Gratis menstruatieproducten: ‘Menstruatiearmoede is schrijnend’

Altena – Niet naar school gaan of toiletpapier gebruiken in plaats van maandverband omdat je menstruatieproducten niet kunt betalen. Voor sommige mensen is dit realiteit. Zij leven in menstruatiearmoede.

Om hen te ondersteunen hangen op 3.131 plekken in Nederland kastjes met menstruatieproducten die ze gratis kunnen meenemen. In Altena hangen er achttien en de negentiende is in aantocht.

Menstruatiearmoede

Uit onderzoek van Neighbourhood Feminists blijkt dat in 2024 dertien procent van de Nederlandse vrouwen geen geld had voor menstruatieproducten.

En een op de vijf vrouwen die te maken hebben met menstruatiearmoede moest zelfs hun dagelijkse routines aanpassen, blijkt uit hetzelfde onderzoek.

“Dat vind ik heel schrijnend”, vertelt wethouder Anne-loes van Hunnik.

Samenwerking Armoedefonds

Toen de raad een motie over de aanpak van de menstruatiearmoede had aangenomen, ging Van Hunnik zich er hard voor maken.

“Maar ik wilde het niet halfslachtig aanpakken. Altena is een uitgestrekte gemeente, met 21 kernen. Als ik de mensen wilde bereiken die het hard nodig hebben, dan zouden twee MUP’s (menstruatieproducten uitgiftepunten -red.) niet voldoende zijn. We hebben daarom intensief samengewerkt met het Armoedefonds voor het opzetten van de MUP’s.”

18 kastjes

Het Armoedefonds is de distributeur van de producten. “Zij hebben met ons meegedacht over de locaties. Inmiddels hangen er in Altena achttien kastjes op goed bereikbare plaatsen en er komen steeds meer punten bij.”

“Denk aan bibliotheken, dorpshuizen, scholen, de kringloopwinkel, maar ook hier beneden in het toilet op het gemeentehuis. Het meestgebruikte punt in onze gemeente is het MUP bij de Voedselbank.”

In de kastjes liggen verschillende soorten, maten en merken maandverband en tampons.

Pakken wat je nodig hebt

Met al de MUP’s bereikt het Armoedefonds nu zo’n 250.000 meisjes en vrouwen in Nederland. Een goede zaak, volgens Van Hunnik.

“Mensen vinden het spannend om gebruik te maken van minimaregelingen. Het is heel spannend om al je gegevens te moeten aanleveren, terwijl je niet zeker weet of die informatie op een later moment nog eens opduikt. Denk aan alles rondom de toeslagenaffaire.”

“Daarom is er bij de MUP’s bewust voor gekozen dat je geen gegevens hoeft aan te leveren. Je mag zelf pakken wat je nodig hebt. Dat kan betekenen dat ook weleens iemand een pakje meeneemt die het eigenlijk niet nodig heeft. Maar we wilden geen barrières of regels opwerpen. We wilden dit echt doen vanuit vertrouwen om de drempel zo laag mogelijk te houden.”

Anoniem

De uitgiftepunten zijn verschillend ingericht. “Bij het ene punt kun je de producten zelf pakken, zoals hier beneden in het gemeentehuis. Bij andere punten moet je erom vragen.”

“Dat werpt soms een extra drempel op. Zo sprak ik eens een jonge vrouw bij een punt waar ze erom moest vragen. Ze vertelde dat ze er in eerste instantie moeite mee had om te moeten toegeven dat ze financiële ondersteuning nodig had. Nu ze vaker bij het punt terugkomt, vindt ze het juist fijn om even dat praatje te hebben en met iemand haar zorgen te delen.”

Andere regelingen

“Doordat je in contact komt met mensen, wordt het makkelijker om te delen waar je überhaupt tegenaan loopt. Als het kopen van menstruatieproducten lastig is, dan zijn er vaak meer dingen die een uitdaging zijn. Juist door zo’n gesprek kunnen mensen dan gewezen worden op andere regelingen. Maar wil je in alle anonimiteit toegang tot een product hebben, dan moet die mogelijkheid er ook zijn. Die diversiteit in MUP’s vind ik heel waardevol.”

Op de website van het Armoedefonds staan alle MUP’s in Nederland.