Alblasserdam zet mes in uitgaven om miljoenen te bezuinigen: noodgedwongen van kaasschaaf naar botte bijl
Nieuws
Alblasserdam - Miljoenen bezuinigen brengt pijnlijke keuzes met zich mee: burgemeester en wethouders van Alblasserdam stellen voor een streep te zetten door uitgaven aan onder meer Landvast, ParticiPand, sportverenigingen en grote evenementen, om zo te voorkomen dat de provincie ingrijpt.
Het is in de afgelopen jaren niet de eerste keer dat het gemeentebestuur van Alblasserdam moet bezuinigen. Maar door hogere uitgaven en lagere inkomsten is een nieuwe ronde noodzakelijk. Miljoenen minder uitgeven en de lasten voor inwoners verhogen moeten zorgen voor zwarte cijfers in 2029 en 2030.
Een moeilijk proces met zware keuzes, zo benadrukte het volledige college van burgemeester en wethouders afgelopen week tijdens een persgesprek over de begroting. De kaasschaaf is niet meer voldoende, de botte bijl moet noodgedwongen uit de kast.
“Dit gaat pijn doen in Alblasserdam. Maar we moeten nu ingrijpen”, lichtte wethouder financiën Arjen Kosten toe. “Doen we dit niet, dan komen we onder toezicht te staan van de provincie. En die pakt kort door de bocht de lijst van onze uitgaven daarbij en schrapt dan zonder overleg of participatie.”
Openhouden zwembad en kinderboerderij
Om met de verhoging van de onroerendezaakbelasting te beginnen: in 2027 stijgt die met circa 7%. Daarnaast stelt het college voor als extra bezuinigingsmaatregel de tarieven met nog 7,5% te verhogen. “Met het extra geld kunnen we het zwembad, de kinderboerderij en de sociaal-maatschappelijke activiteiten in Landvast overeind houden.”
Bewust koos het college er, in opdracht van de gemeenteraad, voor om de lokale belasting niet draconisch te verhogen om minder te hoeven bezuinigen. “Dit was een sluitstuk, hiermee wilden we niet beginnen. Er moest een balans zijn tussen bezuinigen en het verzwaren van de lasten.”
In sommige gevallen is er meer tijd nodig
Bij het snijden in de uitgaven heeft het gemeentebestuur in 2027 en 2028 de tijd om dit uit te voeren. “Het liefst zo snel mogelijk, maar in sommige gevallen is er meer tijd nodig. Bijvoorbeeld als er contracten met samenwerkingspartners lopen. Het is een spannend traject. Maar we maken wel gebruik van die twee jaar om daar de tijd voor te nemen.”
Terug naar de basis
Rode draad bij de bezuinigingsopgave: terug naar de basis. Wat is de gemeente wettelijk verplicht te doen? Kosten: “Alles wat daarbuiten valt, noemen we ambities. En daar hebben we keuzes in gemaakt. We doen als gemeente een stap terug, op veel fronten. Zaken komen meer bij de samenleving zelf te liggen.” En wethouder Margreet de Deugd: “We hebben naar het algemene belang van het hele dorp gekeken en geprobeerd om daar een balans in te vinden.”
De inzet om nieuwe woningen te realiseren, jeugdhulp, subsidies aan partners als het Odensehuis en Helpende Handen, die bleven overeind. Maar door andere kostenposten gaat wat betreft burgemeester en wethouders een streep. “Ook naar onze eigen organisatie hebben we gekeken. Daar willen we 1% minder aan uitgeven. Een groot bedrag.”
Einde aan activiteiten Jeugd-Punt
Het afstoten van ParticiPand (zie artikel hieronder) is één de meest opvallende. Maar ook komt er, als de gemeenteraad ermee instemt, een einde aan de activiteiten van Jeugd-Punt.
Het artikel gaat hieronder verder.
Ook opvallend, want de koers van de gemeente was juist inzetten op preventie om te voorkomen dat kinderen en jongeren in duurdere professionele zorg terechtkomen. “Je moet dat vanuit het geheel zien”, licht wethouder De Deugd toe. “In de begroting zit een ton om in te zetten op preventie op het gebied van jeugdhulp. Die lijn houden we wel vast.”
Ze vervolgt: “Gezien de bezuinigingen kunnen we niet alles in de lucht houden. Ja, we zijn het er zeker mee eens dat Jeugd-Punt heel goed werk doet. Maar ook hierbij hebben we gekeken wat onze wettelijke taken zijn. En daarbij is ervoor gekozen om te kiezen voor het investeren in de jeugdhulp.”
Schrappen van bijna 400.000 euro voor sportvoorzieningen
Een andere opvallende post is het schrappen van 398.600 euro voor de sportvoorzieningen. ‘Alle kosten van de gemeente hiervoor worden in de tarieven voor de verenigingen verwerkt.’
Wethouder Freek de Gier benadrukt dat een aanzienlijk deel van die bijna 4 ton al ‘binnengehaald’ wordt door het ontmantelen van de Gemeenschappelijke Regeling Souburgh en dat dit deel dus niet voor een lastenverzwaring voor de verenigingen zorgt. “Daar hadden we veel kosten aan. Die vallen nu weg. Een deel van de besparing zit ook in het onderhoud. Daarbij verwachten we dat verenigingen zich meer zelfredzaam op gaan stellen. Er zijn trouwens al clubs die daar al heel ver in zijn.”
Nedstaalterrein goed voor meevaller van jaarlijks ruim 800.000 euro
In de begroting voor de komende jaren staan bezuinigingen centraal, maar er is ook een opvallende meevaller te noteren. De investering van 28 miljoen euro voor de aankoop van het Nedstaalterrein betekent een structurele financiële injectie: 658.000 euro in 2027, 756.000 euro in 2028 en 836.000 euro in zowel 2029 als 2030.
“Daar zijn de lasten die we betalen voor de investering al afgehaald”, licht wethouder Arjen Kosten toe. “We wisten al dat dit eraan zat te komen, maar nu is het in euro’s uitgedrukt. Het is een stevige meevaller.” En wethouder Freek de Gier: “Dit was ook één van de argumenten om het terrein aan te kopen.”
In de begroting staat ook vermeld dat de gemeente in overleg is met twee lokale bedrijven om te verhuizen naar het Nedstaalterrein. “We zitten in de verkennende fase”, stelt De Gier. “Samen zijn we bezig om de puzzel te leggen om dit mogelijk te maken.”
Organisatoren evenementen gaan meer betalen
De subsidie voor grote evenementen als de Sint Jacobus Paardenmarkt en het Havenfestival gaat eveneens fors terug, van 214.612 naar 100.000 euro. De organisatoren krijgen straks een rekening op basis van ‘werkelijk gemaakte kosten’.
“Het is geen wettelijke taak om evenementen te organiseren”, reageert wethouder Margreet de Deugd. “We staan zeker open voor het overleg hierover als organisatoren hierdoor moeite hebben om een evenement door te laten gaan. Er zijn meer opties mogelijk, zoals het veranderen van de frequentie of het zoeken van andere financieringsbronnen. Vanuit het bedrijfsleven zie je bijvoorbeeld al bijdragen aan evenementen.”
Ik geloof in de kracht van ons dorp
Burgemeester Jan Willem Boersma haakt daar afsluitend op in. “We zien in Alblasserdam nu al de power om te zeggen: als de gemeente het niet meer doet, pakken we het zelf op, hoe lastig dat soms ook is. Ik geloof wat dat betreft in de kracht van ons dorp.”
