Fotograaf en conducteur: Ab Donker neemt na 24 jaar afscheid van NS
Nieuws
Meteren - Fotograaf en conducteur Ab Donker (64) gaat met pensioen. Na 24 jaar conducteur geweest te zijn bij de Nederlandse Spoorwegen (NS), stopt hij als conducteur. In West Betuwe kennen mensen Ab Donker als fotograaf. Ook voor Het Kontakt maakt hij regelmatig foto’s. De Avond4Daagse, de West Betuwe Spelen, Koningsdag, hij was erbij.
Om 7:20 uur staat Ab Donker klaar op het station in ‘s-Hertogenbosch. “Vandaag rijden we vooral in Brabant en bezoeken we regelmatig Arnhem”, vertelt Donker terwijl hij het schema van de dag laat zien.
Met een koffie in de hand lopen we naar onze eerste trein. Een intercity richting Tilburg. “Als conducteur, maar ook als machinist wissel je continu van trein. Vandaag rijden we veel in Brabant, maar gisteren ben ik bijvoorbeeld veel in de richting van Noord-Holland geweest.”
Terwijl Donker vertelt over zijn werk als conducteur, houdt hij ongemerkt de tijd in de gaten. “Er zijn bepaalde herkenningspunten, als ik die zie, weet ik dat ik moet gaan omroepen”, legt Donker uit. “Zo weet ik dat we bijna bij Alphen aan de Rijn zijn als ik het gebouw van de Zeeman zie”, lacht hij.
Van bakker tot conducteur
Donker begon op zijn vijftiende als bakker. “Ik heb in verschillende bakkerijen gewerkt en vond het leuk om producten te maken.” In 2002 werkte Donker in een bakkerij in Est. “Het werk werd steeds verder geautomatiseerd en mijn werk was op een gegeven moment vooral op knoppen drukken. Ik genoot niet meer van het werk en wilde een andere baan.” Omdat Donker alleen in de bakkerswereld diploma’s gehaald had, wist hij niet precies wat hij wilde doen.
“Toen ik langs de wervingsreclame ‘Opeens heb je het, je wordt conducteur’ van de NS op tv zapte, was ik overtuigd. Ik wilde conducteur worden.”
“Ik solliciteerde en kreeg een uitnodiging met een treinkaartje in de bus. Na meerdere testdagen werd ik aangenomen en mocht ik beginnen aan de training tot conducteur”, vertelt Donker. “In het trainingscentrum in Amersfoort leerden we van alles. Met acteurs leerden we hoe je op reizigers moet reageren. Want in de trein kom je echt van alles tegen.” Na de opleiding tot conducteur kon Donker aan de slag.
Ontmoetingen in de trein
Terwijl Donker door de trein loopt om tickets te controleren, knoopt hij met meerdere mensen een praatje aan. Zo vertelt een vrouw dat ze vorige week een enorm fijn gesprek met een conducteur uit Arnhem had, ze was op zoek naar deze specifieke conducteur, maar wist zijn naam niet. Ze vroeg aan conducteur Donker of hij hem kende. Helaas moest hij haar teleur stellen.
Met andere reizigers haalt hij herinneringen op over de tienertoer. “Met de tienertoer mocht ik voor het eerst zonder mijn ouders met de trein op pad”, vertelt een reiziger enthousiast. “Ik mocht alleen niet naar Amsterdam”, zegt ze lachend.
Ook zijn er een paar reizigers zonder kaartje. “Dan schrijf ik een boete uit”, vertelt de conducteur, ook wel HC (hoofdconducteur) genoemd. “Als reizigers geen vervoersbewijs hebben, moet je snel en daadkrachtig reageren. Ik probeer de situatie altijd rustig uit te leggen.”
NS-koppel
Het enthousiasme van Donker voor het werk binnen de NS was aanstekelijk. Na een aantal jaar als conducteur solliciteerde ook zijn vrouw bij de NS. Zij werkte tot voor kort op station Utrecht bij de klantenservice. “Als ik dan op Utrecht Centraal was, konden we op date”, lacht de HC. “Maar het waren wel korte dates, want de trein moet op tijd blijven rijden.”
Collega’s van Donker
Terwijl de conducteur over het perron loopt, zwaait hij regelmatig en maakt hij praatjes. “Sommige collega’s ken ik persoonlijk, anderen alleen van gezicht. Er werken hier zoveel mensen, iedereen bij naam kennen is onmogelijk”, vertelt de HC. “Wel kent bijna iedereen mijn gezicht”, lacht Donker. “Ik ben namelijk in heel veel instructiefilmpjes van de NS ‘acteur’. Iedereen op de opleiding komt mijn gezicht tegen.”
Ook machinist Erik, die op meerdere trajecten ‘onze’ trein bestuurt, kent Donker van de filmpjes. “Ik weet nog goed hoe jij een noodladder probeert uit te vouwen in een filmpje”, lacht Erik Donker toe.
Rijden in de Kameel en de Blokkendoos
Als conducteur heeft Donker ook allerlei andere dingen kunnen doen. “Zo hebben veel leerling-conducteurs met mij meegelopen, ben ik een keer bij de opnames van het Sinterklaasjournaal geweest als echte conducteur (Wouter Koolmees was de acteur-conducteur). En mag ik ook conducteur zijn in de ouderwetse treinen, zoals De Kameel en De Blokkendoos.” Treinen die voor speciale gelegenheden het spoor opgaan.
Warme herinnering
Hoewel de conducteur uitkijkt naar zijn pensioen, is hij het werk als conducteur nog lang niet zat. “Ik heb zoveel mooie momenten meegemaakt. Zo weet ik nog dat ik op kerstavond in een trein zat. Een vrouw las gedichten voor en alle reizigers in die coupé hingen over de stoelen en banken om naar deze gedichten te luisteren. Het was echt hartverwarmend.”
Tijd voor de kleinkinderen
Nu het pensioen steeds dichterbij komt, is Donker al afscheid aan het nemen. “Ik heb heel veel koeken gekocht, die ik op mijn laatste dag aan collega’s ga uitdelen.” Verder hoopt Donker lekker veel op zijn kleinkinderen te passen en te blijven fotograferen.
Anne Ruth den Hertog
