Het is onze taak om te controleren. Dat is gewoon niet gebeurd.” Met als kanttekening: “Wel is afgesproken dat het college informatie zou verstrekken als er iets te melden was, zodat we er als raad niet steeds naar hoefden vragen.”

Maar de raad bijpraten over de financiële kant van zaken deed en doet het college niet. Om op de hoogte te komen, moet de raad de begroting van 2025 induiken. Op pagina 101 staat tussen een groot aantal bestemmingsreserves de post ‘Aankopen Ruigenhil’, een bedrag van iets meer dan 6 miljoen euro. Verdere toelichting ontbreekt.

‘Gesprekken met de eigenaren lopen’

In juni 2024 kwamen de woningen aan de Ruigenhil ter sprake toen de raad de voortgang van Poort aan de Noord besprak, het project waar de Ruigenhil aan grenst en deel van uitmaakt. Het college stelde toen: ‘De gesprekken met de eigenaren lopen en hebben als doel op korte termijn de locatie in zijn geheel aangekocht te hebben door de gemeente Alblasserdam.’ Maar een uitleg over hoe dat ‘op korte termijn’ er in de praktijk uit gaat zien, ontbreekt.

Desgevraagd geven burgemeester en wethouders aan dat er, ondanks het hierboven geschetste beeld, ‘continue wordt gesproken over de situatie op de Ruigenhil’. Dat er geen update van de financiën is gegeven, klopt. De reden daarvoor: ‘Wij kunnen melden dat wij momenteel binnen het vastgestelde budget opereren. Er zijn momenteel geen andere inzichten of aandachtspunten om verdere informatie te delen.’

‘Er wordt gewerkt aan een nieuw voorstel voor de eigenaren’

Gevraagd naar de strategie om de nog resterende woningen op te kopen, geeft de gemeente aan dat er gewerkt wordt aan een nieuw voorstel voor de eigenaren. ‘Dit zal aan hen worden voorgelegd. De volgende fase gaat pas in werking als er concrete plannen zijn voor het gebied.’

Raad na twee jaar één keer bijgepraat

Ondanks de belofte van oud-wethouder Arjan Kraijo om de gemeenteraad regelmatig te informeren over het opkopen van de woningen aan de Ruigenhil is dit in bijna twee jaar nog maar één keer gebeurd.

Dit meldde Het Kontakt in juli 2023. PvdA-raadslid Haci Erdogan riep in de raadsvergadering van 28 september 2021 Kraijo op om de gemeenteraad op vaste tijdstippen te informeren over het traject om de woningen aan de Ruigenhil op te kopen. “Bijvoorbeeld elke zes maanden of elk kwartaal. Het is belangrijk dat we met regelmaat geïnformeerd worden of de ontwikkelingen.”

Wethouder Kraijo kon zich daarin vinden. “Zes maanden vind ik een vrij lange periode. Dat er een periodieke informatiebrief richting de raad gaat komen, kan ik alleszins begrijpen. Ik zeg dat toe.”

Bijna twee jaar verder was er van de beloofde regelmatige informatieverstrekking niets gekomen. “Wel zijn we in mei tijdens een besloten bijeenkomst bijgepraat over de stand van zaken”, vertelt Haci Erdogan. “Het verbaasde mij eerlijk gezegd hoeveel bewoners al besloten hebben om hun huis te verkopen en te verhuizen. Ik denk wel dat we nu op een kantelpunt zitten: lukt het om de overgebleven bewoners ook zover te krijgen?”

Lees ook

Opkopen van woningen aan Ruigenhil loopt al vanaf begin jaren zestig: een reconstructie