Hoge nood? Natuurtoilet bij voetveer Arkel-Spijk biedt uitkomst

vr 10 apr 2026, 10:45 Nieuws 1.879 keer gelezen

Arkel/Spijk – Een dag na Nationale Poepdag opende het Maag Darm Lever Fonds (MDL Fonds) het eerste natuurtoilet in het Rivierengebied. Dat gebeurde op donderdag 9 april in de uiterwaarden van de Linge, bij het voetveer Arkel-Spijk aan het Rietveld in Arkel.

Voor fietsers en wandelaars, bezoekers van het nabijgelegen theehuis CaroLinge en EcoRecreatie Bootverhuur is het toilet een uitkomst op momenten van (hoge) nood. Het is het veertiende natuurtoilet dat het MDL Fonds in Nederland heeft geplaatst. Dit Fonds heette vroeger: Maag Lever Darm Stichting.

Uit Frankrijk

Ivo Thonon, projectleider bij het MDL Fonds, legt uit hoe het natuurtoilet werkt: “Het is een droogtoilet dat volledig zelfvoorzienend is en dus geen water, stroom of riool nodig heeft. Het is robuust, er kan weinig aan kapot. Als de poep is ingedroogd, kan die in de kliko. Dankzij de schoorsteen verdampt de urine en droogt de poep in. Het ontwerp komt uit Frankrijk, daar staan er al meer dan 700. In Nederland zijn we vaak gericht op spoeltoiletten. Zelfs natuurorganisaties denken niet aan dit soort toiletten.”

Dixi’s

Uit ervaring weet Thonon dat de eerste vraag bij een plan voor plaatsing altijd luidt: wie gaat dit schoonmaken? “Als een natuurorganisatie en de overheid het niet willen doen, dan wordt het ingewikkeld. In dit geval wil de uitbater van theehuis CaroLinge het doen. Eerder stonden er Dixi’s, maar die werden in de winter weggehaald vanwege het risico van bevriezing.”

Darmsyndroom

De natuurtoiletten zijn hard nodig, zegt Thonon. “We weten dat in Nederland 85 procent van de mensen meer wc’s buitenshuis wil. Voor een bepaalde groep is het noodzakelijk. De grootste groep betreft mensen met het prikkelbare darmsyndroom. Maar liefst vijftien procent van de mensen in de westerse wereld heeft dat. Dan zijn er nog mensen met de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en een stoma, dat zijn er ongeveer 100.000. Verder gaat het om mensen met een overactieve blaas of een te kleine blaas, bijna één op de tien Nederlanders, en mannen van boven de vijftig met prostaatproblemen. Ook heb je kinderen die vaak moeten en vrouwen die na hun zwangerschap een zwakke blaas hebben. Dus het betreft een grote groepen mensen voor wie sociaal isolement dreigt doordat ze niet naar plekken durven waar geen wc’s zijn.”

Wethouder blij

Wethouder Maarten van Helden gebruikte de gelegenheid donderdag om een ambitie neer te zetten: “Wij gaan kijken of de toiletten ook elders in ons gebied gerealiseerd kunnen worden.” Molenlanden wil graag een gastvrije en inclusieve gemeente zijn, legde hij uit. “Dat betekent ook dat er voldoende opengestelde toiletten aanwezig zijn. Vanuit de inclusieagenda Molenlanden werken we daarnaast ook hard aan toegankelijke toiletten. Het is lastig om in ons omvangrijke buitengebied voldoende openbare toiletten te realiseren, dus zijn wij erg blij met dit initiatief voor een natuurtoilet.”

Reacties

Het MDL Fonds merkt dat de natuurtoiletten in een behoefte voorzien. Thonon: “De gemeente Vught heeft er twee staan. Uit een enquête kwamen alleen maar blije reacties. In Apeldoorn staat er sinds een jaar een natuurtoilet. Daar kreeg de gemeente drie klachten: de deur sloot niet goed, het wc-papier was een keer op en iemand vond het niet schoon genoeg. In Arkel is het schoonmaken makkelijk: de uitbater van CaroLinge zit er vlakbij.”

Vandalisme

Van vandalisme is bij de natuurtoiletten nauwelijks sprake. “Bij de veertien die we hebben geplaatst, is er één keer vandalisme geweest; het kapje was van de schoorsteen gehaald en er was graffiti aangebracht. Je zou het deels kunnen voorkomen door cameratoezicht te plaatsen met een bordje erbij: ‘Pas op cameratoezicht’. Maar ze staan op plekken waar je niet gaat rondhangen.”

WC-wijzer

Het MDL Fonds heeft ook een handige app: WC-wijzer. “Daar staan de natuurtoiletten ook in. Er staan 7500 toiletten uit heel Nederland in de app, zoals wc’s bij vriendelijke horeca en openbare toiletten. Voor donateurs van ons fonds en patiëntenorganisaties is er een pas. Daarmee kun je extra toiletten vinden, bijvoorbeeld bij Dille & Kamille en bij kantoren van Randstad Uitzendbureau.”