Rome beslist opnieuw: mag de Sint Suibertuskerk in Geldermalsen sluiten?

GELDERMALSEN • De Sint Suibertuskerk zou in 2023 sluiten. Rome besloot, op verzoek van kerkgangers, dat het gebouw toch open mocht blijven. Niet iedereen ging akkoord. Dus, of de Sint Suibertuskerk in Geldermalsen uiteindelijk wel of niet gaat sluiten, wordt waarschijnlijk dit jaar in Rome besloten. 

In juni 2022 vroeg het bestuur van de Rooms Katholieke Parochie Sint Suitbertus uit de Betuwe voor een sluiting van het kerkje aan de Stationsweg 9 in Geldermalsen. Omdat de parochie Sint Suibertus onder het Aartsbisdom Utrecht valt kwam dit verzoek bij Wim Eijk, de aartsbisschop van Utrecht terecht. Hij ging mee met het verzoek en besloot dat het gebouw per 27 november 2023 gesloten werd. 

De Suibertusparochie
De Suitbertusparochie is per 1 januari 2010 ontstaan uit een fusie van acht Rooms-katholieke parochies in de West-Betuwe. Namelijk: Buren/Geldermalsen, Culemborg, Linge (Beesd), Maurik, Tiel en Varik.

Op 26 november 2023, de laatste zondag van het liturgische jaar 2023, werd de laatste viering in deze kerk gehouden. Tot nu toe is er sinds die dag geen viering meer in het kerkje geweest.

Beroep naar Rome

Vier parochianen die naar deze kerk in Geldermalsen gingen waren het niet eens met de sluiting van de kerk. Daarom dienden zij meerdere bezwaarschriften in, naar het Aartsbisdom Utrecht. Kardinaal Eijk, van het Aartsbisdom Utrecht, verwierp echter deze bezwaarschriften. 

De vier parochianen zijn tegen deze verwerping in beroep gegaan en hebben dat beroep naar Rome gestuurd. “Inmiddels heeft Rome dit bezwaar toegekend”, vertelt Bert de Weerd, vicevoorzitter van de Suibertusparochie. Dit betekent dat Rome heeft besloten dat de kerk voor vieringen gebruikt mag blijven worden. “Als reactie op de toekenning van dit beroep gaat kardinaal Wim Eijk in hoger beroep. Dit hoger beroep zal wederom in Rome behandeld worden.”

Buren en Geldermalsen

De geloofsgemeenschappen van Buren en Geldermalsen hebben altijd bij elkaar gehoord. Omdat de kerk in Buren, de Sint Gregoriuskerk, groeide, wilden de parochianen een tweede kerk openen. Dit gebeurde in 1949. De Sint Suibertuskerk werd officieel ingewijd. “Tot enige tijd geleden werden beide gebouwen gebruikt. De ene keer werd er een viering in Buren gehouden en de andere keer in Geldermalsen”, aldus De Weerd. “Maar door minder leden en een groot priestertekort besloten we, om ons op Buren te concentreren.”

• Vieringen in de Parochie Buren - Geldermalsen.

“De geloofsgemeenschap Buren - Geldermalsen is de enige geloofsgemeenschap van de Suibertusparochie met twee gebouwen. Wij streven ernaar dat elke geloofsgemeenschap één eigen gebouw heeft en met de sluiting van het gebouw in Geldermalsen, zou dit streven nog steeds gehaald worden.”

Besluit van sluiting

In aanloop naar de sluiting van het kerkje aan de Stationsweg zijn er verschillende informatieavonden geweest. “Sommige parochianen gaven aan, grote moeite te hebben met de sluiting en als bestuur snappen wij dat, maar we vragen de kerkbezoekers ook om een beetje realisme. Vijftig jaar geleden waren er gewoon veel meer leden, daarnaast wordt de gemiddelde leeftijd er niet jonger op en is er een groot priestertekort. Vandaar ook het besluit om één gebouw te sluiten.”

Het is nu wachten op witte rook uit Rome.

“De meeste parochianen konden zich bij onze beslissing neerleggen. En ook nu zien we dat steeds meer mensen uit Geldermalsen de vieringen in de kerk van Buren bijwonen.” Maar niet iedereen kon zich bij de beslissing neerleggen en dat is dan ook de reden dat de Sint Suibertuskerk opnieuw in Rome besproken wordt.

Teruglopend aantal kerkgangers

In de periode van 2015 tot 2021 zijn het aantal kerkgangers in de geloofsgemeenschap Buren - Geldermalsen gedaald van ruim 70 naar ongeveer 30. Ook werd er in deze periode jaarlijks gemiddeld één kind gedoopt. Verder ontvingen, in deze periode, jaarlijks gemiddeld vijf kinderen de Eerste Heilige Communie. Daarnaast ziet de Suibertusparochie dat er steeds minder vrijwilligers zijn en het aantal beschikbare priester-assistenten ook erg laag ligt.

Wachten op witte rook

Hoewel de Suibertusparochie het originele verzoek naar de kardinaal van Utrecht gestuurd had, staan zij op dit moment helemaal buiten de beslissing. “Wij spelen geen rol in deze procedure, het is iets tussen de kardinaal van Utrecht, de parochianen die de bezwaarschriften indienden en Rome.” 

Hoe Rome reageert op het hoger beroep van de kardinaal van Utrecht is nog afwachten. “De sluiting van dit gebouw speelt al een lange tijd, er kan zomaar een jaar overheen gaan. Het is nu wachten op witte rook uit Rome”, aldus De Weerd.

Wie maakt de beslissingen in Rome?
In Rome is er een Dicasterie voor de Clerus. Dit is een instantie die verantwoordelijk is voor de opleiding en vorming van priesters en diakens. Ook houden ze toezicht op kwesties met betrekking tot parochies en hun bestuurders, inclusief het toewijzen of herroepen van pastoors. Verder beheren ze kerkelijke eigendommen en behandelt het Dicasterie diciplinaire kwesties en klachten over priesters en diakens, waaronder schorsing on ontslag uit het ambt. Ook mogen ze bepaalde uitzonderingen verlenen op kerkelijke wetten zoals het ontslag uit het priesterschap. Om als leiding in het Dicasterie voor de Clerus te komen moet je een priester, bisschop of kardinaal zijn. De leiding wordt benoemd door de paus.