Dirigent Peter Overduin: muziek als wapen tegen kanker

MOLENAARSGRAAF • Wie is de man achter Molenlanden Zingt? Een portret van Peter Overduin, onvermoeibaar organisator en dirigent.

De introtekst is veel te beperkt om alle muzikale activiteiten van Peter Overduin (65) weer te geven. Als dirigent gaf de inwoner van Molenaarsgraaf, waar hij sinds 2020 woont, leiding aan vele koren. Het Inspire2LiveChoir uit Alblasserdam is met afstand het bekendste. 

Maar liefst 1,6 miljoen euro voor de strijd tegen kanker haalde het koor al op. Twee rode draden komen dan ook samen in zijn verhaal: de liefde voor muziek en het bijeenbrengen van geld om onderzoek naar deze ziekte mogelijk te maken.

Ringtone is een onheilspellend orgelthema
Een elektrische vleugel neemt een prominente plek in de huiskamer in; de ringtone van zijn smartphone is het onheilspellende orgelthema uit ‘The Phantom of the Opera’; je hoeft geen Sherlock Holmes te zijn om te beseffen: dit is het huis van een muziekliefhebber. 

Van het spreekwoordelijke ‘met de paplepel ingegoten’ was bij Peter Overduin geen sprake. Integendeel zelfs. “Ik kom uit een behoudend christelijk gezin. Mijn ouders zagen niks in mijn droom om naar het conservatorium te gaan. Accountant, dat was een beroep waar je fatsoenlijk geld mee kon verdienen. En dus ging ik na de mavo direct aan de slag op een administratiekantoor in Sliedrecht.”

De redding komt van muziekhandel Zonnenberg en Verloop
Thuis voelt hij er zich niet. “Het was vreselijk. Voor de cursussen boekhouden zakte ik met lof, want het interesseerde me tótaal niet.” De redding komt van muziekhandel Zonnenberg en Verloop. “Aan de zaak was een muziekschool verbonden. Toen ik de vraag kreeg om orgel- en pianoles te komen geven, hoefde ik daar geen seconde over na te denken.”

Ruim twee jaar later zorgt de militaire dienst voor een kink in de kabel. Maar ook bood het een nieuwe kans. “Een dienstplichtige met wie ik samen diende wees mij op de mogelijkheid om bij de politie te gaan: onregelmatige diensten en een mooi salaris. Omdat ik nog geen enkele studie afgerond had, besloot ik agent te worden.” 

Het blijkt een goede keuze. “Tot mijn pensionering heb ik bij de politie gewerkt.”

‘Doe maar iets, wij zingen wel’
Het werk als sterke arm van de wet combineert hij met een muzikale carrière. Eerst alleen als kerkorganist. Het zwaaien met de baton komt nog niet in hem op. “Maar tijdens een van de zondagavondzangavonden in de Wilhelminakerk te Dordrecht was de dirigent ziek. De telefoon ging: ‘Peter, jij moet voor het koor gaan staan. Doe maar iets, wij zingen wel door.’ En ik moest ook nog de samenzang leiden.”

Niet gehinderd door enige kennis van zaken slaat hij zich door de avond heen. Met als laatste lied het uitbundige ‘Glorie, glorie, hallelujah’ nagalmend in zijn oren realiseert hij zich: dit is machtig mooi. “De verbinding die je maakt tussen de muziek en de mensen, dat is zo fantastisch. Ik ben meteen een cursus gaan volgen om het dirigeren te leren.”

Diagnose borstkanker
Voortvarend werpt hij zich op deze nieuwe liefde. Op een gegeven moment heeft hij zeven koren onder zijn hoede. Peter schroeft er het aantal werkdagen bij de politie voor terug. Dan slaat het noodlot toe in het gezin Overduin. Karin, de vrouw van Peter, krijgt in 1995 de diagnose borstkanker. 

De behandeling slaat aan, tien jaar lang is ze schoon. Maar in 2005 komt de ziekte terug. “De prognose was heel slecht. We hebben meerdere keren afscheid genomen. Uiteindelijk heeft nog tot 2017 geduurd voordat Karin overleed.”

