Onrust over azc Hoornaar klinkt mee in Molenlands debat over tiny houses en azc’s

MOLENLANDEN • Burgemeesters en wethouders van Molenlanden hoeven niet meer met de raad te overleggen over de realisatie van een azc en de plaatsing van maximaal 6 tiny houses met een vergunning voor maximaal 10 jaar.

Een meerderheid van de raadsleden stemde dinsdagavond in met dit collegevoorstel over azc’s en tiny houses met een tijdelijke vergunning (voor maximaal 10 jaar) en vallend buiten het omgevingsplan. Ook is participatie niet langer verplicht bij dergelijke vergunningaanvragen.

Onrust Hoornaar

De raadsleden voerden voorafgaand aan de stemming een principieel debat over verdeling van verantwoordelijkheden tussen raad en college en over participatie door inwoners. De onrust die in december in Hoornaar ontstond, vanwege plannen voor de opvang van minderjarige asielzoekers, werd meermaals aangehaald.  

Niet ongemakkelijk

Christiaan de Ruijter (SGP) noemde als voordeel van het dinsdag genomen besluit: “Dit kan betekenen dat het niet ongemakkelijk kan zijn voor raadsleden om in stelling gebracht te worden om dingen tegen te houden.” 

Ook een tijdelijke vergunning kan heel ingrijpend zijn. Bijvoorbeeld als het gaat over 10 tiny houses of over opvanglocaties voor asielzoekers

Tijdelijke woningen

De SGP en Progressief Molenlanden (PM) dienden een amendement in. De partijen willen bij meer dan 10 tijdelijke woningen, zoals tiny houses, het adviesrecht voorbehouden aan de raad. Na een schorsing werd dit aantal gewijzigd in ‘7 of meer tijdelijke woningen’. Wethouder Arco Bikker ontraadde dit amendement, toch stemde een meerderheid van 19 raadsleden voor.

Wél advies vragen

Ook het CDA diende een amendement in, waarbij het college in meer gevallen advies aan de raad zou moeten vragen dan burgemeester en wethouders voorstelden, maar kreeg 22 stemmen tegen, waarmee het werd verworpen.

Niet verschuilen

Vooral Maarten Klink (CDA) verzette zich fel tegen het plan om in door het college genoemde gevallen niet meer met de raad te overleggen. “Ook een tijdelijke vergunning kan heel ingrijpend zijn. Bijvoorbeeld als het gaat over 10 tiny houses of over opvanglocaties voor asielzoekers. Niemand zal zeggen: ook al is het maar voor 10 jaar, het is niet ingrijpend. Het lijkt me niet de bedoeling dat we ons zouden willen verschuilen achter de schouders van het college, op het moment dat het voor de volksvertegenwoordiging lastig wordt. Het is niet de Molenlandse mentaliteit om er dan maar tussenuit te knijpen. En ook participatie is dan belangrijk.”

Vertrouwen niet logisch

Verder wees Klink erop dat de gebeurtenissen rondom het acz in Hoornaar nog geëvalueerd moeten worden. “We weten nog niet wat de uitkomst zal zijn. Misschien hebben we heel veel vertrouwen in het college, maar dat lijkt me na de ervaringen in Hoornaar geen logisch uitgangspunt. Het lijkt me goed als de raad over deze vergunningen blijft gaan, ook als gaat over tiny houses.”

Polarisatie

Ruud van Rijn (Doe Mee) is beducht voor polarisatie. Hij zei: “De opvang van vluchtelingen heeft flinke maatschappelijke impact. Dat hebben we onlangs in Hoornaar ervaren. Het is een leerproces hoe hiermee om te gaan. Participatie staat met stip op één. Kaders: kijk naar de verhouding tussen het aantal inwoners en het aantal vluchtelingen.” Van Rijn wil geen ‘volle zalen met polarisatie die kan komen’. “Hoe het ging in Hoornaar, dat is niet de manier waarop we het willen. We willen juist het gesprek daarover voeren, om te kijken of we er met elkaar uitkomen.”

Onwaardig

Klink reageerde: “Volgens mij willen we met ons amendement juist voor elkaar krijgen dat er wél wordt geparticipeerd. Wij willen ook die gesprekken met de bevolking. Mensen moeten zich kunnen uiten. Dat er niet gesproken zou mogen worden in de openbaarheid, dat vind ik een lokale partij onwaardig.”

Participatie

Van Rijn: “Ik zei net: wat voorop staat is dat participatie op nummer één staat. Molenlanden heeft inwoners die bereid zijn om vluchtelingen op te vangen. Mocht er toch een voorstel komen waarbij we als Doe Mee denken: dit is niet passend, dan kunnen we altijd nog een raadsinstrument inzetten.”

Kaders stellen

De ChristenUnie twijfelde over het amendement van SGP en PM. “We hebben kaders gesteld”, aldus Pieter van Bruggen. Over het amendement van het CDA: “Als het gaat om azc’s, we zien onze rol hierin als gaat om kaderstelling: kaders voor ons, uitvoering door het college, controle door ons. Wat ons betreft is het niet nodig om dat nu expliciet te benoemen.”

