Nieuw boek Jan van Mersbergen speelt zich af rond Almkerkse Put

AMSTERDAM • De nieuwste roman van Jan van Mersbergen (1971) speelt zich af bij de Put in Almkerk. Zijn lezers moeten nog wel even geduld hebben, de roman verschijnt voorjaar 2019. Van Mersbergen werkt thans aan de eindredactie en zoekt nog naar een pakkende titel. Vrijdag is hij te gast bij het 25-jarig Woerkums Literair Café.

'Bij de knotwilg met de brandnetels gooide hij de emmer in het gras, schopte de brandnetels en de distels uit elkaar en bukte zich.' Zo begint de debuutroman 'De Grasbijter' (2001) van Jan van Mersbergen. Een zin die moeiteloos past in het Brabantse rivierengebied, maar niets in die roman verwijst naar zijn geboortegrond. Van Mersbergen groeide samen met zijn tweelingbroer Dick op in Almkerk, maar trok voor zijn studie naar Amsterdam.

Universeel
"Zeker in die eerste roman vermeed ik verwijzingen naar mijn geboortestreek. Voor je het weet wordt je werk afgedaan als een streekroman, terwijl literatuur universeel moet zijn. Zo heb ik over mijn roman van Vastelaovend in Venlo ('Naar de overkant van de nacht' - 2011) lezingen gegeven in Turkije en Rio. Nu durf ik steeds vaker terug te grijpen naar mijn geboortestreek. Mijn volgende roman speelt zich af rond de Put bij Almkerk. Als jongens van 16, 17 jaar zaten wij daar iedere zomerse dag. Gewoon op je handdoek met een paar biertjes; zwemmen en surfen op de plas. De herinnering aan die zomers en dat gevoel van vrijheid zijn blijven hangen en verwerk ik nu in een fictief verhaal. De Put wordt opgekocht en de nieuwe eigenaar zet er een groot hek omheen. De jeugd heeft het gevoel dat haar de zomer wordt ontnomen en die man wordt gehaat. Pas op zijn begrafenis wordt duidelijk wat zijn beweegreden was."

Toen Tommy Wieringa recent te gast was in het Woerkums Literair Café liet hij zijn publiek weten dat hij de stad had verlaten om op het platteland de rust te vinden om te schrijven. Hoewel Van Mersbergen in die nieuwe roman kiest voor een verhaal dat zich afspeelt in zijn geboortestreek, keert hij Amsterdam zeker niet de rug toe.

Verschil
"Ik moest naar Amsterdam om schrijver te worden, als ik in Almkerk was blijven wonen, weet ik niet of dat gelukt was. Ik heb lang in het theater gewerkt en dan moet je in Amsterdam zijn, daar is het te doen. Ook voor schrijvers, hier zitten alle uitgeverijen. Als ik om drie uur mijn dochter uit school haal, zie ik daar andere vaders in creatieve beroepen om een praatje mee aan te knopen. In Almkerk staan waarschijnlijk meer moeders aan de poort en vragen ze zich misschien af waarom zo'n man zijn dochter uit school haalt. Het verschil is gewoon te groot, terwijl je in Amsterdam gewoon kunt zeggen dat je schrijver bent."

Prestige
Van Mersbergen is een productieve schrijver, zo publiceert hij komend voorjaar zijn tweede thriller onder zijn pseudoniem Frederik Baas.

"Het schrijven van een thriller is gemakkelijker dan een roman, het kost hooguit een half jaar. Met een roman ben je wel twee jaar bezig, tenzij je genoegen neemt met minder redigeren. Maar een roman is het mooiste om te schrijven, het gaat ook dieper en je moet meer werk maken van de beelden die je op wilt roepen. Een roman geeft ook meer prestige, in de Amsterdamse grachtengordel zie je toch veel haantjesgedrag. Wie schrijft het beste literaire boek, wie is de beste schrijver? Ik doe daar graag aan mee, je wilt toch de beste zijn. Collega-schrijvers als Tommy Wieringa kan ik zeker waarderen, maar hij ziet mij toch vooral nog als boer, terwijl hijzelf uit Twente komt. Ik ga ook graag naar een borrel van mijn uitgeverij, zeker als je een hele week aan je boek hebt gewerkt. Dan vraag ik Herman Koch ook hoe het met zijn nieuwe boek staat."

Jan van Mersbergen komt vrijdag 2 februari 20:30 uur op bezoek in de Teerkamer. Rector Gijsbert van der Beek van het Altena College interviewt hem en vindt 'De Ruiter' uit 2016 zijn mooiste roman. Het verhaal wordt knap verteld vanuit het perspectief van een paard.

Hannie Visser-Kieboom