Korsen en Kaaien in Varik: Het Hoge Huis

Varik - De laatste twee weekenden van juni speelt in Varik en Heesselt het door Cultureel Centrum Heesselt georganiseerde openluchttheater Korsen en Kaaien. Bo van Houwelingen, 5e generatie Heesseltse, schreef het Varikse stuk: Het Hoge Huis. 

De speellocatie was van begin af aan duidelijk: de voormalige school waarin regisseur Johan Simons en actrice Elsie de Brauw wonen. Daar moesten personages aankomen die wachten op de bewoners die niet opendoen. Dit uitgangspunt lijkt op het beroemde ‘Wachten op Godot’ van de Ierse Samuel Beckett maar gaandeweg werd het een heel ander verhaal. Bo van Houwelingen: “De rol van huis en bewoners verdween. De vier mensen buiten moeten het samen zien te rooien.”

Dijkverzwaringen

Overal rondom Varik en Heesselt worden dijken versterkt. “Dat ziende vielen de puzzelstukjes als vanzelf in elkaar. De reden was duidelijk; deze mensen zoeken een veilige plek.” Het hele stuk door hoor je het water tegen de dijken denderen. 

De personages

Dan de personages. Vader Fausto van Houwelingen moest van Bo vooral zichzelf spelen: “Fausto heeft niet veel met fantasie en verbeelding. Niet lullen maar poetsen, zoiets.” Hij werd de boer die ogenschijnlijk enkel uit is op het materiële. 

Fausto van Houwelingen speelt zichzelf. Foto: Jacqueline Maris

Fausto van Houwelingen speelt zichzelf
Fausto van Houwelingen is niet scheutig met complimenten en appt nooit. Maar na lezing van dochter Bo’s stuk, stuurde hij haar een appje dat hij het prachtig vond met een geweldig eind. In Amsterdam sprong Bo een gat in de lucht. In het stuk speelt hij een behoorlijk norse boer. Fausto van Houwelingen: “Ik herken mezelf wel, maar het is gechargeerd.” Hij vindt zichzelf vrij nuchter en rechtdoorzee. “En eerlijk”, vult zijn vrouw Mieke Nijboer aan, “met zeker ook een zachte kant”. In het stuk zit die zachte kant niet zozeer in de woorden van de boer, maar in zijn gebaren tussendoor. Of hij straks zenuwachtig zal zijn? “Niet dat ik er wakker van lig. Als ik zou voelen: het moet maar ik durf dit eigenlijk niet, dan was ik er niet eens aan begonnen. Het moet een aardigheid blijven.”

Martien van het Hoofd is de ‘profeet’ die de ramp met de bijbel in de hand heeft voorspeld. Bo van Houwelingen: “Hij is het religieuze dat óók in beide dorpen zit. Iemand die het beste met mensen voorheeft, hen probeert te redden. Maar niemand luistert.”

Martien van het Hoofd is de ‘profeet’. Foto: Jacqueline Maris

Martien van het Hoofd is de ‘profeet’
Toen Martien van het Hoofd onlangs bij de ‘soos’ aankwam, riep iemand: “Daar is onze apostel!” Zijn rol als ‘profeet’ vindt hij wel een beetje dubbel: “Bij ons vroeger was dat de dorpsgek!” Sommige dingen in het stuk kloppen niet, vindt hij. De kunstenaar werkt bijvoorbeeld al weken aan een rampkunstwerk, terwijl er pas net overstromingsgevaar is. “Ik leef ermee, maar neem zoiets wel in gedachten mee.” Dat tegenspeler Elsie de Brauw een bekende actrice is, deert hem van geen kanten: “Zij komt bij overbuurvrouw Riek, net als dat ik daar kom. Ze is gewoon Elsie.” Alles doet hij uit het hoofd en in het Variks. Als het echt te gortig is, past hij soms woorden aan.

Elsie de Brauw speelt de ‘import’-kunstenaar die alvast een herdenkingsmonument maakt voor de watersnoodramp van 2025. Bo van Houwelingen komt van jongs af aan bij Elsie en Johan thuis. “Zij waren voor mij een wereldse representatie middenin het dorp.”

De schrijfster

Op haar 17e trok Bo naar Amsterdam waar ze nog steeds woont. Amsterdam is haar thuis, maar Heesselt ook. “Ik hoor hier, dat heb ik altijd zo gevoeld. De verhalen van vroeger, de mensen die je kennen.” Maar ook kan ze zich onderdompelen in de anonimiteit van de stad, genieten van mensen die ongestoord afwijkend zichzelf kunnen zijn, in vreemde outfits of soms zelfs halfnaakt. Beide manieren van denken zijn in Het Hoge Huis terug te vinden; het heeft het lokale van de dorpen maar raakt ook aan grotere thema’s.

Het vierde personage moest een buitenstaander zijn, een toeschouwer. Annar Nooteboom speelt de asielzoeker. “Ik had hem nodig als geweten, en als cynische stem: ze zijn niet thuis voor ons. Leef in het nu, want de toekomst heeft geen garanties voor je.”
Bo van Houwelingen ziet haar woorden tijdens de repetities in Varik tot leven komen: “Magisch is het. Mensen spreken uit wat jij op papier zette. Als een tekening van een huis, en opeens staat het echt voor je.”

Wachten op de eerste reacties

Spannend is het om in juni tussen het publiek te zitten en reacties te horen. Ze hoopt dat mensen allereerst plezier beleven en dan misschien nog erover napraten zodat het niet meteen verdwijnt. Ook is ze benieuwd naar haar vader. “Fausto zal toch een keer zenuwachtig zijn voor hij op moet. Dat heb ik nog nooit meegemaakt, dus dat wil ik wel eens zien!”

Praktische informatie

Speeldata: 21/22 juni en 28/29 juni van 14:00 tot 17:00 uur. Tickets te bestellen via: https://ticketl.ink/WxwOy. Voor meer informatie: www.cultureelcentrumheesselt.nl

Jacqueline Maris