Muizenplaag teistert Alblasserwaard: tonnen schade voor boeren
Nieuws
Alblasserwaard - Vele miljoenen muizen zorgen dit najaar voor grote schade bij de boeren in de Alblasserwaard. Weilanden onder water zetten is momenteel de enige remedie, maar afdoende is het niet.
Van bovenaf gezien is het beeld onheilspellend. De groene aanblik van de Alblasserwaard maakt steeds meer plaats voor het bruin en zwart van dood gras en de kale bodem. De oorzaak? Een gigantische piek in het aantal veldmuizen. “Je kunt het absoluut een muizenplaag noemen”, bevestigt Gerbert Roerink.
Als onderzoeker van Wageningen Environmental Research is hij expert op het gebied van veldmuizen. “Eens in de zoveel jaar pieken de aantallen. Een zachte winter, een mooi voorjaar en een droge en warme zomer zorgen voor een veel grotere voortplantingsdrift. Ze gaan door de enorme aantallen dan koloniseren. Daarbij laten ze de veilige omgeving van de bermen achter zich om open gebied, zoals weilanden, op te gaan. Dat zien we nu in de Alblasserwaard, maar ook in Friesland en sommige andere streken in het rivierengebied.”
Tachtig hectare grasland is dood
Zeker in de omgeving van Giessenburg is dat goed te merken. Neem melkveebedrijf De Heihoeve: meer dan tachtig hectare grasland is dood, veertig hectare deels.
“Niemand die ik ken heeft dit ooit meegemaakt, het is echt bizar”, vertelt eigenaar Nils den Besten. “In de zomer zagen we al een toename, maar in augustus is het echt geëxplodeerd.” Met het onder water zetten van het land probeert De Heihoeve de plaag te bestrijden. “Al weten we nu al dat dat niet voldoende is, want je krijgt niet alle muizen te pakken.”
Wat we zeker weten is dat we nu al tussen de 1 en 2 ton schade hebben
Den Besten maakt de keuze om in het najaar zijn weilanden opnieuw in te zaaien. Daarmee neemt hij welbewust een risico: “Gaan de muizen het straks weer opeten? Of verdrinkt het nieuwe gras als we een natte winter krijgen? Wat we wel zeker weten is dat we nu al tussen de 1 en 2 ton schade hebben. Dat kan volgend jaar nog meer worden, bijvoorbeeld omdat we zonder gras op het land de koeien niet kunnen weiden en daardoor het extra geld voor weidemelk mislopen. En nee, de verzekering dekt deze schade niet.”
Het artikel gaat verder onder de foto.
‘Ik dacht: het zal misschien wel meevallen’
Zijn buurman, melkveehouder Arian Kooijman, begon al in een vrij vroeg stadium met het onder water zetten van het land. “Maar ik had alleen een pomp en geen slang om het hele perceel te bereiken. Dat zie je nu goed: waar het water kwam is het groen, daarbuiten is het dood. Door drukte op het bedrijf ben ik er te vroeg mee opgehouden. Ik dacht: het zal misschien wel meevallen, maar de schade is nu echt heel groot.”
Het artikel gaat verder onder de foto.
Niet alleen in Giessenburg. “Ik heb ook dertig hectare langs de Elzenweg in Bleskensgraaf, daar gaat het ook mis.” Opnieuw inzaaien staat bij hem (nog) niet op de planning. “Ik heb van Gerbert Roerink het advies gekregen om tot het voorjaar te wachten. Wat ik wel denk: als het zo doorgaat en andere boeren zetten hun land niet onder water, dan is straks heel de Alblasserwaard bruin.”
Weilanden juist niet onder water
Twee andere melkveehouders, Matthijs Baan uit Molenaarsgraaf en Tom Kortleve uit Oud-Alblas, kiezen er juist niet voor om hun percelen onder water te zetten.
“Ik wil mijn koeien zo lang mogelijk in de wei laten, om het laatste gras nog te kunnen gebruiken”, stelt Kortleve. “Van de winter ga ik het land zo nat mogelijk maken, bijvoorbeeld door greppels dicht te stoppen. Nu al zie ik dat op de natste percelen de minste muizen zijn.”
En Baan: “Als je vanaf de weg kijkt, lijkt het nog groen grasland. Maar als je er tussen loopt, zie je overal de kale plekken. Onder water zetten heeft volgens mij niet zoveel zin. Een deel van de muizen overleeft het en die zijn over een paar weken alweer opa en oma. Ik ga wel opnieuw inzaaien, in de hoop dat het opkomt. Maar de schade is nu al enorm. We hebben bijvoorbeeld veel minder gras kunnen winnen, door de muizen én door de droogte.”
‘In de winter klapt de populatie in’
Een piekjaar zorgt volgens Gerbert Roerink voor een dip in de volgende jaren. “In de winter klapt de populatie in. Het gras groeit niet meer, het eten raakt op en er komen allerlei ziektes. De komende twee jaar zie je sowieso geen nieuwe piek. Dat kan eens in de drie of vier jaar voorkomen, maar dan moeten zoals nu wel alle omstandigheden meewerken.”