Sentimenten

De VVD zag geen reden om met de amendementen mee te gaan. Arno van den Hof: “We hebben enkel sentimenten gehoord en nog geen argumenten om bevoegdheden van het college weer naar de raad te halen. Het enige wat ik daarvoor als argument kan bedenken: dat er gebrek aan vertrouwen is in beleid of college. Dat delen wij niet.”

Vertrouwen?

Klink reageerde verbaasd. “Ik snap dat vertrouwen niet helemaal, na wat er gebeurd is in Hoornaar. We vonden dat daar dingen misgingen. En we moeten die ervaring nog evalueren.” Van den Hof: “We hebben altijd de mogelijkheid om raadsinstrumenten in te zetten, dat heeft ook gefunctioneerd in het geval van Hoornaar.”

• Ferry van der Koelen - Foto: Anne Marie Hoekstra (archieffoto)

Afwachten

Ook verbazing was er bij Ferry van der Koelen (PM): “Ik verbaas me over voorgaande spreker. Aantallen als 10 tiny houses, daar moeten we als raad invloed op kunnen uitoefenen omdat de impact behoorlijk kan zijn. Dit is een omvang waarover je met elkaar in gesprek moet gaan. Het beleid aangaande azc’s moet worden herzien en er komt een evaluatie van Hoornaar, die willen we afwachten.”

Eerst herijken

Wethouder Arco Bikker beloofde dat het college niet met een aanvraag voor een azc zal komen vóórdat raad en college het beleid herijkt hebben. “We vinden dat zaken niet helder zijn, we proberen met u tot betere kaderstelling te komen. Probeert u in de kaderstelling alles te stoppen wat u belangrijk vindt, dan is de uitvoering aan ons.”

Volste vertrouwen

Bij de bespreking in tweede termijn zei Klink: “We hebben in Hoornaar gezien dat de kaders op een heel andere manier weden geïnterpreteerd.” Van Rijn zag het anders. “Ik heb er het volste vertrouwen in dat we met kaders en beleid er met elkaar over kunnen praten. Zodra we ontdekken dat er toch iets fout zit, dan hebben we raadsinstrumenten om het een halt toe te roepen, net als we gedaan hebben in Hoornaar.”

Misverstanden

Corné Egas zat ‘met gekromde tenen te luisteren naar misverstanden’. “De kaderstelling voor azc’s staat op de agenda om op 1 april te bespreken. Dan gaan we kaders vaststellen, conform de motie die we raadsbreed hebben aangenomen. Laten we het niet politiseren (betrekken bij politieke discussie, red.) maar onze bevolking meenemen in het proces van het realiseren van een azc. Laten we niet aan het einde van de rit een finale afweging maken, het proces wordt daardoor gemankeerd.”

Sentimenten aanwakkeren

Klink reageerde: “U spreekt het woord politiek uit alsof het vies is. Het is toch juist van cruciaal belang dat zo’n besluit wordt gedragen door de volksvertegenwoordiging? Hierdoor worden partijen die er nog veel feller op zouden reageren dan ik nu doe, heel groot. Je wakkert sentimenten aan die we niet willen aanwakkeren. Laten we het dragen als volksvertegenwoordiging.” Egas: “Ik stel voor dat dit debat op 1 april voeren. Ik zei niet: niet politiek maken, maar niet politiseren. Daar zit een nuanceverschil in. Wil ik dan wel uitleggen.”

• Pieter van Bruggen - Foto: archieffoto

Ingewikkeld

Pieter van Bruggen ziet het overlaten van keuzes aan het college niet als ‘weglopen voor verantwoordelijkheid. “We moeten ervoor waken dat we straks een voorstel hebben voor een locatie, met een conceptvergunning van het college die uitentreuren is gecontroleerd, helemaal voldoet, en dat er nul draagvlak voor is, en dan gaan wij toch voor stemmen. Dat is denk ik heel erg ingewikkeld. Ik zie het niet als weglopen voor onze verantwoordelijkheid, nee, onze verantwoordelijkheid is juist in een eerder stadium en controlerend. Als we het in de raad voorleggen voor advies, wekken we de suggestie dat alles nog mogelijk is. Als college het goed onderbouwt, moeten wij daarin meegaan.”

Durven uitleggen

Klink liet zich niet overtuigen door Van Bruggen: “Vindt u ook niet dat het gedragen zou moeten worden door de volksvertegenwoordiging? Een besluit dat zo ingrijpend is?” Van Bruggen: “Wij stellen de kaders, als daar iets uit komt rollen wat helemaal voldoet aan beleid, dan voldoet het aan de kaders en wordt het ook gedragen door ons. Dat moeten we kunnen en durven uitleggen.”

Geen kruimelgeval

Voorafgaand aan de stemming over het aangepaste collegevoorstel sprak Klink een stemverklaring uit. “Het verlenen van tijdelijke vergunningen kon voorheen door het college gedaan worden omdat het een kruimelregeling was, een niet ingrijpend besluit. Wij vinden een azc geen kruimelgeval, wij zullen tegen stemmen.” Het collegevoorstel kreeg 4 stemmen tegen en 22 stemmen voor en werd daarmee aanvaard.

Omgevingswet

Met het aanvaardde collegevoorstel gaat Molenlanden terug naar de situatie van voor 1 januari 2024, toen de Omgevingswet in werking trad. Ook voor die datum had de gemeenteraad geen rol bij tijdelijke vergunningaanvragen.