Ontdekkingstocht door de streek met de rangers van PolderSafari
Nieuws
Regio - Willem van Hanegem. Graaf Floris V. Koning Willem-Alexander. Het zijn BN-ers die zomaar aan bod kunnen komen tijdens de PolderSafari. Maar je kunt tijdens de routes door de Alblasserwaard ook allerlei andere wetenswaardigheden en mooie verhalen uit de streek opdoen. Voor de Zomerserie van Het Kontakt stapten we in om met drie rangers de PolderSafari te ervaren.
Vergeet even de weidse vlakten van de Serengeti en de majestueuze verschijning van een olifant of neushoorn. Op safari gaan kan namelijk ook heel goed in de polders van de Alblasserwaard. Over de weilanden, de militaire geschiedenis van vestingstad Nieuwpoort, de maritieme industrie langs de Merwede en de kastelen die ooit de streek domineerden zijn zóveel verhalen te vertellen.
Volop nieuws te ontdekken
Laten we bij het begin beginnen. Bij Stadsboerderij Vredebest in Nieuwpoort staat de PolderSafari-bus klaar. Elektrisch, voorzien van ruime zitplaatsen en comfortabel. Gerrit Kant uit Nieuwpoort, Tjalling Reitsma uit Langerak en Saskia Portengen uit Noordeloos, fungeren als rangers.
Voorafgaand had Gerrit beloofd dat ook voor een geboren en getogen Alblasserwaarder - zoals de schrijver van dit artikel - er nog volop nieuws te ontdekken valt. Dat begint al op het Graafland in Groot-Ammers, waar hij vraagt waarom alle boerderijen en woningen aan de noordkant van de weg staan. Na het uitblijven van een antwoord legt hij uit: “Aan die kant was er een brede sloot. Omdat al het vervoer over water ging, bouwden ze daar hun boerderijen.”
Prins of koning
Even verderop stopt de bus bij het hek van een boerderij. Twee kleine bordjes tonen de spreuk: ‘De dood wanneer hij komt ontziet geen prins of koning, hij komt zoowel aan ‘r hof als aan een boerenwoning.’ Hoewel ondergetekende hier vele keren is langs gereden: nog nóóit gezien. Saskia: “Onze gasten vinden dit soort zaken vaak nog leuker en interessanter dan de molens, omdat ze dit niet verwachten.” Tjalling vult haar aan: “Ook de stenen die aangeven hoe hoog het water bij een overstroming is gekomen, zoals in Molenaarsgraaf, doen het altijd heel goed.”
De rit gaat verder. Onderweg vertelt het drietal over het ontstaan van de polder. Ooit in gang gezet door graaf Floris V, die in de dertiende eeuw toestemming gaf om dijken te maken. Tjalling: “Hoewel die toen heel laag waren. Je ziet dat bijvoorbeeld nog goed als je over de Damseweg tussen Ottoland en de Brandwijksedijk in Brandwijk rijdt. Een waterkering, maar niet veel hoger dan de weilanden ernaast.”
Herinneringstocht
De uitleg gaat soepel. Bang voor ongemakkelijke stiltes hoef je niet te zijn. De drie rangers hebben wel kunnen oefenen. Van het in 2024 gestarte initiatief, dat draait op ruim twintig chauffeurs, gidsen en andere vrijwilligers, maakten inmiddels al honderden bezoekers gebruik. “Elke groep is anders. Als gids moet je aanvoelen of je veel moet vertellen of juist ruimte moet geven aan gezelligheid. Het is sowieso belangrijk om veel verhalen te vertellen. Met alleen maar feiten houd je de aandacht niet vast. Voor sommigen is het een herinneringstocht. Die hoor je constant zeggen: ‘Hier ben ik geboren’, ‘Hier heb ik nog gewerkt’ of ‘Daar heb ik mijn man leren kennen.’”
Willem van Hanegem
Overigens: het is geen éénrichtingsverkeer. “Wij leren regelmatig van gasten die hier uit de streek komen. Een tijdje geleden vertelde iemand tijdens de route die deels door Vijfheerenlanden gaat dat in één van de boerderijen bij Leerbroek Willem van Hanegem gewoond heeft. Het heeft ook deels zijn bijnaam: ‘De Kromme Dissel’. Dat hebben we vervolgens opgenomen in de route.”
We zijn inmiddels over de Vuilendam door Brandwijk gekomen en houden op de grens met Groot-Ammers, met de opmerkelijke naam De Kikker (“Nee, we weten niet waar die vandaan komt”) een koffiepauze. Met appeltaart. “Dat is een standaardonderdeel. Voor een meerprijs kunnen we onderweg ook een lunch aanbieden.”
Op de terugweg naar Nieuwpoort maken we vanaf de Lekdijk een kleine omweg langs de plek waar vroeger Slot Liesvelt stond. Een omweg met een koninklijk tintje als afsluiting. “Wist je dat koning Willem-Alexander nog steeds baron van Liesvelt is? Al staat het wel ergens aan het eind van alle titels die hij draagt.”
Voor boekingen en meer informatie: www.poldersafari.nl.
