‘Eendjes voeren is ratten voeren’

20 augustus 2025, 08:00 Nieuws

Regio - De bruine rat is bezig aan een opmars in Nederland. Waar het knaagdier vroeger vooral werd gespot op boerderijen, in sloten of op afgelegen velden, duikt hij nu steeds vaker op in woonwijken. Bewoners zien ze letterlijk door de achtertuin lopen.

En dat is zorgwekkend: één koppeltje ratten kan wel voor ongeveer 1800 nakomelingen zorgen per jaar. Een kleine groep kan dus razendsnel uitgroeien tot een plaag.

Maatregelen

In Tiel waarschuwde de gemeente vorige week al in hun wekelijkse pagina’s Tiel Actueel in deze krant dat ratten vaker worden gesignaleerd en zette verschillende maatregelen tegen het ongedierte op een rijtje. Ook in Culemborg dreigt een rattenplaag. Vooral in het centrum en op het bedrijventerrein wordt veel overlast ervaren.

Diervriendelijk

Ongediertebestrijder Erwin Udo (Ongediertebestrijdingnl.nl) ziet zelf ook het probleem toenemen. Zijn professionele hulp wordt regelmatig ingeroepen. Bij het bestrijden van ratten zoekt hij altijd naar een diervriendelijke oplossing. Erwin zet vangkooien in. “De volgende dag blijkt er al vaak een rat in te zitten. Na het vangen van deze rat, is de kooi opnieuw geplaatst en ook deze was weer snel gevuld met een rat.”

Habitat-management

Bestrijden is heel hard nodig. Maar nog belangrijker vindt Erwin het om het aantrekken van ratten te voorkomen. Een stukje habitat-management, noemt hij dat.

Gebrek aan voorlichting

Volgens Udo ligt een belangrijk deel van het probleem bij de overheid. “In alle gemeenten zie je dezelfde tekortkomingen,” zegt hij. “Er is te weinig voorlichting. Met duidelijke informatie kun je veel ellende voorkomen.”
Zijn pleidooi is helder: voorkomen is beter dan bestrijden. Met een paar simpele richtlijnen en een beetje bewustwording kan het probleem al flink worden teruggedrongen.

Prullenbakken

Udo wijst ook op de rol van gemeenten zelf. “Kijk naar de prullenbakken. Die worden vandaag geleegd, maar zijn overmorgen alweer vol. En dan duurt het weer twee weken voordat ze opnieuw worden geleegd. Meeuwen en kauwen hebben vrij spel. Ze trekken het afval eruit, verspreiden het, en ratten profiteren daarvan.”

Slimmer

Zijn oproep: maak het slimmer. “Ontwikkel een app waarmee bewoners volle bakken kunnen melden. Verhoog de ledigingsfrequentie. En plaats borden met simpele boodschappen: ‘Gooi geen voedsel over de reling.’ Dat helpt al enorm.”

Voeren van eenden

Een ander probleem is het overmatig voeren van eenden. “Er zijn mensen die met complete Big Shoppers vol brood aankomen,” vertelt Udo. “Overal ligt brood. Meeuwen en duiven pikken het op, vliegen weg en laten het elders vallen. Zo verspreidt het voedsel zich over een steeds groter gebied en daarmee wordt ook het verspreidingsgebied van de ratten groter.”

Kinderboerderij

Volgens Udo is het niet nodig om mensen te verbieden eenden te voeren, maar wel om ze alternatieven te bieden. “Breng het brood naar de kinderboerderij of het dierenasiel. Die zijn er blij mee. En het voorkomt dat het op straat belandt.” In het hertenkamp in Tiel hebben ze dat trouwens liever niet. Daar krijgen de dieren speciaal voer dat voor een prikkie uit een automaat komt.

De pest

De kern van het probleem is simpel: waar voedsel is, komen ratten. “Als we zorgen dat er minder voeding te halen valt in de omgeving, dan zullen er ook minder ratten zijn,” zegt Udo. “Maar we leren eigenlijk niets van het verleden. Vergeet niet dat de rat in het verleden de belangrijkste verspreider is geweest van de pest, maar bijvoorbeeld ook van de ziekte van Weil.”