Reis van de afgekeurde bananen: bananenfabriek uit Geldermalsen redt bananen

Geldermalsen - In Europa worden zo’n 1 miljard bananen per jaar afgekeurd, deze worden normaal gesproken vernietigt. The Banana Factory (Bananenfabriek) in Geldermalsen, probeert hier verandering in te brengen, door zoveel mogelijk bananen te redden en te verwerken tot bananenpuree. Hier worden koekjes, donuts, smoothies en bananenbroden van gemaakt. “Tot nu toe hebben we ongeveer 15 miljoen bananen gered”, legt Tim Graat, supply chain manager bij de bananenfabriek uit. “Maar, dat is nog geen 0,3 % van wat er wordt afgekeurd.”

De bananenfabriek is gevestigd bij het station van Geldermalsen, bij Coroos. Dit bedrijf verwerkt fruit en groente tot houdbare voeding. Eén hal van Coroos wordt gebruikt door de bananenfabriek. Op weg naar deze hal staan vaten opgestapeld vol puree. “De bananen worden uiteindelijk ook verwerkt tot deze puree”, legt Graat uit.

Waarom worden bananen afgekeurd?

In de bananenhal staan dozen bananen klaar. Veel van deze dozen worden vanaf de douane naar de bananenfabriek vervoerd. “Bij aankomst in de haven kijken keurmeesters naar een aantal dozen met bananen. De bedoeling is dat de bananen allemaal dezelfde kleur groen hebben. Op deze manier hebben importeurs controle over het rijpingsproces. Zodra er een banaan in een doos zit die geler is, wordt de doos afgekeurd. Want één gele banaan beïnvloed het rijpingsproces van alle omliggende bananen. Daarnaast is de wet- en regelgeving nu vooral gericht op voedselveiligheid en handel en niet op het tegengaan van voedselverspilling.”

Bananen die worden afgekeurd worden in principe vernietigt of vergist. “Wij bieden importeurs de mogelijkheid om hun bananen aan ons te geven, zodat we er puree van kunnen maken.” Toch klinkt dit simpeler dan het is. “In het internationale handelsverkeer bestaat de afgekeurde banaan niet. Dus bij import geldt het gewone bananentarief. De bananenfabriek opereert daardoor in een nieuw gebied voor de wet. Dit geeft uitdagingen.”

Weg van de banaan in de bananenfabriek

Toch is het inmiddels gelukt om een deel van de bananen bij de fabriek in Geldermalsen te krijgen. Zodra ze er zijn, worden ze gesorteerd. Groene bij groene, gele bij gele. De groene moeten wachten, de gele, rijpe bananen worden automatische gepeld en vermalen tot puree door Coroos. “Zij laten hun machines één keer per week, tien uur voor ons draaien”, legt Graat uit terwijl hij een banaan pelt en opeet. “Hoewel ik al drie jaar in de bananenfabriek werk, ben ik bananen nog niet zat”, zegt hij lachend.

Producten van puree

De puree wordt uiteindelijk gebruikt voor bananenbrood en baked donuts van het zusterbedrijf van de bananenfabriek ‘Bakers & Bananas’. Deze producten liggen in de supermarkt. Maar ook andere voedingsproducenten kopen de puree op om er bijvoorbeeld smoothies en koekjes van te maken. Hoewel nog lang niet alle bananen een weg naar de bananenfabriek vinden, hoopt Graat hier snel verandering in te brengen. “Wij hopen in de toekomst op te schalen, zodat we nog meer bananen kunnen verwerken.”

Bananenfabriek op de Studiekring
Op woensdag 24 september om 19:30 uur komt Tim Graat naar de Burcht van Haeften om bij de studiekring te vertellen over de bananenfabriek en voedselverspilling. Iedereen is welkom. Gasten betalen 7,50 euro.