Avelingen heet hangijzer bij keuze waar windturbines in Gorinchem en Molenlanden moeten komen

ALBLASSERWAARD • Is Avelingen minder geschikt dan de andere zes zoeklocaties om windturbines te plaatsen? De Molenlandse raad is daarvan nog verre van overtuigd. Maar Gorinchem wil juist vasthouden aan de keuze van de colleges van de twee gemeenten: de locaties J (tussen Papendrecht, Oud-Alblas en Wijngaarden) en S (Gorinchem-Noord) als voorkeur doorgeven aan de provincie.

Daarmee is Avelingen, een industrieterrein en natuurgebied tussen Gorinchem en Schelluinen, weer op tafel als een heet hangijzer. 

In het bod van de Regionale Energiestrategie Alblasserwaard (waarin Gorinchem en Molenlanden in 2021 beloofden een forse hoeveelheid zonne- en windenergie voor 2030 op te gaan wekken) was Avelingen als zoeklocatie voor windturbines opgenomen.

Zonder overleg met partnergemeente Molenlanden haalde Gorinchem het uit het bod, maar de provincie Zuid-Holland zette Avelingen wel in de omgevingsvergunning als locatie waar windturbines gebouwd mogen worden. De twee Alblasserwaardse gemeenten kregen het desondanks wel voor elkaar om de tijd te krijgen alternatieven voor Avelingen te zoeken.

Die zoektocht leverde de veelbesproken zes zoeklocaties - voor het overgrote deel in Molenlanden - op. Burgemeesters en wethouders van Gorinchem en Molenlanden wezen onlangs S en J aan als voorkeurslocatie. Daar kan voldoende windenergie opgewekt worden om aan het RES-bod te voldoen en Avelingen kan dan afvallen.

Maar de Molenlandse gemeenteraad greep donderdag tijdens de gezamenlijke commissievergadering met Gorinchem terug op het uitgangspunt: zijn S en vooral J dan beter geschikt als Avelingen? 

Het antwoord: nee. Namens Doe mee! Molenlanden, de grootste coalitiepartij, zette Mario de Lijster de toon. “Voor ons is het glashelder. Er zijn binnen Molenlanden geen locaties die een reëel en haalbaar alternatief zijn voor Avelingen.”

‘Bij S zijn al twee molens vergund’

Avelingen alleen is niet voldoende om het RES-bod te halen. Als aanvulling noemde Doe mee! S. “Deze locatie ligt naast de hoofdinfrastructuur en een toekomstig industrieterrein, dichtbij afnemers, en er zijn daar al twee molens vergund.”

Wat betreft de keuze van J als voorkeurslocatie wil Doe mee! J Oost (een tweetal ‘snippers’ in de nabijheid van het gascompressorstation in Wijngaarden) sowieso als ongeschikt verklaren, vanwege het station van de Gasunie. 

‘Verbaasd dat J niet als ongeschikt is beoordeeld’

En de twee gedeelten van J West, richting Oud-Alblas en op de grens met Papendrecht? “We zijn verbaasd dat dit deel van J niet als ongeschikt beoordeeld is, vanwege de nabije ligging van Unesco Werelderfgoed Kinderdijk.”

Hij vervolgde: “Andere locaties zijn eerder in het proces wel afgevallen vanwege bijzondere cultuurhistorische waarde. Dat lijkt op meten met twee maten.” 

Gorinchem liet in 2022 Avelingen mede afvallen vanwege ‘de afbreuk aan het aangezicht van de historische vesting‘, zoals het college van de stad het destijds verwoordde.

SGP: voorkeur voor S in combinatie met Avelingen

Vanuit de SGP klonk vrijwel hetzelfde geluid. Zoals het voorstel er nu ligt, stemt de coalitiepartij niet in. “Onze voorkeur heeft S in combinatie met Avelingen”, zei Pieter Jacob Leenman. “Daar zal de provincie waarschijnlijk voor kiezen als onze raden geen eenduidig besluit nemen. De provincie kan ook gaan voor O en S. En willen we dat laatste Hoogblokland aandoen? Is Molenlanden daarmee gediend? Moet het in dat geval dan geen J-west  en S zijn? Dat is het dilemma waar wij voor staan.”

