Klaas Hemke wil met zijn zeis bijdragen aan Gods schepping

11 augustus 2023, 07:00 Nieuws

GOUDRIAAN • Ergens midden in de weilanden tussen de Hoogt en de Zuidzijde in Goudriaan klinkt vanachter riet het geluid van een zingende man. Het is Klaas Hemke van Meekeren (52), aan het werk in zijn mini-natuurgebied.

De groene oase van Klaas Hemke is de plek waar hij zijn hoofd kan laten uitrusten door met zijn handen bezig te zijn. Bovendien hoeft hij dankzij de landarbeid niet naar de sportschool, een plek waar hij zenuwachtig van wordt. “Elke vrijdag werk ik hier”, vertelt hij tijdens een werkpauze, gezeten onder het afdak van zijn verscholen schuurtje. “Dat heb ik nodig, ik heb een druk hoofd, dat moet aarden. En elke twee weken op zaterdagochtend ben ik hier met vijf mannen. Dan werken we een tijdje, drinken daarna een bak koffie en bespreken de kwetsbaarheid van het leven. Het is heel goed om dat te delen.”

Eredienst
Zijn arbeid in Goudriaan noemt hij ook ‘mijn redelijke eredienst’. “Ik ben een gelovig mens. Dit is mijn bijdrage aan Gods schepping. Ik geniet daar bar van.” Zijn inzet is beloond met de komst van allerlei dieren, van uilen en hazen tot vlinders en zangvogels.

Rouw
Sinds 2019 is het natuurgebiedje ook een plek waar Klaas Hemke zijn rouw verwerkt. In dat jaar overleed zijn vrouw Martine Vonk op 45-jarige leeftijd aan borstkanker. Martine was milieukundige en duurzaamheidsexpert. “Martine en ik hebben mijn zwager, agrariër Jan Vonk uit Goudriaan, in 2006 gevraagd of hij een stukje grond beschikbaar wilde stellen waar we iets met natuur mochten doen. We dachten veel na over geloof en natuur, maar konden er zelf niks mee doen.”

Meebewegen
Het natuurgebiedje beslaat ongeveer 3500 vierkante meter. Voordat Klaas Hemke er de eerste boompjes plantte, liepen er schapen. “Ik moest veel leren, heb veel fouten gemaakt. Ik moest leren meebewegen met het land.” Met een gebaar naar het hoge gras: “Het is nu juli, het groeit nu volledig uit de klauwen. Ik kom er met de zeis niet doorheen. Eerst raakte ik daar gefrustreerd over, maar inmiddels weet ik dat ik me er eind augustus weer uit maai.”

Geneeskrachtig
Zeldzame soorten groeien er niet op het landje, maar de diversiteit in planten is groot. In een stukje moeras groeien onder andere watermunt en koekoeksbloemen, verderop steken de witte pluimen van moerasspirea boven het riet uit. Klaas Hemke steekt een stukje pluim in zijn mond. “Dit is een geneeskrachtige plant. Ik eet regelmatig blaadjes en bloemen als ik hier aan het werk ben.” Er staan ook fruitbomen, frambozen- en bessenstruiken, hazelaars en notenbomen, vlierstruiken en peperbesstruikjes. Lachend: “Mijn kersenbomen worden door de spreeuwen leeggegeten, ze weten precies wanneer ik van plan ben te gaan plukken. Ik ben altijd te laat.”

Agrarische sector
Klaas Hemke praat geregeld met zijn zwager over de verschillende manieren waarop ze in de natuur bezig zijn. “Hij moet zorgen dat het land rendeert. Wat ik doe is uit luxe, ik verdien op een andere manier mijn geld. Dit is mijn sportschool en mijn polderlaboratorium. Ik ontdek hier hoeveel werk iets is, hoe je elzen goed afzaagt, wanneer ik iets kan maaien zonder dat je een bijzondere plant kwijtraakt.”

Voedsel produceren
Wat zijn kijk op de agrarische sector betreft: “Ik heb meerdere visies. Ik vind het belangrijker dan ooit dat we goed voedsel produceren. Als je die productie hier weghaalt, gaat het naar een ander land en daar gebeurt het al gauw slechter. Elders neemt de voedselproductie flink af, door de mijnenvelden in Oekraïne, door de droogte in Zuid-Europa. Er is evenwicht nodig tussen voldoende landbouw en natuur, voor een robuust totaalsysteem. Er mag van mij wel wat natuur bij.”

Polderprof
Tot juni 2015 was Klaas Hemke landschapscoördinator bij de gemeente Montfoort, tegenwoordig is hij zelfstandig ondernemer en adviseert hij over gebiedsontwikkeling. Hij studeerde milieutechniek en noemt zichzelf ‘polderprof’. Met die pet op adviseert hij onder andere boeren over agroforestry, waarbij het beheer van bomen wordt gecombineerd met landbouw of veeteelt. “Dit zorgt voor ander voedsel voor dieren en mensen, dempt opwarming van het klimaat en maakt het systeem robuuster. Je moet landschapselementen maken waar ook de veehouder iets aan heeft. Agroforestry zorgt voor een microklimaat dat grasgroei helpt. Het is een vorm van weidegebruik met bomen die nut hebben in het systeem.”

Toekomst
Tegen mensen die roepen dat het landschap vooral zo open mogelijk moet blijven zegt hij: “Het is nog nooit zo open geweest als nu, dat is een product van de ruilverkaveling, dus ook maar een tijdsbeeld. En het open landschap is overgewaardeerd. Maar het is lastig om een vergunning te krijgen voor agroforestry, dat zit de toekomst in de weg. Er zijn in het Groene Hart boeren die ermee aan de gang gaan. Het zou voor de Ablasserwaard ook iets zijn, Den Haneker denkt er vast al over na.”

Forest Church
In zijn kerk in Houten zorgt Klaas Hemke voor groene beweging. Daar zette hij de ‘Forest Church’ op. “Het begon in coronatijd, toen de kerken dicht gingen. We zijn toen in de kerktuin buitenvieringen gaan doen, nadat we eerst de tuin hadden aangepakt: stenen eruit, meer eetbare planten erin, voor mens en dier. We laten ons inspireren door Keltische spiritualiteit, daar vind je meer verbondenheid met de natuur. We ontdekken wie God is door naar de natuur te kijken. Dat is Gods eerste boek, daarin laat God zich ook kennen.”

Hart en handen
De Forest Church heeft elke twee weken een viering. “We gaan ook het bos of veld in. Ik merk dat veel mensen na corona niet altijd zin hebben om in een grote groep in een gebouw te zitten, ze willen hun geloof op nieuwe manieren beleven. Met deze vorm van vieren blijven wij niet in ons hoofd, het gaat naar het voelen en het hart. In de kerk wordt de bovenste 3 centimeter van ons lijf overgewaardeerd, tijdens kerkdiensten draait het altijd om wat we denken. Als we iets met ons hart en onze handen doen, worden we anders geraakt.”

Zie ook: https://www.groenekerken.nl/nieuws/geloofsplezier-tijdens-de-buitendienst/