Terugblik: Vianen beleeft zonovergoten Paardenmarkt met volle straten en vrolijke gezichten, ondanks plotseling einde ringsteken
Nieuws Fotoseries
Vianen - De geur van paardenmest in de neus, een oliebol in de hand en zo’n 20.000 mensen: Vianen vierde woensdag de 755ste Paardenmarkt. Vanaf de vroege paardenkeuring tot het ringsteken en de avondshow stond de stad in het teken van een traditie die nog altijd volop leeft.
De dag begint al vroeg. Om 8.30 uur staat er nog geen publiek achter de lange rij dranghekken op de Voorstraat. Maar binnen die hekken staan wel de eerste pony’s klaar voor de keuring. Het publiek moet dus nog op gang komen, maar de paarden zijn er al volop en de juryleden maken zich klaar voor een lange ochtend.
De allerkleinste pony’s mogen als eerste de ring in. Zij maken één voor één een klein rondje door het nog ongerepte zand, terwijl de juryleden aandachtig toekijken en druk schrijven op hun klemborden. Niet veel later wordt de beste voorbrenger namelijk alweer bekendgemaakt.
‘Dit is waarvoor je fokt’
Martine van der Perk uit Schoonrewoerd heeft dan al een eerste succes te pakken. Zij wint de eerste rubriek. Met nog rode wangen van het rennen komt ze uit de ring. “Dit is het tweede jaar dat ik meedoe aan de keuring. Ik vind het superleuk dat ik net heb gewonnen. Dát is waarvoor je fokt en waarom je meedoet”, zegt Van der Perk. Veel tijd om uit te rusten heeft ze niet, want ze doet ook mee aan de volgende ronde. Ook die wint ze.
Ondertussen groeit het publiek. Het is fris, maar de blauwe lucht belooft een mooie dag. Vanaf alle hoeken van Vianen lopen groepjes mensen naar de Voorstraat. Maar de paardenliefhebbers komen niet alleen uit de stad, ze komen uit de hele regio.
Bij iedere nieuwe rubriek worden de paarden groter. De stokmaat neemt toe en daarmee verandert ook het beeld in de ring. Voor sommigen lijkt de ene ronde misschien op de andere, maar de liefhebbers blijven aandachtig kijken. Tussen het gehinnik en de geur van paardenmest door lopen mensen met dozen van de bakker. Oliebollen, zo lijkt het. Want wat is de Paardenmarkt in Vianen zonder oliebol? En ook snert zal bij veel bezoekers op het menu staan, dat hoort er nu eenmaal bij.
De keuring telt dit jaar 70 inschrijvingen, verdeeld over twaalf rubrieken. De dagkampioen wordt Napoleon van Bjorn Hoppenbrouwer. Nova van Boeicop wordt reserve dagkampioen. Hoppenbrouwer is bovendien de beste voorbrenger.
Van lampionnen tot volle Voorstraat
De aanloop begon overigens de avond vóór de Paardenmarkt. Toen opende de kermis en liepen honderden basisschoolkinderen met hun lampionnen door Vianen. Voor veel inwoners hoort die optocht bij de spanning voor de Paardenmarkt.
Op woensdagmiddag is er nog maar weinig van die spanning te merken en overheerst vreugde. Rond 13.30 uur ziet de Voorstraat zwart van de mensen. De zon schijnt volop en jassen worden om de middel geknoopt of blijven helemaal thuis. “Het is net de markt in Italië”, klinkt het tussen het publiek.
Na de keuring, bij de paardenshow, staat het publiek drie rijen dik achter de dranghekken. Kinderen staan vooraan, met daarachter ouders en grootouders. De show vertelt het verhaal van een jonge vrouw die in de middeleeuwen ridder wil worden en zich door gevaarlijke proeven moet bewijzen. Er zijn zwaarden, vuur en nep-schoten. En na afloop moet de ring snel weer worden omgebouwd voor het volgende onderdeel.
Voor het publiek is dat een moment om even te verplaatsen of een goed plekje te zoeken. Voor het Paardenmarktcomité is het vooral een paar minuten chaos: attributen verdwijnen en de ring wordt klaargemaakt voor het ringsteken.
‘Ik rook de mest vanuit huis’
Lidia Baars van het paardenmarktcomité kijkt dan tevreden terug op de ochtend. “De keuring was fantastisch. En het is zulk mooi weer, het is gewoon zweten geblazen. Je ziet ook terug aan de drukte en gezelligheid dat de zon schijnt. Daardoor komen echt meer mensen. En we krijgen allemaal lovende woorden. Het is hartstikke gezellig.”
