Blijvende onrust bij de pioenrozenteelt in Tricht

TRICHT • De lente is begonnen, daarmee stijgen ook de zorgen van de omwonenden van de pioenrozenkwekerij in Tricht. Want de planten zitten al in de grond. “Op 6 maart zijn wij met een aantal leden van de werkgroep naar de gemeente geweest. We hebben met wethouder Hartman gesproken en haar het handboek ‘Gemeentelijke handleiding, Regulering bestrijdingsmiddelen’ overhandigd”, legt Jon Vonk, lid van werkgroep Stop Pioenrozen Tricht, uit. Het handboek laat zien op welke manieren een gemeente het gebruik van bestrijdingsmiddelen kan beperken.

Het handboek
Het handboek laat zien op welke manieren een gemeente het gebruik van bestrijdingsmiddelen kan beperken. Het boek is geschreven door Urgenda, zij zetten zich in voor een duurzamer land. En Natuur & Milieu, die zich inzetten voor een gezonder leefmilieu.

Sinds maart 2024 maken bewoners zich zorgen over de komst van de pioenrozenkwekerij, Pippel Flowers BV, van 9,19 hectare. Ze zijn bezorgd dat de pioenrozenkwekerij voor veel giftige stoffen gaat zorgen. Pippel Flowers BV zegt te streven naar biologische buitenplanten. Maar, volgens de werkgroep zijn biologische buitenplanten onmogelijk, want om dat voor elkaar te krijgen moet de grond eerst zuiver gemaakt worden en is er een speciaal certificaat nodig. Verder is werkgroep niet blij met de plastic kappen die Pippel Flowers BV over de pioenrozen wil plaatsen. “Dit heeft een negatieve impact op het landschap en strookt niet met de omgevingsvisie”, aldus Vonk. “Daarnaast vrezen we voor geluidsoverlast vanwege de plastic kappen en de wind.”

Spuitgegevens

Wij vinden dat we het recht hebben om te weten wat er naast ons wordt gespoten. 

“Tijdens de ontmoeting met wethouder Hartman gaven wij aan dat wij graag een spuitplan willen, omdat we willen weten wat er naast ons gespoten wordt”, geeft Dick Spaapen, een ander lid van werkgroep Stop Pioenrozen Tricht, aan. “Wij vinden dat we het recht hebben om te weten wat er naast ons wordt gespoten. Wij willen weten of het schadelijk voor de gezondheid en de biodiversiteit is.”

“In eerste instantie gaf de wethouder aan deze informatie te leveren. Maar de spuitgegevens hebben wij nog steeds niet ontvangen”, aldus Spaapen.
Pippel geeft aan deze lijst niet te kunnen leveren. “Ik heb inderdaad de vraag gehad om een lijst aan te leveren van de gewasbeschermingsmiddelen die we zouden gaan spuiten. Wij hebben toen aangegeven deze lijst niet te kunnen leveren omdat we nu nog niet kunnen voorspellen waar we in de toekomst tegenaan gaan lopen. Voor ons is het kweken van pioenrozen namelijk ook nieuw. De lijst met toegestane middelen is ook gewoon terug te vinden bij het ctgb.” Volgens Spaapen is dit een vrijbrief om alles (wat door het ctgb is toegestaan) te kunnen spuiten.

Het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden (ctgb)
Het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden (ctgb) beslist in Nederland over de toelating en gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Zij beoordelen of ze veilig zijn voor mens, dier en milieu voordat ze op de markt komen. In 2021 stuurde het ctgb een brief naar de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). In deze brief lieten zij het EFSA weten bezorgd te zijn vanwege de mogelijke relatie tussen pesticiden en Parkinson. EFSA reageert in een brief in 2021 dat er nog geen direct causaal verband is tussen pesticiden en Parkinson. Maar in september 2022 organiseerde de EFSA samen met verschillende internationale instituten een werk conferentie. Hier werd de conclusie getrokken dat de toelatingscriteria onvoldoende bescherming bieden tegen hersenziektes zoals Parkinson. In het najaar van 2023 kwam het ctgb nog in opspraak vanwege Zembla-uitzending ‘Bollengif in Boterveen’ en de artikelen die naar aanleiding van deze uitzending volgden.

Buiten West Betuwe

Steeds meer wetenschappelijke studies laten zien dat bestrijdingsmiddelen op termijn ziekten zoals ALS, Parkinson en Alzheimer kunnen veroorzaken.
Volgens Europese regelgeving moeten boeren bijhouden wat er gespoten wordt. Ook mogen bewoners deze spuitgegevens opvragen bij de overheid, maar vaak hebben overheden deze gegevens niet. Hierdoor kunnen omwonenden vaak niet weten wat er gespoten wordt. Zo schreef Trouw in maart een artikel over bewoners in het Drentse Lhee (gemeente Westerveld) die al bijna tien jaar proberen te achterhalen wat er naast hun gespoten wordt. Zonder succes.

