Schilder Willem den Ouden: ‘Met mijn eerste tocht door de Betuwe was ik verkocht’

VARIK • Inmiddels komt Willem den Ouden niet veel meer buiten. Maar vroeger was hij veel op de dijk in Varik langs de Waal te vinden. “Dan nam ik mijn schilderspullen mee en ging ik bij de oprit van dijkbewoners zitten. Op die manier kon ik de Waal mooi vastleggen, in alle seizoenen.”

Iedereen was blij, want er was vrijheid. 

Den Ouden is in 1928 geboren in de buurt van Haarlem. “Ik groeide op het platteland op.” Op zijn zevende gaf zijn vader hem een potlood om te gaan tekenen en zo is Den Ouden begonnen. 

Leren in Amsterdam

Toen Den Ouden ouder werd vond hij een baan bij een reclamebureau in Amsterdam. Maar omdat zijn kunsthart nog steeds klopte besloot hij een avondopleiding te gaan volgen bij de Rijksacademie van Amsterdam. “Mijn vader was het hier absoluut niet mee eens, want met kunst zou ik geen geld verdienen. Toch zette ik door en na verloop van tijd besloot ik dat het tijd werd voor de dagopleiding. Om die opleiding te volgen moest ik verschillende examens afleggen. Na het behalen van deze examens mocht ik beginnen aan de driejarige opleiding.”

Ondertussen had Den Ouden ook een appartementje in De Pijp gevonden. En kon hij naast zijn opleiding ook genieten van Amsterdam in de jaren ‘50. “Het was een geweldige tijd. Iedereen was blij, want er was vrijheid. Deze vrijheid werd gevierd met talloze feestjes. De feestjes waren gratis, wel werd er verwacht dat iedereen bij binnenkomst een fles wijn meenam, dus dat deed ik altijd. Verder kwam ik bijna elke dag in de gaarkeuken bij de haven om een maaltijd te eten. Voor 70 cent kreeg ik dan een bord aardappelen met bonen.”

Voor 70 cent kreeg ik dan een bord aardappelen met bonen.

Verder kwam Den Ouden in deze tijd veel op het Leidseplein. “Elke week kwamen daar kunstenaars, dichters, tekenaars en schrijvers samen. Avonden lang discussieerden wij over talloze onderwerpen en dat onder het genot van een kopje koffie van maar 15 cent.”

Twee maanden Frankrijk

Na de opleiding van drie jaar was Den Ouden afgestudeerd. De beste twee leerlingen mochten destijds voor twee maanden naar Bretagne in Frankrijk. “Mijn leraren vonden mij blijkbaar bij de beste horen, want ik mocht naar Frankrijk. Samen met mijn klasgenoot. Jan Sierhuis. Ik was blij dat ik met hem was, want Sierhuis kon heerlijk koken. We liepen vaak samen naar de vismarkt toe om verse vis te halen. Sierhuis maakte deze vis dan heerlijk klaar.”

Fietsen door Nederland

Ik pakte mijn fiets, nam al mijn schilderspullen mee en vertrok.

“Toen de twee maanden in Bretagne voorbij waren viel ik in een gat. Mijn opleiding was klaar en ik had geen echte opdrachten. Ik vond het moeilijk om te wennen aan het leven zonder de academie.” In deze tijd maakt Den Ouden veel fietstochten door heel Nederland. “Ik pakte mijn fiets en nam al mijn schilderspullen mee en vertrok dan voor een aantal maanden. Tijdens een van mijn fietstochten kwam ik in een hotel bij Tiel terecht. Het hotel lag aan de Waal en vanaf daar kon ik de prachtige weidse omgeving schilderen. Dat was de eerste keer dat ik in de Betuwe was ik vond het prachtig.”

Inmiddels had Den Ouden een baan op de Rijksacademie van Amsterdam. Hij was hier docent figuurtekenen. Door het docentschap had Den Ouden lange vakanties en kon hij in de zomer door Nederland blijven fietsen.

Tijdens zijn tweede fietstocht kwam hij ook in Varik. Hier zag hij een prachtig dijkhuisje. “Ik zag een oudere vrouw haar koffieprut tegen een boom aan gooien, die boom staat er nu nog steeds. Ik vond het een prachtig huis.” Toen de eigenaar van het huis overleed kwam het huis op de veiling te staan. “Hoewel ik niet verwachtte dat ik het huis zou krijgen, besloot ik toch mee te doen. Van verschillende kennissen leende ik geld om kans te maken op het huis en het lukte nog ook.”

Weekenden in Varik

“Omdat ik les gaf op de academie gingen ik en mijn vrouw, Ferry Alink, in de weekenden naar Varik. Doordeweeks bleven we in Amsterdam. Op een zondag wilde ik weer naar Amsterdam vertrekken om les te geven toen mijn vrouw zei: ‘Ik blijf hier, ik zie je volgend weekend wel weer’. Omdat zij ook kunstenaar was, kon zij gewoon vanuit Varik werken. Dit werkte heel goed.”

Den Ouden heeft zich altijd thuis gevoeld in Varik. “Ook al kon ik veel mensen niet verstaan omdat ze dialect spraken, toch voelde ik mij welkom. Ik denk dat, dit komt door de aard van Varik. Ten tijden van de beeldenstorm gingen katholieken en protestanten al goed met elkaar om, ook carnaval werd altijd georganiseerd door een bestuur dat bestond uit protestanten en katholieken. Iedereen mocht erbij horen.”

Nu woont Den Ouden alleen in het huisje aan de dijk. “Omdat ik niet meer vaak buiten kom, moet ik veel tijd met mezelf doorbrengen. Daarom schilder ik zelfportretten.”