Doe Mee en VVD willen scholen Bleskensgraaf onder 1 dak

De School met de Bijbel in Bleskensgraaf heeft al jaren ruimtegebrek. Burgemeester en wethouders willen daarom een nieuw gebouw neerzetten voor de school. Doe Mee en VVD vinden dat een nieuw gebouw ook onderdak moet bieden aan OBS De Stapsteen.

Het college van burgemeester en wethouders liet voor de christelijke school een aantal mogelijkheden onderzoeken. Het beste scenario is volgens het college: een nieuwe school bouwen op het speelveld naast de huidige locatie. Daarvoor is een voorbereidingskrediet nodig van 770.352 euro. In het plan moet ruimte zijn voor een toekomstige uitbreiding met OBS De Stapsteen. De gemeenteraad besprak dit voorstel tijdens een commissievergadering op donderdag 5 februari.

Kernwaarden

Doe Mee kondigde aan om tijdens de raadsvergadering op 24 februari niet te gaan instemmen met het collegevoorstel. Ruud van Rijn: “Dit voorstel botst met de kernwaarden van Doe Mee. Het college heeft gevraagd 5 scenario’s te onderzoeken, maar niet gevraagd: kijk hoe het dorp aankijkt tegen het bouwen van twee scholen onder één dak en neem dat mee. Als er geen goed fundament is, wil je dan wel starten met bouw?”

Betreurenswaardig

Van Rijn riep op: “College, had het uitgangspunt uit het IHP (integraal huisvestingsplan voor de huisvesting van scholen, red.) meegenomen.” Van Rijn doelde op de afspraak dat als er meer scholen in een dorp zijn waarvoor nieuwbouw nodig is, er wordt gezocht naar de meest efficiënte en kosteneffectieve aanpak. “Dat is dus niet echt onderzocht. Dat is betreurenswaardig.”

Voor wie?

Van Rijn vindt dat de school geen goede argumenten heeft om gezamenlijke huisvesting te weigeren. “De medezeggenschapsraad vindt dat de verschillen tussen de twee scholen best groot zijn. Maar als bestuurder vraag ik me af: voor wie bouwen we een nieuwe school? Voor een aantal ouders in de MR, een bestuur, of voor de kinderen uit Bleskensgraaf?”

We hebben moeite met de weerstand van de ouders van de School met de Bijbel

Moeite met weerstand

Ook Ferry van der Koelen (PM) aarzelt. “Het is goed dat er nieuwbouw komt. We begrijpen dat je, pratend over uitbreiding, het liefst permanente bouw wilt realiseren. Tot zover kunnen we instemmen. Maar het plan gaat niet over een brede school of scholen onder 1 dak. Dat is wel de lijn die we in Molenlanden hebben. Volgens het onderzoek levert het huisvesten onder 1 dak maar een beperkte besparing op van 188.000 euro. Daar begint bij ons de twijfel. En we hebben moeite met de weerstand van de ouders van de School met de Bijbel.”

Starre houding

Van der Koelen en Van Rijn kregen bijval van Arno van den Hof (VVD): “Wij hebben een groot principieel bezwaar. Het gaat ons om de starre en best dogmatische houding in het proces. We zien te weinig bereidheid om samen te gaan onder 1 dak en ook is er weinig oog voor het bredere belang van het dorp en de omgeving. Dat vinden we moeilijk te rijmen met de Molenlandse manier van samenwerken. Een nieuwe school bouw je ruwweg eens per halve eeuw en er is veel gemeenschapsgeld mee gemoeid. Dan heb je als raad de plicht om verder te kijken dan individuele belangen en te sturen op toekomstbestendige oplossingen.”

Nieuw participatieproces

De VVD vindt dat nadelen van samenwerking door het college worden uitvergroot. “Wij kiezen voor samengaan onder één dak, daarom willen we een diepgaande impactanalyse en een nieuw participatieproces”, aldus Van den Hof.

Wethouder Harmen Akkerman: “U wilt opnieuw een impactanalyse. We moeten dat echt niet willen, deze school moet je niet opnieuw laten wachten.”

