Voorkeursrecht moet woningbouw Oud-Alblas Westeinde veiligstellen: besluit in zicht

Molenlanden - Een raadsvoorstel dat bij grondeigenaren tot fel protest leidde, lag op 13 januari op tafel in de commissievergadering van Molenlanden: het instellen van een gemeentelijk voorkeursrecht in Oud-Alblas Westeinde. Met die maatregel wil de gemeente regie houden op de ontwikkeling van het gebied én grondspeculatie voorkomen.

Het voorkeursrecht houdt in dat eigenaren van de betrokken percelen hun grond, als zij die willen verkopen, eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Verkoop is niet verplicht, maar de gemeente krijgt wel het eerste recht van koop. Volgens het college is dat nodig om de woningbouwopgave van Molenlanden ook op langere termijn haalbaar te houden.

Woningbouw na 2030

De gemeente staat voor de opgave om tot 2030 ongeveer 1.460 woningen te realiseren. Ook daarna blijft de vraag naar passende woningen groot. Oud-Alblas Westeinde wordt gezien als een mogelijke uitbreidingslocatie. Door nu een voorkeursrecht in te stellen, wil de gemeente voorkomen dat gronden versnipperd raken of tegen hoge prijzen worden opgekocht door marktpartijen.

Geen onteigening

In het raadsvoorstel werd benadrukt dat het voorkeursrecht geen onteigening is. Eigenaren blijven hun grond gewoon bezitten en gebruiken. Alleen wanneer zij willen verkopen, geldt de verplichting om eerst met de gemeente in gesprek te gaan. Daarbij moet de gemeente een marktconforme prijs betalen; als partijen het niet eens worden, kan een rechter de prijs vaststellen.

Het raadsvoorstel stelde verder dat het voorkeursrecht een tijdelijk instrument is en maximaal drie jaar geldt. Dat is de standaardperiode, volgens wethouder Visser. Als de plannen in die periode verder worden uitgewerkt en vastgelegd in beleid, kan het voorkeursrecht op een andere juridische basis worden voortgezet. Zo niet, dan vervalt het automatisch.

Regie en bereikbaarheid

Naast woningbouw ziet de gemeente kansen om met de ontwikkeling van Oud-Alblas Westeinde ook de bereikbaarheid van het dorp te verbeteren. Extra woningen zorgen immers voor meer verkeersdruk, en dat vraagt om een goede inrichting van wegen en voorzieningen.

Protest van eigenaren

Niet iedereen is enthousiast over de plannen. Een groep eigenaren van de percelen reageerde begin januari fel op de plicht om grond eerst aan de gemeente aan te bieden. Zij vinden dat het bestuur onterecht een claim op hun eigendom legt en dat dit hun mogelijkheden om hun bedrijven te runnen belemmert.

Volgens de advocaat van de eigenaren zou het voorkeursrecht onevenredig ingrijpen in hun eigendomsrechten en zelfs hun toekomstplannen doorkruisen. Daarbij speelt ook de angst voor mogelijke toekomstige onteigening, wat emotioneel zwaar zou kunnen wegen voor de eigenaren. In de commissie werd stilgestaan bij de impact voor deze grondeigenaren.

Wethouder Visser gaf aan goed te begrijpen dat dit voorstel niet goed is gevallen bij sommige grondeigenaren. Hij stelde dat deze ervaring in de toekomst tegen het licht wordt gehouden.

Besluit volgt

De gemeenteraad neemt later deze maand een definitief besluit over het voorstel, tijdens de raadsvergadering op 27 januari. Mocht de raad instemmen, dan worden de betrokken grondeigenaren formeel geïnformeerd en wordt het voorkeursrecht ingeschreven bij het Kadaster. De raad hoopt bij instemming op de hoogte gehouden te worden van aankopen en eventuele verleningen.