Open Monumentendag in Vijfheerenlanden: ontdek erfgoed en architectuur op 17 locaties

6 september 2025, 08:00 Nieuws

Vijfheerenlanden - In de gemeente Vijfheerenlanden openen op zaterdag 13 en zondag 14 september maar liefst 17 monumenten hun deuren voor publiek tijdens de landelijke Open Monumentendag.

Het thema dit jaar is Erfgoed & Architectuur: Gebouw(d) om te blijven. Bezoekers krijgen niet alleen de kans om binnen te kijken bij kerken, molens en stadspoorten, maar ook om meer te leren over de verhalen achter de gevels.

Zeventien deelnemers

De monumenten zijn verspreid over de hele gemeente. In Ameide zijn het Christelijk Gereformeerde Kerk en het oude stadhuis te bezoeken. Terwijl Vianen meerdere locaties telt, waaronder de Christelijke Gereformeerde Kerk, de Grote Kerk, de RK-Kerk Maria ten Hemelopneming, het Stadhuis, de Stadspomp en het Stedelijk Museum.

Leerdam biedt onder andere de Dorpskerk, het Slachthuis voor wrakvee, het Hofje van Mevrouw Van Aerden, de RK-Kerk Maria Onbevlekt Ontvangen en de molen Ter Leede. Ook Hagestein, Hoef en Haag en Oosterwijk hebben hun eigen monumenten open, zoals de Hervormde Kerk en de kerk met consistorie.

Daarnaast vindt in hetzelfde weekend in Leerdam het evenement Glas Leeft! plaats. Volledig in het teken van het eeuwenoude ambacht van glasblazen.

Nieuwe en bijzondere locaties

Een opvallende nieuwkomer dit jaar is het voormalige slachthuis voor wrakvee in Leerdam. “Dat gebouw uit 1935 was jarenlang een slachtlokaal en vleeswinkel, met zelfs een laboratorium,” legt Elfring van Tussen Lek & Linge uit. “Veel mensen uit Leerdam weten niet eens dat dit stukje historie bestaat. Voor het eerst is het nu toegankelijk tijdens Open Monumentendag.”

Ook de Lekpoort in Vianen is bijzonder om te bezoeken. De stadspoort is namelijk niet vaak open voor publiek. Dit jaar is er bovendien een fotowedstrijd te zien, gekoppeld aan de tentoonstelling over water in het Stedelijk Museum Vianen.

Veel kerken in de gemeente zetten hun deuren open. Ze zijn vaker toegankelijk, maar tijdens Open Monumentendag is er extra aandacht voor rondleidingen. Daarbij wordt ingegaan op de architectuur: wie was de architect, waarom is het gebouw zo ontworpen en welke details zijn uniek?

“Dat maakt dat je elk jaar weer iets nieuws ontdekt, ook als je dezelfde locatie bezoek.”
Molen Ter Leede in Leerdam is dit jaar eveneens van de partij. Als de wind gunstig staat, wordt er daadwerkelijk gemalen en kunnen bezoekers zien hoe de molen werkt.

In Ameide speelt de actieve historische vereniging Ameide-Tienhoven een grote rol. Zij zijn aanwezig in het oude stadhuis en tonen daar fotoboeken en familiekaarten. Daarnaast presenteren ze een nieuwe historische wandelkaart van Ameide.

Volgens Elfring is het onmogelijk om alle locaties in één weekend te bezoeken. “Er is zoveel te beleven, eigenlijk te veel voor twee dagen. Daarom zeggen we: blijf slapen in de regio zodat je alle monumenten kunt bezoeken.”

Praktische informatie

Alle informatie over de deelnemende locaties, activiteiten en thema’s is te vinden via bezoeklekenlinge.nl/openmonumentendag. “We houden de website voortdurend bij, want soms sluiten monumenten zich op het laatste moment nog aan,” zegt Elfring. “Dat maakt het weekend zo levendig: elke editie is weer een verrassing.”