Voor Simon (94) hoort de Paardenmarkt bij het leven in Vianen. Hij maakt het feest al meer dan tachtig jaar mee. Eén keer moest hij werken op de woensdag van de Paardenmarkt. Verder heeft hij geen jaar gemist. Hij woonde altijd vlakbij, aan de Langedijk. “Ik rook de mest dan vanuit huis”, vertelt hij. Een oliebol heeft hij inmiddels al op. Sterker nog: “Meerdere. Heerlijk zijn ze.” Vanavond eet hij natuurlijk snert. En er liggen nog appelflappen thuis, die komen ook wel op. Zijn favoriete onderdeel heeft overigens ook met eten te maken, niet met de keuring of de show. Al is hij daar ook dol op. Het is de paling van de visboer waar hij altijd extra naar uitkijkt. “Dat vind ik het beste van de Paardenmarkt.”
Tekst gaat verder onder de foto’s.
Een wending tijdens het ringsteken
Niet veel later op de middag begint het ringsteken. Eerst onder het zadel en daarna met aanspanningen. Bij de eerste variant zitten de deelnemers op hun paard. Bij iedere deelnemer gaat een groene of rode vlag omhoog, die het publiek laat zien of de poging raak is. Maar of het nou een voltreffer of een misser is, voor iedereen wordt geklapt.
De jury kijkt ondertussen niet naar het raken van de ring. Het zijn de outfit, de uitrusting, het werk dat erin zit en de uitstraling die meetellen voor de winst.
Carolien staat langs de kant. Haar dochter helpt bij het ringsteken. “Naar de Paardenmarkt gaan is echt traditie”, vertelt ze. “Mijn favoriete onderdelen zijn naast de paarden het samenzijn en de markt. En mijn dochter helpt bij het ringsteken dus je kunt wel zeggen dat we paardenliefhebber zijn als familie.” Ze blijft de hele dag. “We verplaatsen alleen niet, we gaan tot en met de show vanavond bij de dranghekken staan.”
Het ringsteken met aanspanningen (paard en wagen) krijgt vervolgens kort na aanvang een onverwacht einde. Tijdens de eerste ronde rond 15.00 uur wordt op de Kortedijk een overstekende vrouw omgelopen door een paard. Politie en ambulance worden opgeroepen en politie maakt van de plek een plaats delict. Het ringsteken wordt stilgelegd en de prijsuitreiking gaat niet zo groots door zoals gepland.
Volgens Jos Delpeut van het Paardenmarktcomité blijkt later dat de vrouw waarschijnlijk een gebroken sleutelbeen heeft. “Dit is totaal niet wenselijk”, zegt hij betreurd. Maar hij probeert ook realistisch te blijven. “Het zijn levende dieren. Er kan altijd wat gebeuren, je weet het nooit van tevoren. We proberen er alles aan te doen om dit te voorkomen: veiligheidsmaatregelen, verkeersregelaars, dranghekken. Alles staat er. En dan nog kan zoiets nu eenmaal gebeuren.” Het comité doet geen verder onderzoek naar het ongeluk.
Comité spreekt van ‘gigantisch succes’
De 755ste Paardenmarkt gaat daarna gewoon door zoals hij is begonnen. Alleen is het publiek inmiddels nóg veel groter. In de Voorstraat lopen mensen van alle leeftijden door elkaar. Er wordt gezwaaid naar bekenden aan de overkant en tussen de mensen door klinkt nog altijd het gehinnik van paarden.
Er wordt nog een tweede paardenshow gehouden en kinderen nemen deel aan de Volksspelen: spijkerbroek hangen, koekslaan en mastklimmen. Daarna blijven nog eens honderden Vianezen hangen voor de feestelijke avond op de Voorstraat.
Tekst gaat verder onder de foto’s.
Delpeut schat het aantal bezoekers uiteindelijk op 15.000 tot 20.000. Het is volgens hem lastig om precies te tellen, omdat mensen de hele dag komen en gaan. Maar: “Wat ons betreft is het buiten het incident om een gigantisch succes geweest”, zegt Delpeut.
Madelief Helmhout
Madelief Helmhout schrijft als journalist voor Het Kontakt-Vijfheerenlanden en Het Kontakt-Alblasserwaard
