Varikse corsowagen brengt een ongemakkelijke boodschap
Nieuws
Varik – Dode vissen, een visgraat, ruiters en een rode lantaarndrager die het licht dooft. De corsowagen van Varik is dit jaar meer dan een kleurrijk schouwspel. Met ‘De lantaarndragers van de zee’ wil kunstenaar en ontwerper Dik Kusters (73) bezoekers aan het denken zetten over de manier waarop de mens met de aarde omgaat.
Kusters werkt als beeldend kunstenaar en exposeert in binnen- en buitenland. Daarnaast heeft hij een opleiding aan de kunstacademie gevolgd en werkte hij in het onderwijs. Die achtergrond komt volgens hem goed van pas bij het ontwerpen van een corsowagen.
Compositie
“Bij beeldende kunst leer je denken in compositie, kleur en harmonie. Dat komt allemaal samen in een corsowagen. Corso is meer dan gewoon leuk creatief bezig zijn, het is een samenwerkingsproject met mensen.”
Het idee voor de wagen ontstond toen Kusters hoorde over de plannen voor diepzeemijnbouw, waarbij kobalt wordt gewonnen voor batterijen en daarmee een rol speelt in de energietransitie. “Het enige stukje op aarde waar we nooit iets hebben gedaan, gaan we overhoophalen om onze levensstandaard op peil te houden. Daar vind ik iets van.”
De Lantaarndrager
Die gedachte vormde de basis voor zijn ontwerp. De titel verwijst naar de lantaarndrager, die normaal gesproken licht brengt. Op de corsowagen is echter een rode lantaarndrager te zien die het licht juist dooft. “Dat is waar we nu mee bezig zijn met de diepzeemijnen. Het is ook een aanklacht tegen de manier waarop we met het milieu omgaan.”
Dode vissen
Het eerste beeld dat bij Kusters opkwam toen hij het idee kreeg, waren dode vissen. Die kregen dan ook een prominente plek in het ontwerp. Bezoekers zien straks vissen en hun duidelijk zichtbare graten, met daarbovenop ruiters, de lantaarndragers van de zee. Ook het contrast tussen wit en rood licht speelt een belangrijke rol. “Ik hoop dat mensen de vissen zien, de graten en het witte en rode licht, in combinatie met het verhaal dat ik heb gemaakt. Dan denk ik dat de aanklacht tegen onze omgang met het milieu duidelijk is.”
Van tekening naar staal
Een ontwerp op papier is één ding, het daadwerkelijk bouwen van een metershoge corsowagen iets anders. Kusters maakte eerst een tekening en begon daarna aan een maquette. Vervolgens kwam Sarina van Soest met een praktische oplossing. Zij heeft een 3D-printbedrijf en stelde voor het ontwerp ruimtelijk te printen. “Dat scheelde me heel veel uren. Naar aanleiding van die 3D-print zijn we nu aan het bouwen.”
Tijdens het bouwproces krijgt het oorspronkelijke ontwerp vervolgens een eigen leven. Kusters noemt daarbij ook de bijdrage van Daniël Scheurwater, die het laswerk voor zijn rekening neemt, en de bouwgroep uit Varik. “Het is geweldig om te zien hoe een idee zoveel samenhang creëert onder elkaar.”
Discussie
Toch gaat dat niet altijd zonder discussie. De constructeurs moeten het ontwerp vertalen naar een stevige wagen die daadwerkelijk de weg op kan. Soms wordt daarbij iets anders gemaakt dan Kusters voor ogen had. “Dan zeg ik achteraf: dat is eigenlijk niet de bedoeling, dat wil ik anders. Dan moet het gesloopt, gebroken en aangepast worden. Daar krijg je natuurlijk niet altijd direct de handen voor op elkaar, maar we komen er altijd op een positieve manier uit.”
Volgens Kusters is juist die samenwerking een belangrijk onderdeel van het corso. De bezoeker ziet uiteindelijk vooral het eindresultaat, maar achter de wagen zit bijna een jaar werk. “Het ontwerp begint in november. In december ben je bezig met het ontwerp en de maquette. In januari en februari wordt een keuze gemaakt. Half februari wordt het eerste ijzertje gelast. En zo ben je het hele jaar bezig.”
Ook het groen waarmee de wagen wordt bedekt, kent zijn eigen planning. Sommige materialen worden maanden van tevoren voorbereid. Pas in de laatste week komt het verse materiaal erbij, waarmee de wagen zijn uiteindelijke kleur krijgt. “Dat proces en die tijdsbesteding zien mensen niet.”
Beeldend kunstenaar
Voor Kusters is het bouwen van de wagen bovendien geen onbekend terrein. Hij heeft inmiddels 22 corsowagens gebouwd. Toch blijft hij zichzelf in de eerste plaats kunstenaar noemen. “Ik werk als beeldend kunstenaar. Als je werk klaar is en je gaat ermee naar buiten, dan ben je klaar. Dan ben je tevreden. Daarna gaat iemand anders daar wat van vinden.”
José Buijs
