“Het meest zinvol vind ik demonstraties met een concreet doel in Nederland. Wat moet je met vage demonstraties als: ‘Stop klimaatontwrichting’ en ‘Stop fascisme en racisme’”
Nieuws
Er wordt veel gedemonstreerd in ons land. Zoveel, dat ik ‘demonstratiemoe’, ben. Vrijwel dagelijks is er een demonstratie in het nieuws of gaat het over de nasleep ervan. De meeste demonstraties hebben betrekking op de volgende vier thema’s: het conflict tussen Israël en Palestina, het klimaat, het stikstofbeleid en het asielbeleid.
Demonstreren is een grondrecht, dat weet ik. Volgens de Wet openbare manifestaties in artikel 9 van de Grondwet moet de overheid dit recht faciliteren en beschermen. Maar hoever reikt dat? Mogen snelwegen zomaar worden geblokkeerd of spoorlijnen bezet? Met de huidige drukte op de snelwegen en op het spoor kunnen we geen demonstraties gebruiken die voor nog meer hinder zorgen.
Maatschappelijke aandacht afdwingen door ingrijpende acties die de samenleving tot stilstand brengen zouden niet getolereerd moeten worden. Het maakt voor mij geen verschil wat de boodschap is van de demonstratie, voor elke demonstratie gelden regels waaraan de demonstranten zich hebben te houden.
Ik sympathiseer met de boeren, maar trekkers op de snelwegen vind ik onaanvaardbaar. Extinction Rebellion is zo’n club die maatschappelijke aandacht afdwingt en waarvoor veel politie-inzet nodig is. Zulke demonstraties veroorzaken veel overlast, zijn risicovol en kosten bakken met geld om het allemaal in goede banen te leiden. Waar ligt de grens tussen ‘toegestane hinder’ en ‘onaanvaardbare ontwrichting’.
In mijn optiek vallen veel demonstraties in de laatste categorie. Zouden al deze demonstraties daadwerkelijk zin hebben? Het werkt volgens mij eerder averechts. Burgemeesters hebben genoeg mogelijkheden om in te grijpen als de gevolgen voor veiligheid, verkeer of essentiële voorzieningen te groot worden. Tot op heden maken ze daar géén of niet-uniform gebruik van.
Het kabinet heeft een strengere wetgeving beloofd. Dat geeft enige hoop. Blokkades kunnen dan sneller worden beëindigd, belangen van omwonenden en ondernemers worden meegewogen bij het verlenen van vergunningen en schade en politiekosten kunnen worden verhaald op demonstranten. Wat mij betreft komen daar nog wat regels bij.
Geen vergunning voor demonstraties die betrekking hebben op conflicten of situaties in het buitenland. Er is zoveel gaande in de wereld, we kunnen wel aan de gang blijven. Het meest zinvol vind ik demonstraties met een concreet doel in Nederland. Wat moet je met vage demonstraties als: ‘Stop klimaatontwrichting’ en ‘Stop fascisme en racisme’. De huidige demonstratiewet dateert uit 1988. Toen zag de samenleving er heel anders uit. Hoog tijd om orde op zaken te stellen in demonstratieland.
Lies Kooi
