Echtpaar wil drijvend wijkje in Het Griend; werkgroep stelt: ‘Het is natuur’

ALBLASSERDAM • De één ziet het als een iconisch plan, de ander beschouwt het als schadelijk voor ‘het laatste authentieke stukje natuur’ in Alblasserdam. Bas en Nancy Ort lieten een drijvend wijkje ontwerpen voor Het Griend.

 Advocatenkantoor Zwartbol kocht in 1990 een pand aan het Cortgene, voor de vestiging van Zwartbol Advocaten, waar Bas als advocaat zijn brood verdient. Het Griend aan de overkant van de dijk hoorde bij het pand, als een soort ‘voortuin’.

Aan de eetkamertafel in Oud-Alblas, met uitzicht op de Alblas, vertelt Bas: “Het pand, genaamd ’t Zandeken, met het griend aan de overkant van de dijk, zijn door Zwartbol gekocht van de familie Smit. Bij zijn pensionering werden wij volledig eigenaar. Het Griend is een stuk van 1,1 hectare waar riet groeit. Ernaast ligt water, dat is van de gemeente. Het terrein is vooral blubber waar eb en vloed heerst en waar geen bijzondere dier- en plantensoorten zijn. Het bureau dat daar onderzoek naar deed spreekt over ‘monotone natuurwaarden’. We willen de natuurwaarden versterken.”

Sluimerende ideeën
Al langer dachten Bas en Nancy na over een bestemming voor het stuk grond; ze denken aan een combinatie van natuur en ongeveer twintig drijvende woningen. Nancy: “Het proces kwam in een stroomversnelling toen ons werd gevraagd of het kunstwerk ‘Wiegje van Beatrijs’ bij ons in het riet geplaatst mocht worden. Dat ligt nu nog in Kinderdijk. We hebben ‘ja’ gezegd op die vraag. Meteen kwamen onze sluimerende ideeën weer boven. Om die vorm te geven, hebben we met Balance d’eau en KuiperCompagnons een ruimtelijke verkenning gemaakt.”

Op vrijdag 16 december hield het echtpaar een informatiebijeenkomst in Landvast, om met omwonenden, vertegenwoordigers van de gemeente, de historische vereniging, stichting Groene Long en Werkgroep Buitendijkse Griend van gedachten te wisselen. Van de vijftig aanwezigen reageerde grofweg de helft positief, de andere helft aarzelend tot afwijzend, aldus de eigenaren. “Voor omwonenden verandert er iets aan hun uitzicht. Uiteindelijk zal de politiek een besluit nemen.”

Eerst in gesprek
Het echtpaar hoopt draagvlak te krijgen in het dorp, maar heeft ook medewerking nodig van Rijkswaterstaat, het Waterschap, de Provincie en de gemeente. Bas: “Als het wat wordt gaan we ons plan verder ontwikkelen. Mensen die zich overvallen voelden dachten dat er al een plan bij de gemeente ligt. Maar er is nog helemaal geen plan ingediend.” 

De procedure zal conform de regelgeving in de nieuwe Omgevingswet verlopen. “We zullen het idee met de input van omwonenden indienen bij het omgevingsloket. Dan is het nog geen vergunningaanvraag.” Nancy: “We gaan eerst in gesprek met stakeholders.”

Winstgevend
Voor Bas en Nancy moet het resultaat niet alleen een verrijking zijn voor het dorp, maar ook winstgevend zijn. Nancy: “Als alles volgens plan verloopt, houden we er een bedrag aan over.” Bas: “Als we voor de hoofdprijs wilden gaan hadden we het allang aan een projectontwikkelaar verkocht. Maar het is geen filantropisch plan. Je neemt een risico, steekt er geld in. Als het te ongunstig uitpakt gaat het misschien niet door. Wij doen dit ook om er een mooi rendement mee te behalen.”

Bas verbaast zich erover dat sommige Alblasserdammers allerlei ideeën hebben over het stukje rietland terwijl het zijn eigendom is. “Als mensen een ander plan hebben, dan mogen ze het kopen. Nu is het ons plannetje op onze grond. Het wordt niet andermans plan op onze grond. Een aantal mensen wil natuurwaarden herstellen zonder bewoning. Wij denken dat dat niet gaat, want juist door de huizen levert het project een bedrag op waarmee je dat kan doen. Tegen mensen die ons vragen de natuurwaarden te versterken of de kade te vernieuwen zeg ik: weet je wat dat kost?” 

Honderd jaar
Over één ding zijn zowel voor- als tegenstanders van het idee het eens: er moet iets gebeuren. Bas: “Ook voor de gemeente is het een zorg dat de grond steeds verder afkalft. En de beschoeiing van misschien wel meer dan honderd jaar geleden is aan het wegrotten.”

Over de huizen vertelt Bas: “De slaap- en badkamers komen onder water te liggen. Daarvoor moet er gebaggerd worden. Er komt drijvende infrastructuur.” Nancy: “Onze voorwaarde is dat de woningen sedumdaken krijgen, CO2-neutraal zijn en gebouwd worden van zo natuurlijk mogelijke materialen.” 

Bas: “We willen het zo veel mogelijk de uitstraling van een rietgors laten houden, de huizen mogen niet te veel boven de dijk uitsteken. Ook willen we paden die voor het publiek toegankelijk zijn. De huizen worden verwarmd door onder de huizen een warmtewisselaar te maken, in het water.” Nancy: “Wij zeggen tegen de gemeente: hier maak je een iconisch statement mee.” Bas: “Als de omwonenden het willen omarmen, kun je het gebied een enorme impuls geven qua natuurwaarden.”

Vrijwilligers werkgroep: ‘Het is natuur’

Vrijwilligers van de Werkgroep Buitendijkse Griend begonnen vorig jaar met onderhoud van het gemeentelijke deel van het gebied. Zij zijn verontrust over het idee van het echtpaar Ort. Lid Riens Gort stuurde in 2020 een berichtje naar Bas Ort. “Ik vroeg hem of hij eens koffie wilde komen drinken om over het gebied te praten.” 

Ort reageerde afwijzend. Gort: “Ik vind het arrogant om een natuurbalans van meer dan 100 jaar om te gooien en te zeggen dat je natuurwaarden wil versterken door huizenbouw.” 

Bouwen
Volgens Gort deed Ort niets aan onderhoud. “Nu zegt hij: ‘Het is geen natuur meer, ik ga er bouwen’. Wij zullen met een rapport aantonen dat het natuur is en gaan praten met de gemeente. Het is moreel verwerpelijk om vanwege geld natuur te vernietigen. Er zijn subsidies voor herstel beschikbaar.”