Eerbetoon aan het visserijverleden van Woudrichem springlevend

Woudrichem – De visbakwedstrijd op Hemelvaartsdag trok weer duizenden bezoekers naar Woudrichem. Voor de achtentwintigste keer hing in de Hoofdstraat een zware, warme lucht van hete olie en vis.

Het jaarlijkse kampioenschap visbakken is een eerbetoon aan het visserijverleden van het stadje. Deelnemers bakken de vis op traditionele wijze, veelal op houtgestookte vuurduveltjes.

De hele opzet ademt nostalgie wat bezoekers duidelijk waarderen. De organisatie kijkt dan ook terug op een “machtige” dag.

Bezoekers

“We hebben mazzel gehad dat het droog is gebleven”, zegt Aart Geurtsen, voorzitter van Stichting Evenementen Woudrichem die onder andere de visbakwedstrijd organiseert. “Het bezoekersaantal was redelijk.”

Met redelijk bedoelt Aart circa vijf- à zesduizend bezoekers. “Er zijn jaren geweest dat er wel zeven- tot tienduizend mensen een kijkje kwamen nemen, maar dan is het schuifelen.”

Samen met zijn rechterhand Robbin van Well heeft Aart het druk gehad met de voorbereiding en de uitvoering. Op de dag zelf zong hij mee in het Woerkumse zalmvisserskoor Ongestaagd.

Visrechten

De kern van de traditie visbakken gaat terug tot de middeleeuwen. Woudrichem kreeg al in 1362 officiële visrechten.

De visrechten en ons visserijverleden zijn cultureel erfgoed

Aart: “Woudrichem is het enige stadje met een eeuwenoud collectief visserijrecht. Eeuwenlang leefde een groot deel van de inwoners van de zalm- en palingvangst. Daar is begin jaren vijftig een einde aan gekomen. De visrechten en ons visserijverleden zijn cultureel erfgoed. De visbakwedstrijd heeft dan ook grote historische waarde.”

Piet de Joode en Henk de Kock zijn de bedenkers van het kampioenschap visbakken dat in 1996 voor het eerst werd gehouden. Het is uitgegroeid tot een grote publiekstrekker en is landelijk bekend. Ouderwets visbakken, een lekker visje eten, muzikale omlijsting van visserskoren en een gezellige drukte blijken een grote aantrekkingskracht te hebben.

Rode poon

Twintig visbakkers deden hun uiterste best om de perfecte vis te bakken. Juryleden wethouder Anneloes van Hunnik, Jan de Joode, Jan van Straaten en Jeroen Wyatt (voorzitter Coöperatieve Visserijvereniging De Hoop) beoordeelden de binnengebrachte rode poon en zalm nauwkeurig.

Aart vertelt waarom er is gekozen voor rode poon: “Poon is een niet te grote, stevige vis die zich makkelijk van de graat laat halen en ook heel smakelijk is.”

Bakken op gasbranders

De visbakwedstrijd is niet alleen voor Woerkummers. Iedereen mag meedoen en ook mag er gebakken worden op gasbranders. Dit jaar waren er drie gasbranders en de rest bakte op vuurduveltjes.

Het liefst zien wij vuurduveltjes

Toch heeft de organisatie wel een voorkeur. “Het liefst zien wij vuurduveltjes, want dat is echte nostalgie. Het is de kunst om het houtvuur constant te houden, zodat de olie honderdtachtig graden blijft.”

Winnaars

De kampioensbeker, een bronzen vuurduvel op sokkel, gaat naar de winnaars Alexander Beers en Gert-Jan Wildvank uit Gorinchem.

Zij zijn tevens de overall winnaar van poon en zalm en krijgen hiervoor een bronzen visser met net op sokkel.

De beste poonbakker is Alex van Es en de eerste prijs voor zalmbakken gaat naar Sam van Giessen en Boy Lobregt.

The Bastards

Deelnemers Jacco van Breugel, Niels Engelberts en Daan Ottevanger deden als team ‘The Bastards’ dit jaar voor de derde keer mee. Ze vielen dit keer niet in de prijzen maar daar was het plezier niet minder om.

Jacco: “We gingen altijd al naar de visbakwedstrijd toe voor de gezelligheid. Toen we hoorden dat er minder aanmeldingen van visbakkers waren, besloten we twee jaar geleden om mee te gaan doen. We waren er toch altijd al bij dus dan konden we net zo goed vis gaan bakken.”

Poorters

Tot hun grote verbazing wonnen ze de eerste keer de prijs voor de beste poon van 2024. Jacco laat een fraai bronzen beeldje zien van een poon op sokkel waar hij best trots op is.

De drie vrienden zijn Woerkummers, maar om bij de ‘poorters’ te horen moet je in de vesting van Woudrichem geboren zijn en dat is Jacco niet. Hij kwam in Gorinchem ter wereld. Als ‘poorter’ ben je een rasechte Woerkummer maar dat groepje wordt steeds kleiner.

Veel wind

De visbakwedstrijd mag van Jacco nog jarenlang doorgaan. “Ik neem er speciaal vrij voor. Het is echt iets Woerkums en dat vind ik mooi. Daarbij is het heel gezellig en zie ik heel veel bekenden.”

Voor de organisatie heeft hij niets dan lof. “Het enige dat wij zelf moeten regelen is een vuurduveltje, de organisatie levert de rest aan zoals de olie, zout en peper.”

Ik schat dat we vijftien tot twintig kilo vis hebben gebakken

Hemelvaartsdag vond hij weer een leuke en gezellige dag. “Ik schat dat we totaal wel vijftien tot twintig kilo vis hebben gebakken. Het was een uitdaging want er stond veel wind en dan brandt het hout onrustig. Dat maakt het lastig om de olie op een constante temperatuur te houden.”

Eigen kruidenmix

Team ‘The Bastards’ neemt de visbakwedstrijd serieus. “We gaan op Koningsdag altijd proefbakken”, lacht Jacco. “Ook hebben we een eigen kruidenmix ontwikkeld, maar dat blijft geheim.”

Lies Kooi