Worsteling

Het hele proces zorgde bij het CDA voor een worsteling. Jonette Korevaar was er tot diep in de nacht mee bezig geweest. “Dit scenario is een duidelijke wens van de school. Ik heb hier heel erg mee geworsteld. Was deze nieuwbouw nou gepland of niet? Was het college ervan op de hoogte dat de school ervan uitging dat er nieuwbouw zou komen? Ruimtegebrek valt niet onder het IHP. Geldt nu voor iedere school die ruimtegebrek heeft dat dit voor een inbreuk op de planning van het IHP kan zorgen?” Korevaar wilde ook weten of nieuwbouw van de school de planning voor andere scholen niet in de war brengt.

Eigen inzicht

De toon van de SGP verschilde flink van die van de eerdere sprekers. Christiaan de Ruijter: “Er is in de afgelopen maanden veel gezegd over samenwerken met De Stapsteen. Dat heeft de SGP verbaasd. Waar samenwerking wordt gewenst is dat de uitwerking, waar niet, daar volgt de gemeente die lijn. Zo kunnen de beide scholen naar eigen inzicht hun eigen onderwijsconcept vormgeven. Voor de investeringen maakt het geen verschil voor de gemeente, vanuit de systematiek met normbedragen.”

Samenwerking kun je niet afdwingen en de impact is gering

Niet afdwingen

Ook de CU trok na bestudering van het voorstel een heel andere conclusie dan Doe Mee en VVD. Harry Stam: “De CU hecht aan vrijheid van onderwijs en aan goede samenwerking waar dat kan. Gezamenlijke huisvesting is verkend. De impact van het niet samen onder 1 dak gaan is onderzocht. Er is onvoldoende draagvlak voor en er is inzicht gegeven op het gebied van ruimte, planning en kosten. Samenwerking kun je niet afdwingen en de impact is gering. We steunen het plan om nu door te pakken, maar in de planuitwerking wel ruimte open te houden voor toekomstige samenwerking en uitbreiding.”

Speelruimte

Verder wees Stam erop dat het neerzetten van tijdelijke huisvesting om het ruimtegebrek op te lossen niet duurzaam is. “Het nu bouwen van permanente huisvesting voorkomt dubbele investeringen en extra verhuizingen. En er zijn kansen voor samenwerking met maatschappelijke partners. Tegelijkertijd hechten we sterk aan zorg voor de leefomgeving. Het veld heeft nu een recreatieve functie voor het dorp, we verwachten dat in de verdere uitwerking wordt ingezet op behoud van groen, speelruimte en een open karakter van het schoolplein, voor de gemeenschap als geheel.”

Geen papieren tijger

Stam ziet geen strijdigheid met het IHP. “Het IHP is geen papieren tijger, uit beantwoording van vragen van het CDA over het IHP blijkt dat het een uitwerking is van wat in het IHP expliciet is voorzien, namelijk dat een haalbaarheidsonderzoek kan leiden tot het naar voren halen van een traject. De toezegging dat andere scholen hierdoor niet in de knel komen, moet waargemaakt worden.”

Wethouder: apetrots

Wethouder Akkerman leek niet onder de indruk van de weerstand van Doe Mee, VVD en PM. “Ik ben apetrots op dit raadsvoorstel”, sprak hij triomfantelijk. Hij nam de tijd om het proces dat aan het voorstel vooraf ging te beschrijven, wat zorgde voor irritatie bij Van den Hof. “Wil de wethouder overgaan tot het beantwoorden van de vragen, ook omwille van de tijd? We hebben niet gevraagd om een beschrijving van het doorlopen proces.”

Mijn manier

Akkerman was onverstoorbaar: “De raad zal het moeten doen met mijn manier van antwoord geven.” Hij vervolgde zijn betoog over het proces en ging in op eerdere, terzijde geschoven opties. Verder verzekerde hij de raad dat het raadsvoorstel geen invloed heeft op de planning van nieuwbouw voor andere scholen.