“Wat betreft J Oost, dat willen we echt afwijzen. J West lijkt technisch aanvaardbaar, met een goede businesscase. Maar er is geen draagvlak. De impact is groot, er is nu al een stapeling van geluid van A15 en Betuwespoorlijn voor duizenden inwoners. Het ontgaat ons vooralsnog waarom het gelijkwaardig zou zijn aan Avelingen, wat toch de hoofdvraag was.”

VVD: ‘Ze moeten op zee worden geplaatst’

VVD Molenlanden liet bij monde van Arno van den Hof het vertrouwde geluid horen: geen windturbines in de Alblasserwaard. “Ze moeten op zee worden geplaatst. Ook het hoofdlijnenakkoord van de nieuwe regering is daar duidelijk over.”

Hij pleitte ervoor om terug te gaan naar de provincie om het RES-bod opnieuw te bespreken en zo de hoge ambitie op het gebied van windenergie terug te schroeven. Daarvoor kreeg hij geen steun. Wout de Jong (CDA): “Dat is heel gevaarlijk. Voor je het weet moeten we juist meer windenergie opwekken.”

‘Wij kiezen S voor nader onderzoek’

Nee, de zes zoeklocaties die er nu zijn, vormen geen reëel en haalbaar alternatief voor Avelingen. Die conclusie trok ook Leo Timmer (ChristenUnie Molenlanden). “Maar Avelingen alleen is niet genoeg voor het RES-bod. Daarom kiezen wij S voor een nader onderzoek. Daar zijn ook al twee windturbines gegund.”

Bij Progressief Molenlanden ten slotte was ook weinig enthousiasme voor het voorstel van de colleges te bespeuren. Ferry van der Koelen: “Achteraf kunnen we zeggen dat dit beter met alleen Molenlanden aan hadden kunnen vliegen.”

Raad Gorinchem laat zich niet uit over zoeklocatie J en gaat mee met voorstel colleges

Het contrast met de gemeenteraad van Gorinchem was groot. De raadsleden van de vestingstad hadden vrijwel geen op- of aanmerkingen op de keuze van de colleges van Gorinchem en Molenlanden om J en S als voorkeurslocatie aan te wijzen.

Sterker nog, over J zeiden zij helemaal niets. Harry Stam (ChristenUnie Molenlanden) sprak daar halverwege de vergadering zijn bevreemding over uit. “Dat is aan Molenlanden om te beoordelen”, reageerde Ariën van Houwelingen (SP).

En Pieter-Jan van Zanten (CDA Gorinchem): “Wat betreft J volgen we de argumentatie van de colleges.”

S kwam wel aan bod. D66 probeerde het oostelijke deel van tafel te halen. “Want wij zijn bang dat dit ervoor kan zorgen dat er geen nieuwbouw meer plaats kan vinden tussen de Vlietskade en het Merwedekanaal. Focus op het westelijke deel van S.”

Wethouder Mark de Boer van Gorinchem verwees die suggestie meteen naar de prullenbak. “Dat is niet mogelijk. S is al een beperkte locatie qua ruimte. Het op deze manier nog kleiner maken, zou betekenen dat er helemaal geen windturbines kunnen komen.”

Meerdere keren kwam naar voren dat de raad van Gorinchem vasthoudt aan het uitgangspunt dat er op Avelingen géén windturbines moeten komen. En daarmee vormt deze locatie een heet hangijzer tussen de twee gemeentes.

Wethouder Jan Lock moest constateren dat het voorstel nog niet op draagvlak kon rekenen van de Molenlandse raad. “Alle fracties vinden het een vaag besluit. Dat heb ik nog niet eerder meegemaakt. “Dan hebben wij als college iets niet helemaal goed gedaan, hadden we het scherper moeten formuleren.” 

Hij hield desondanks moed dat het toch nog goed gaat komen. “Maar ik hoor niet, op twee fracties na, dat u niet in wilt stemmen. Er is heel duidelijk behoefte om het voorstel aan te passen. Ik sta daarvoor open. Zolang we dat maar met respect voor de opgave doen. Ik ben heel benieuwd waar u mee komt.”

Lees ook

Ondanks keuze voorkeurslocaties windturbines blijven andere zoeklocaties en Avelingen mogelijk