‘Burger-Boer’: Groenten direct van kwekerij naar klant

ARKEL• Een kleinschalige biologische groentekwekerij op de grens van stad en land, waar iedereen verse groenten kan kopen. Rechtstreeks van de boer. Dat is wat de bedenkers van het project ‘Burger-boer’ voor ogen staat.

De initiatiefnemers hebben nog wel een stuk grond nodig, van minimaal één maar liever nog twee hectare. Vanwege de nabijheid van consumenten zoeken ze land in de buurt van Gorinchem en Arkel.

Uit eigen omgeving
Biologisch tuinder Jasper Rijsdijk staat te trappelen om de spade in de grond te steken. Hij woont sinds kort in Leerdam. Tijdens een coronaproof interview in de buitenlucht, in natuurtuin De Punt in Arkel, vertelt hij hoe hij op zoek ging naar biologische groenten. Dat viel tegen. “Ik vond het vreemd: er is hier zoveel open landschap en toch kan ik geen biologische groenten kopen die in de eigen omgeving gekweekt zijn.”

Voedsel waarderen
Jasper vond al snel een medestander in Wilma Abspoel van Wereldwinkel De Punt in Arkel, die biologische producten verkoopt. Wilma: “Bij De Punt verkopen we al 25 jaar biologische producten, ook groenten. Die komen zoveel mogelijk uit Nederland, maar dat moet een stapje dichterbij. Ik geloof in het contact tussen tuinder en consument. Dan kunnen mensen zien hoe het groeit. Ze zullen dan niet zo snel zeggen: ‘Oh, er zit een gaatje of luisje in’. Ze zullen voedsel meer gaan waarderen als ze zien hoe het verbouwd wordt.”

Geen transport
Als tweede voordeel noemen Jasper en Wilma dat er geen transport nodig is. “Klanten kunnen de groenten zelf komen halen”, zegt Jasper. Wilma: “Ze zien dan meteen dat voedsel kweken gebeurt in een samenspel met de natuur. Dat insecten er een rol bij spelen bijvoorbeeld. De koper heeft verser en gezonder eten en je krijgt een mooier landschap.”

Zonder tussenhandel
De commerciële groentekwekerij zonder tussenhandel levert voor de tuinder een goed loon op. “Boeren krijgen te weinig geld voor wat ze doen, doordat veel winst naar de supermarkten gaat en alle andere handel die ertussen zit. Als producten direct van de boer naar de consument gaan, heeft de boer een fatsoenlijk inkomen. En de consument betaalt een redelijke prijs, want het moet niet alleen voor de elite zijn.”

Collectief
Burger-boer wil een collectief oprichten waarbij de klanten zich voor een bepaalde tijd verbinden aan de tuinder. Zo weet Jasper dat hij afnemers en een inkomen heeft, klanten zijn verzekerd van wekelijkse verse en biologische groenten. Wilma: “Het project wordt door veel partijen ondersteund, waaronder de Provincie Zuid-Holland, de gemeenten Gorinchem en Molenlanden, het Wellantcollege in Ottoland, Kringloop Giessenlanden, BlauwZaam en Prachtlint. We willen het combineren met recreatie en zorg.”

Natuurinclusieve landbouw
Wilma merkt tijdens gesprekken met bestuurders van de provincie, gemeenten en waterschappen dat beleidsmakers en landschapsarchitecten ook zoeken naar manieren om biodiversiteit te bevorderen. “Het gaat om natuurinclusieve landbouw, met minder stikstofuitstoot. Maar de praktijk blijkt weerbarstig. Wij geloven erg in pilots. Het heeft niet veel zin om aan dode paarden te trekken, je kunt beter laten zien hoe het werkt.”

Land vinden
Grote uitdaging is nu nog: een stuk land vinden. “Een hectare zou al mooi zijn, maar we willen liever meer”, zegt Jasper. Wilma: “We willen er graag een stukje natuur bij. Dan zou ongeveer 2 hectare nog leuker zijn.” Jasper: “We willen pachten, eventueel kopen.” Wilma: “We zouden kunnen overwegen om met behulp van crowdfunding te kopen, als iemand grond wil verkopen.”

Per fiets
Over de gewenste locatie zegt Wilma: “Het is vooral belangrijk dat de kwekerij op de fiets makkelijk bereikbaar is voor klanten. Misschien is het te regelen door een ruilverkaveling; een stuk grond dat nu gebruikt wordt voor intensieve landbouw uitruilen voor een soort landgoed, een groene zone tussen Arkel en Gorinchem waar mensen ook kunnen recreëren.”

Eerste voorjaarsgroenten
Zodra er grond beschikbaar komt, kan Jasper direct aan de slag. “In april zou je dan al de eerste voorjaarsgroenten kunnen oogsten.”

Voor meer informatie: info@depuntarkel.nl of 0183 564511.