Bezoek de duiventoren van Heesselt: Eieren, vlees en mest dankzij de duiven

10 september 2025, 12:00 Nieuws

West Betuwe - Meerdere monumenten openen hun deuren, poorten en toegangswegen op de open monumentendagen van zaterdag 13 en zondag 14 september. In West Betuwe zijn er meer dan 25 monumenten te bezoeken, waaronder de multifunctionele toren van Heesselt die onderdeel is van het kerkje van Heesselt.

De toren is meer dan zeshonderd jaar oud, dat is niet niks.

“Het is een kerktoren, maar ook een duiventoren”, vertelt Pieter van der Schoot enthousiast. Van der Schoot houdt van torens en gaf rondleidingen in de Bossche Sint Jan. Nu geeft hij nog steeds rondleidingen: in de toren van Zaltbommel en de toren van Heesselt. Deze kerktoren in Heesselt heeft hij nog maar vijf jaar geleden ontdekt.

”Zo’n vijf jaar gelden fietste ik met mijn vrouw door de Betuwe, we kwamen langs de kerktoren van Heesselt. En de toren viel mij meteen op. Omdat ik meer van de toren te weten wilde komen, heb ik contact gezocht met Ina Hakkert, die betrokken is bij het kerkje van Heesselt (red. nu Cultureel Centrum Heesselt). En ben ik samen met haar naar de toren geweest”, vertelt Van der Schoot verhalend.

Kerk- en duiventoren

Eenmaal in de toren ontdekte de torenfan dat het een bijzonder monument is. “De toren is meer dan zeshonderd jaar oud, dat is niet niks”, benadrukt Van der Schoot. “Daarnaast is dit de enige toren waarvan we weten dat het functioneerde als duiventoren én als kerktoren. Destijds hebben er wel zeshonderd nestjes in gezeten. Het moet een mooi bedrijf geweest zijn.”

Duiven zoals kippen

Op monumentendag gaan wij rondleidingen in de toren geven.

“In een duiventoren werden duiven gehouden, zoals wij nu bijvoorbeeld kippen houden”, legt Van der Schoot uit. “Op die manier had men eieren, vlees en mest, vanwege de duivenpoep.”

Omdat deze toren uniek is, wilde Pieter van der Schoot de toren graag openen voor publiek. “Op monumentendag gaan wij rondleidingen in de toren geven. Dan kunnen bezoekers het acht meter hoge gedeelte zien, waar de duivennesten in zaten. Ook kan men het uurwerk en de klok bekijken.” Van der Schoot legt uit dat deze klok er pas na de Tweede Wereldoorlog ingezet is. “In de oorlog werden veel klokken verwijderd door de Duitsers zodat ze er wapens en andere materialen van konden maken. De klok van Heesselt is gesmolten. Hiervan zijn kogelhulzen gemaakt. Gelukkig is er na de oorlog wel een andere klok voor in de plaats gekomen.”

Rondleiding door duiventoren

Wie de kerk inclusief de duiventoren van Heesselt wil bezoeken is welkom op zaterdag 13 september van 10:00 tot 17:00 uur op Kerklaan 6. In de kerk zijn er om 11:00 en 13:00 uur orgelconcerten en Pieter van der Schoot geeft de hele dag rondleidingen in de duiventoren.

Andere open monumenten

Naast de kerk in Heesselt zijn er nog tal van andere monumenten te bezoeken op de open monumentendag. In Varik is de Rooms Katholieke kerk aan Grotestraat 21 op zaterdag en zondag open van 10:00 tot 17:00 uur. En ook de Dikke Toren van Varik aan Waalbandijk 14a opent op zaterdag en zondag haar deuren van 13:00 tot 17:00 uur.

Open molens

In Ophemert opent de Poldermolen aan de Ophemertsestraat 13 op zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur. Naast deze Poldermolen is ook Molen de Vrijheid in Beesd op Molendijk 12 open op zaterdag van 10:00 tot 16:00 uur. Is molen de Vlinder in Deil aan Appeldijk 5a op zaterdag van 11:00 tot 16:00 uur open. Is de poldermolen van Geldermalsen aan Watermolenweg 8 op zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur open. Is de poldermolen van Waardenburg aan Veerstraat 22 open op zaterdag. En is korenmolen De Blauwe Reiger in Haaften aan Waalbandijk 249 op zaterdag open van 11:00 tot 17:00 uur.

Van landgoed tot eendenkooi

Verder opent landgoed Noordenhoek in Deil (Krooiberg 2b) op zaterdag voor rondleidingen om 10:00 en 15:00 uur. En worden er op zaterdag ook rondleidingen naar de Eendenkooi in Tricht (Nieuwe Graafsteeg) gegeven om 9:30, 11:00 en 13:00 uur. In Neerijnen zijn de Kasteeltuin (Van Pallandtweg 11) op zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur en het Stroomhuis (Van Pallandtweg 1) op zaterdag en zondag van 10:00 tot 17:00 uur geopend.

Het volledige overzicht van alle open monumenten op de open monumentendagen is te vinden via: www.openmonumentendag.nl/comite/west-betuwe/.