Andere partners

De wethouder wees erop dat de School met de Bijbel dan wel niet onder 1 dak gaat met De Stapsteen, maar wel andere partners heeft gevonden. “De school wil samen met Philadelphia Zorg een sociale werkvoorziening vormgeven. Daarnaast staat de school ook kinderopvang voor. Mensen in het dorp die vroegen of ze hun veld niet kwijtraken heb ik verteld dat de voetprint van het nieuwe gebouw kleiner is dan van het huidige. Dat moet het mogelijk maken om een nieuwe invulling van het veld te vinden.”

Geen ruimtes delen

Van der Koelen vroeg de wethouder: “U had ook kunnen kijken naar een scenario met 2 scholen onder 1 dak.” Akkerman: “We wisten dat die samenwerking niet zou plaatsvinden. Dan kun je zeggen: toch 1 gebouw. Maar dan moet je met de hele omgeving opnieuw het hele participatietraject ingaan. Dan kan ik niet meer zeggen dat de voetprint klein blijft. Ook over de indeling moet je dan overleggen. Samengaan in 1 gebouw heeft grote voordelen als partners dingen samen willen doen. Als je ze alleen 1 een gebouw zet dan krijg je die besparing van 188.000 euro echt niet meer. Inhoudelijk kun je veel winst halen als je ruimtes kunt delen. Maar dat is hier niet aan de orde.”

We hadden met De Stapsteen eerder moeten spreken over wat hier aan de hand is. Ik heb excuses aangeboden

Onzorgvuldigheden

Korevaar bleef vinden dat het voortraject zorgvuldiger had gemoeten. “Er zitten onzorgvuldigheden in het proces. Akkerman: “Ik vind het een heel transparant proces. Ik heb mijn stinkende best gedaan om u te vertellen wat er gespeeld heeft en hoe we gekomen zijn waar we nu zijn.” Korevaar: “Er is in dit proces bijvoorbeeld onduidelijkheid over de uitspraak uit 2019, dat er een nieuwe school zou komen. In 2021 is wel toegezegd dat ze een nieuwe school zouden krijgen en dat ze samen moeten werken met De Stapsteen. Dit is niet zo consequent voor de school.” Akkerman: “In 2019 heeft uw raad een besluit genomen tot uitbreiding en vervolgens is de gemeente naar de school gegaan: wilt u wachten op nieuwbouw? Veel transparanter kan het niet worden.”

Excuses aangeboden

Op 1 punt moest de wethouder Korevaar gelijk geven: de communicatie met De Stapsteen. Korevaar: “Dit is een beetje over het hoofd van De Stapsteen heen gegaan. Deze school is niet meer bij het proces betrokken.” Akkerman: “Daar heeft u een punt. Dat hebben we niet goed gedaan. Ik heb dat ook tegen de directeur van de school gezegd. We hadden met De Stapsteen eerder moeten spreken over wat hier aan de hand is. Ik heb excuses aangeboden.”

Klok

Voorzitter Mirjam Muis wierp een blik op de klok en op het lijstje vragen dat de wethouder nog moest beantwoorden. “Wilt u dan nu komen tot beantwoording van de vragen?”

Voorkeur

Volgens Akkerman is de lijn van het IHP niet dat er altijd brede scholen gebouwd moeten worden. “Alleen wordt er in ons accommodatiebeleid 1 keer gezegd dat het samen bouwen van accommodatie de voorkeur heeft.”

Haartjes overeind

Van Rijn was geïrriteerd. “De wethouder zegt dat hij trots is op dit voorstel, dan gaan er bij mij wel wat haartjes overeind staan. Hoe kan je trots zijn op een voorstel waarbij met gemeenschapsgeld een nieuw gebouw wordt neergezet, waarbij je andere mensen uitsluit? Er kan een azc in het dorp komen. Dan ben je vanwege je geloofsovertuiging gevlucht, naar tolerant Nederland, en dan hoor je: u mag niet in dat gebouw komen.”

