Veiligheidsregio’s waarschuwen: kans op calamiteit in regio steeds groter

Regio – De overheid vraagt ons om onszelf voor te bereiden op calamiteiten. Maar welke risico’s lopen we precies in onze regio’s Alblasserwaard en Vijfheerenlanden? Het Kontakt stelde deze vraag aan de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ).

De veiligheidsregio’s maken eens in de paar jaar een regionaal risicoprofiel. Daarin brengen ze in kaart wat de risico’s zijn – variërend van (zeer) onwaarschijnlijk tot (zeer) waarschijnlijk – en wat de impact zou zijn – variërend van beperkt of aanzienlijk tot (zeer) ernstig en catastrofaal.

Risicodiagram VRU

In het risicodiagram van de VRU zijn:
- Catastrofaal en enigszins waarschijnlijk: een pandemie van door een mens overdraagbaar virus en de overstroming van een rivier.
- Zeer ernstig en ook waarschijnlijk zijn: een orkaan, hitte/droogte en een aanval op een Cloud Service Provider.
- Ernstig en zeer waarschijnlijk: een griep epidemie en natuurbranden.

Het risicodiagram van de Veiligheidsregio Utrecht. - Beeld: Aangeleverd

Risicodiagram VRZHZ

In het risicodiagram van de VRZHZ zijn:
- Catastrofaal en enigszins waarschijnlijk: een overstroming, grof en extreem geweld en een nieuwe ziekteverwekker.
- Waarschijnlijk en zeer ernstig: een brand in een gebouw met een kwetsbare doelgroep.
- Op het grensvlak van waarschijnlijk en zeer waarschijnlijk, in de categorie zeer ernstig: een digitale verstoring.
- Zeer waarschijnlijk en zeer ernstig: verstoring van de openbare orde.
- Ernstig en zeer waarschijnlijk: stroomuitval.

Het risicodiagram van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. - Beeld: Aangeleverd

Landelijk en regionaal

Bij het opstellen van het regionaal risicoprofiel baseren veel regio’s zich op de dreigingen uit de landelijke risicoanalyse voor nationale veiligheid. “Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid heeft deze landelijke analyse als basis genomen, maar ook gekeken naar geografische en demografischekenmerken van onze regio”, vertelt Mirella Zonderop, Beleidsadviseur Risicobeheersing bij VRZHZ. “Ook branden in woongebouwen in de afgelopen jaren zijn meegenomen. Zo hebben we landelijke dreigingen gecombineerd met regionale risico’s.”

Natuurbrand

Ook de VRU neemt de landelijk risicoanalyse als uitgangspunt. Woordvoerder Cindy Rutten: “De precieze uitwerking van de risicoprofielen kan verschillen, doordat er bij het opstellen ruimte wordt gelaten voor regio-specifieke invulling op basis van behoeften, werkwijze en risico’s waar zij meete maken krijgen.” Voor de VRU wordt het risico op natuurbrand bijvoorbeeld hoger ingeschat door de aanwezigheid van de drukbezochte Utrechtse Heuvelrug.

Niet alleen zijn de geopolitieke situaties in het land behoorlijk veranderd, er zijn ook klimaatveranderingen waarvan we de impact al goed kunnen merken

Oproep overheid

Over de aanleiding voor de oproep van de overheid aan burgers om tenminste 72 uur zelfredzaam te zijn, zegt Rutten: “De oproep heeft verschillende oorzaken. Niet alleen zijn de geopolitieke situaties in het land behoorlijk veranderd, er zijn ook klimaatveranderingen waarvan we de impact al goed kunnen merken en die de komende jaren iets anders vragen van hulpverleners en de inzet van hulpdiensten.”

Samenredzaam

Rutten licht toe dat het medewerkers van de veiligheidsregio’s helpt als burgers zich klaarmaken om zelfredzaam en samenredzaam te zijn. “De hulpdiensten in de breedste zin van het woord hebben tijdens een crisis de handen vol aan het bestrijden van de crisis.”

Stroomuitval

In een toelichting op de belangrijkste risico’s benoemt Rutten de gevolgen. Bij stroomuitval en netcongestie komt veel stil te liggen: internet, veel communicatie, verwarming van gebouwen en water, de toevoer van koud water wordt beperkt en digitale betalingen stagneren, wat leidt tot het sluiten van onder andere supermarkten en benzinepompen. “Stroomuitval kan komen door overbelasting van het net, of door sabotage, zoals een cyberaanval.”

Cyberaanvallen leiden tot uitval van vitale diensten zoals internet, communicatie en financiële transacties

Natuurbranden

Het risico op natuurbranden neemt toedoor droogte en veranderende weersomstandigheden. “Het is belangrijk dat burgers zich daarvan bewust zijn, weten hoe ze zich erop kunnen voorbereiden en hoe te handelen. Ook moeten zij wetenwaar zij informatie kunnen krijgen over evacuatie en handelingsperspectieven.”

Cyberaanvallen

Ook cyberaanvallen zijn een reëel risico. “Cyberaanvallen leiden tot uitval van vitale diensten zoals internet, communicatie en financiële transacties.”

Militaire dreiging

Dan is er nog de toegenomen militaire dreiging. “Die kan leiden tot maatschappelijke ontwrichting en verstoring van vitale processen, ook als die leidt tot de inzet van het leger aan de grens van Europa. Het leger is dan verminderd of niet meer inzetbaar voor de binnenlandse veiligheid.”

Een kaartje toont de grootste risico’s in de regio’s Alblasserwaard en Hoeksche Waard. - Beeld: Aangeleverd

Lees ook

Stroomuitval of cyberaanval? Kinderdijks gezin Van der Graaf is er klaar voor