Wie redde Adriaan (12) bij beschietingen in Beesd?

Beesd - 81 jaar na de Tweede Wereldoorlog blijkt dat een Duitse militair zeer waarschijnlijk het leven redde van een jongen uit Beesd en kort daarna zelf aan zijn verwondingen overleed. De geredde jongen uit Beesd is Adriaan Piek (1932–2025).

Piek vertelde binnen zijn familie dat hij als jongen tijdens de oorlog werd gered door een Duitse soldaat. Terwijl geallieerde vliegtuigen Duitse militaire beschoten, zou de Duitse soldaat, Adriaan van de weg hebben gehaald en met zijn lichaam hebben beschermd. De soldaat werd daarbij dodelijk getroffen. Lange tijd bleef dit een familieverhaal zonder details. Maar door onderzoek zijn er nu sterke aanwijzingen voor de identiteit van deze soldaat.

Duitsers wonen in Beesd

In september 1944 verschenen voor het eerst Duitse troepen in Beesd. Op verschillende straathoeken werden grote witte pijlen op muren geschilderd met de tekst ‘Einheit Buchta’. Ze wezen naar de Voorstraat, waar een Duitse officier zijn hoofdkwartier had gevestigd in de rooms-katholieke pastorie. Door het oprukken van de geallieerde legers werden veel Duitse soldaten in het dorp ingekwartierd. Vooral langs de Parkweg verbleven militairen in boerderijen, waaronder bij de familie Piek.

Beschieting op Parkweg

In 2013 vertelt Henny van Rixel-Piek het verhaal over de beschieting op de Parkweg. Henny is de dochter van Lies Piek-Kok, een schoonzus van Adriaan. Henny beschreef hoe Adriaan tijdens een beschieting door een Duitse soldaat in veiligheid werd gebracht.

Volgens Henny gingen de Duitse soldaten die bij de familie Piek waren ingekwartierd ’s morgens naar een kokswagen aan de Parkweg. Op een ochtend liep de twaalfjarige Adriaan over de weg naar de kerk. Op dat moment verschenen geallieerde vliegtuigen, die laag over de Parkweg vlogen en Duitse voertuigen aanvielen. “Er was paniek en iedereen dook de greppel in”, vertelde zij. “De kinderen wisten niet wat er gebeurde.” Een Duitse militair, die al dekking had gezocht, zou toen zijn teruggelopen om de overstuur geraakte jongen, Adriaan, van de weg te halen. Tijdens die actie werd de militair geraakt. Later, overleed hij aan zijn verwondingen.

De familie kende de soldaat, omdat hij bij hen was ingekwartierd. Volgens Lies vertelde hij dat hij smid van beroep was. Zij herinnerde zich dat hij eens een foto liet zien waarop hij met enkele knechten stond.

Ooggetuige op het ijs

Een tweede, onafhankelijke getuigenis kwam naar voren in een gesprek met Ann van Hazendonk-Vink, die in maart 2026 op 91-jarige leeftijd haar herinneringen deelde. In december 1944 speelde zij als negenjarig meisje op het ijs in de sloten langs de Parkweg. Zij zag een Duitse militaire colonne voorbijtrekken, toen plotseling geallieerde vliegtuigen verschenen en de voertuigen begonnen te beschieten. “Het was heel angstig en we doken meteen tegen de zijkant van de sloot”, vertelde zij. Volgens haar herinnering werd bij die aanval een Duitse militair dodelijk getroffen.

Sporen van de aanval

Sporen van de beschieting zijn nog altijd zichtbaar. In Huizekamp langs de Parkweg zitten kogelgaten in de muur boven het raam.

Identiteit van de Duitser

Verschillende onafhankelijke aanwijzingen wijzen in dezelfde richting. Het gaat om een Duitse militair die: in december 1944 in Beesd aanwezig was, deel uitmaakte van een eenheid die colonnes moest beschermen tegen geallieerde vliegtuigen, tijdens een luchtaanval gewond raakte, kort daarna overleed in Geldermalsen.

Deze combinatie van factoren komt overeen met de gegevens van Georg Welker, onderofficier bij een mobiele luchtafweereenheid van de Luftwaffe. Hij overleed op 14 december 1944 in Geldermalsen aan verwondingen die hij kort daarvoor had opgelopen.

Contact met Duitse familie

Om meer over deze soldaat te weten te komen werd contact gezocht met zijn geboortedorp Hausen bij Forchheim in Beieren. Uit gesprekken met familieleden bleek dat Welker uit een schoenmakersgezin kwam. Het familiebedrijf werd overgenomen door zijn oudere broer. Volgens Gerhard Batz, een lokale historicus die meehielp met het onderzoek in Duitsland, is het aannemelijk dat Georg Welker het smidsvak (deels) beheerste of daarin was opgeleid. Een tante van hem was namelijk getrouwd met de eigenaar van de dorpssmederij. Dat zou kunnen verklaren waarom hij in Beesd vertelde dat hij smid was. Volledige bevestiging via officiële documenten ontbreekt. Archiefmateriaal uit Hausen is na de oorlog grotendeels verloren gegaan, waardoor een overlijdensakte niet meer beschikbaar is.

Zeldzaam verhaal

Ook binnen de familie Piek leeft het verhaal. In maart 2026 liet Joselyn Piek, een dochter van Adriaan Piek, weten dat haar vader dit verhaal inderdaad had verteld. Het verhaal uit Beesd staat bovendien niet helemaal op zichzelf. In Nederland is één ander geval bekend waarbij een Duitse militair wordt herdacht omdat hij Nederlandse kinderen redde. In 1944 redde de jonge soldaat Karl-Heinz Rosch in het Brabantse Riel twee kinderen, maar kwam daarbij zelf om het leven. In 2008 werd daar een standbeeld voor hem onthuld.

Absolute zekerheid ontbreekt, maar de combinatie van tijd, plaats, militaire eenheid en overlijden maakt het zeer waarschijnlijk dat het hier gaat om Georg Welker.