‘Laten we een benefietconcert organiseren’
Machteloosheid. Het is een gevoel dat naasten van kankerpatiënten herkennen. Peter is daarop geen uitzondering. De laatste wens van kankerpatiënt Bianca Baijens uit Alblasserdam om een scanapparaat om kwaadaardige tumoren beter te kunnen behandelen naar Nederland te halen, geeft hem de kans om iets te kunnen doen. 

“Dat was eind 2010. Karin en ik zagen op televisie het verhaal van Bianca. We zeiden tegen elkaar: laten we een benefietconcert organiseren. Een maand later was het zover: in de Bethlehemkerk in Papendrecht kwamen honderden mensen samen om te zingen met koren, solisten en een orkest. Het bracht maar liefst 13.000 euro op.”

Geld bijeenbrengen voor onderzoek naar kanker
Het betekent de aanzet tot het koor Inspire2LiveChoir. Het uitgangspunt: geld bijeenbrengen voor onderzoek naar kanker. “Op de informatieavond in de Ontmoetingskerk in Alblasserdam - waar we nu nog steeds repeteren - kwamen bijna 150 mensen af. Terwijl ik gerekend had op een stuk of veertig.” 

Hij vervolgt: “De eerste repetitie waren het er zelfs nog meer. Opvallend, want er zijn heel veel koren in de streek. Het doel van het koor is de belangrijkste drijfveer; iedereen krijgt direct of indirect wel met kanker te maken.”

‘Geduld is niet mijn sterkste eigenschap’
Zingen voor het goede doel staat ook centraal in de Molenlanden Zingt-avonden die Peter vanaf eind 2022 organiseert. Drukbezochte avonden, waarop bezoekers bekende liederen zingen. De drempel is bewust heel laag. “Alles klopt aan Molenlanden Zingt. Er is duidelijk een grote behoefte aan om samen te zingen. Zelf vind ik organiseren geweldig. Het voordeel is dat ik een heel groot netwerk heb en snel kan schakelen.” 

Met een brede glimlach: “Ja, geduld is niet mijn sterkste eigenschap. Ik heb een hekel aan wachten.” Om te vervolgen: “En als je dan ook nog na afloop een cheque aan een goed doel kunt geven, dan is dat toch prachtig? Zoals bij de Volkskerstzang Molenlanden, waarvoor ik gevraagd was als mede-organisator. Aan de Voedselbank konden we bijna 4.500 euro schenken én we hadden een prachtige zangavond met honderden bezoekers.’

‘Ga alsjeblieft door met ons kindje’
Terug naar het Inspire2LiveChoir, dat dit jaar het 12,5-jarig jubileum viert. Peter beloofde Karin voor haar overlijden dat dit koor voort zou blijven bestaan. “’Ga alsjeblieft door met ons kindje. Dit mag nooit stoppen’, zei ze. Karin heeft er zelf ook ongelofelijk veel werk voor verzet.” 

“Of ik al nadenk over het moment waarop ik er geen leiding meer aan kan geven? Eerlijk gezegd niet. Het is nu nog niet nodig. Misschien wil ik er ook wel niet aan denken. Ik doe voor een groot deel alles zelf, van het samenstellen van het programma tot het promoten op social media. Het zal voor een opvolger heel lastig worden om met dezelfde drive en bezieling het koor voort te zetten.”

Concert Inspire2LiveChoir in Hardinxveld-Giessendam

Zaterdag 27 januari geeft het Inspire2liveChoir een concert in De Bron te Hardinxveld-Giessendam. Met medewerking van Annelies Schep, sopraan; Maurice van Dijk, trompet; Jan Peter Teeuw, orgel en Hans Veldhuizen, vleugel.

De entree is 10 euro (tot en met 12 jaar gratis). Kaartverkoop via eventix.shop/xq8ex3e2 en ‘s avond aan de kerk. Inlichtingen via 06-40329257.

Lees ook

Mooie cheque voor kankeronderzoek tijdens Kerstconcert in Giessen-Oudekerk