In het Drentse Boterveen kregen de omwonenden van een lelieveld gelijk. In een hoger beroep oordeelde het gerechtshof dat de teler met vier in plaats van 33 middelen mag spuiten. In het Limburgse Sevenum kregen de omwonenden ook gelijk in de rechtszaal. De rechter besloot dat de lelieteler geen pesticiden mocht spuiten vanwege de reële kans op gezondheidsschade van de omwonenden en hun kinderen.

Verder heeft de Raad van State op 2 april 2025 besloten dat er meer onderzoek nodig is naar de natuurgevolgen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de lelieteelt. Met deze uitspraak verplicht de Raad van State lelietelers een natuurvergunning aan te vragen, totdat de telers kunnen aantonen dat het gebruik van pesticiden ongevaarlijk is voor de natuur.

Terug in West Betuwe

Ook de werkgroep Stop Pioenrozen Tricht probeert al langere tijd te achterhalen wat er gespoten wordt en gaat worden op de pioenrozenkwekerij in Tricht. Dit is nog niet gelukt.

“Op 5 en 31 maart zag ik dat er gespoten werd”, vertelt Spaapen verontwaardigd. “Ik weet dat ik in de Betuwe woon, en dat er ook veel op fruit gespoten wordt, ik geloof ook niet dat je op de korte termijn pesticiden uit kan bannen. Dat is ons doel ook niet. Maar in de sierteelt worden meer pesticiden gebruikt en daar ben ik op tegen.” Zo heeft Urgenda (een organisatie die zich inzet voor een duurzamer Nederland) vorig jaar in een brief aan minister Adema laten weten dat: ‘lelies en pioenrozen de twee teelten in Nederland zijn waar het allermeeste gif op wordt gespoten.’ 

Wij vinden de werkgroep hypocriet, want navraag heeft geleerd dat ze van geen van de omliggende percelen, zowel fruitteelt als akkerbouw,  een spuitplan hebben.

Daarnaast vindt de werkgroep het raar dat gemeente West Betuwe in haar Omgevingsvisie van 2022 wel over de afstand van spuitzones van (fruit)boomgaarden praat, maar hierin de sierteelt niet benoemd. ‘Op basis van jurisprudentie streven wij momenteel naar een afstand van 50 meter tussen (fruit)boomgaarden en gevoelige bestemmingen’, aldus de Omgevingsvisie.

Teleurstelling bij de werkgroep

De werkgroep is teleurgesteld. “We hebben nog steeds niets van de wethouder gehoord na de overhandiging van het handboek. Wel hebben we met alle politieke partijen van West Betuwe contact gehad.” De wethouder heeft laten weten dat zij bij de overhandiging van het handboek geen toezeggingen heeft gedaan. Wel heeft ze laten weten het handboek met interesse te gaan bestuderen.

Naast de bestrijdingsmiddelen wil de pioenrozenkweker ook overkappingen om de pioenrozen bouwen. Pippel wil de pioenrozen zo biologisch mogelijk verbouwen. “Om dat te doen zijn de kappen van groot belang”, aldus Pippel. De vergunning hiervoor is aangevraagd. Hier is de werkgroep ook niet blij mee. Volgens de werkgroep hebben de overkappingen niets te maken met biologisch telen. De beslissing over de kappen volgt waarschijnlijk binnenkort.

Reactie van Alwin Pippel

Alwin Pippel, eigenaar van pioenrozenkwekerij, Pippel Flowers BV in Tricht heeft gereageerd op het artikel. “Wij hebben inmiddels al een aantal keer ons verhaal gedaan in diverse media. Aan ons verhaal en standpunten is niks veranderd. Wij vinden de werkgroep hypocriet, want navraag heeft geleerd dat ze van geen van de omliggende percelen, zowel fruitteelt als akkerbouw,  een spuitplan hebben. Ze beweren van alles in diverse media wat pertinent onjuist is en daarmee ook zeker wetenschappelijk niet te onderbouwen. Naar onze mening weet de actiegroep dit al te goed maar proberen ze juist door het stelselmatig actief benaderen van diverse media, ons in een negatief daglicht te stellen. Hun doel is onrust te zaaien en hiermee de besluitvorming van het college te beïnvloeden. Het enige waarvoor wij een vergunningsaanvraag hebben gedaan is voor het plaatsen van tijdelijke overkappingen. Het kweken van pioenrozen is namelijk gewoon toegestaan volgens het bestemmingsplan inclusief het eventuele gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.”