‘U zult samengaan’

De opmerking van Van Rijn schoot bij SGP-er de Ruijter in het verkeerde keelgat. “De school heeft zijn nek uitgestoken met speciaal onderwijs, kinderopvang, Philadelpia. Iedereen is daar welkom, ook asielzoekers. U praat over segregatie. Ik zou het anders willen zien. We hebben 20 kernen, die hebben hun eigen couleur locale. Wie zijn wij om te zeggen: u zult samengaan.”

Halloween

Van den Hof: “De vrijheid van onderwijs is hier niet in het geding. De School met de Bijbel kan zichzelf blijven, ook als De Stapsteen erbij komt. De weerstand omdat er Halloween gevierd zou worden, dat vind ik wel problematisch. We moeten kinderen voorbereiden op de grote wereld waarin mensen leven met verschillende overtuigingen. Daarmee bereiden we kinderen beter voor op goed burgerschap.” Korevaar: “Dat kunnen wij vinden, maar dan komen we op het grensvlak van waar de school over gaat. Elkaar ontmoeten kan ook bij de voetbal of in de speeltuin.”

Gebouwen

Voorzitter Muis bracht het debat terug naar de kernvraag: “We gaan als raad wel over de gebouwen, daar gaat het raadsvoorstel over. We hebben het over scenario 3. Wat heeft u nu nog nodig in uw beraadslaging over scenario 3?”

Tegen stemmen

Doe Mee en VVD kondigden vervolgens aan om tegen het voorstel te gaan stemmen op dinsdag 24 februari. Van den Hof merkte daarbij op: “We zijn als gemeente verantwoordelijk voor huisvesting. Als we beslissen dat we 2 scholen in 1 gebouw willen, dat hebben de scholen dat te accepteren. Er is geen sprake van gedwongen samenwerking. Vrijheid van onderwijs is een groot goed.”

Lange termijn

Korevaar vroeg zich af: “Maken wij met dit raadsvoorstel voldoende samenwerking mogelijk op de lange termijn? Daar is punt 2 in het voorstel voor toegevoegd, dat in de planuitwerking ruimte wordt gehouden voor een mogelijke toekomstige uitbreiding met of toevoeging van De Stapsteen. Maar ik hoor de wethouder ook zeggen dat de School met de Bijbel waarschijnlijk snel zal moeten uitbreiden, dus de kans op samenwerking wordt kleiner. Ik weet nog niet wat we er nu mee moeten doen.”

Samen nadenken

Stam: “Misschien kunnen we samen met het CDA nadenken over wat we hiermee moeten, een oproep doen aan het college. Daar gaan mevrouw Korevaar en ik en misschien anderen nog over nadenken.”

Veel diepgaander

Verder wilde Stam van VVD en Doe Mee weten: “Heeft de wethouder zich niet gehouden aan het participatietraject?” Van Rijn: “Wij vinden dat het traject veel diepgaander moet zijn. Er zijn beperkt vragen gesteld, er zijn veel meer organisaties in Bleskensgraaf die er niet bij betrokken zijn.” Van den Hof: “Het haalbaarheidsonderzoek heeft een beperkte insteek. Als we het integraal willen bekijken, moet een nieuw participatieproces worden doorlopen.”

Na bijna twee uur vergaderen constateerde voorzitter Mirjam Muis: “Het wordt in ieder geval geen hamerstuk tijdens de raadsvergadering later deze maand.”

Ruimtegebrek sinds 2019
De School met de Bijbel in Bleskensgraaf heeft ongeveer 400 leerlingen en kampt al sinds 2019 met ruimtegebrek. Op dit moment maakt de school gebruik van drie tijdelijke lokalen. Prognoses tonen aan dat het ruimtetekort in de toekomst verder toeneemt. Daarom is in 2019 een budget van circa 1,3 miljoen euro gereserveerd om te voorzien in een permanente oplossing voor het ruimtetekort. Op verzoek van de gemeente is in afwachting van de herijking van het integraal huisvestingsplan (IHP) voor scholen besloten om deze investering nog niet te doen. De wens was om een afweging te maken voor de inzet van dit budget bij het opstellen van het IHP-2021 en de herijking in 2024.