Nieuwe vragen over de radartoren

HERWIJNEN • De Eerste Kamer heeft Defensie opnieuw vragen gesteld over de radartoren. De vragen gingen voornamelijk over de override-knop. 

Defensie heeft recentelijk laten weten de override-knop niet meer aan de radar toe te voegen, maar het softwarematig op te lossen. Hierdoor komt de maximale straling, volgens de berekeningen, nooit boven de maximale norm. Maar, ‘vanwege veiligheid’, wil Defensie deze berekeningen niet delen.

Wat is er aan de hand?
Defensie wil graag een radartoren in Herwijnen. Deze toren zou, naast Wier (Friesland), nodig zijn om het hele land te kunnen beschermen. En om raketten te detecteren. Om deze toren te bouwen, moet die aan de normen voldoen. De radar voldoet volgens Defensie aan deze normen. Bij het testen van de radar is uitgegaan van het meest ongunstige geval. Ook is gekeken of er aan de norm voldaan wordt als er andere radiofrequente bronnen worden meegerekend, zoals de KNMI weerradar, mobiele telefoons, Wifi routers, en dergelijke. De norm voldoet dan ook. Stichting Niet Nog een Radar in Herwijnen spreekt dit tegen en zegt dat de SMART-L radar niet aan de ICNIRP-richtlijn voldoet, maar deze overschrijdt. Zij tonen dit aan door middel van berekeningen van een expert.

De override-knop

Defensie wilde eerst een override-knop plaatsen op de radar. Deze knop zou ervoor zorgen dat de beveiliging, om de radartoren te bedienen, eraf gehaald kan worden. Hierdoor kan de radartoren verder zien en met een hoger vermogen straling uitzenden.
De SP in de Eerste Kamer stelde vragen over deze knop. Uiteindelijk had Defensie besloten de knop eraf te halen en het door middel van softwarematige aanpassingen op te lossen.

Nieuwe vragen

Met deze antwoorden was de SP niet tevreden. Daarom stelde de partij in mei opnieuw vragen. Defensie kwam eind juni met antwoorden. De softwareversie van de override-knop is nog niet op de radar van Wier toegepast, maar dit gaat in de toekomst wel gebeuren. Defensie heeft deze softwareversie nog niet in de praktijk kunnen testen, maar heeft met modellen berekeningen gemaakt. Volgens deze berekeningen wordt de norm niet overschreden.

Om dit na te kunnen kijken vroeg de SP naar deze berekeningen. Maar, Defensie wil deze berekeningen niet geven, omdat het om vertrouwelijke informatie gaat. 

Edwin Rijkse van Stichting Niet Nog een Radar in Herwijnen vindt dit verwonderlijk. “Ons vertrouwen in Defensie is al meerdere malen beschaamd. Het niet delen van de resultaten van dit onderzoek draagt daar niet aan bij.”
Verder heeft de stichting een eigen expert in de arm genomen. Deze maakt berekeningen en vergelijkt dit met de gegevens die wél door Defensie gedeeld zijn. Rijkse: “De berekeningen komen niet overeen.”
Op dit moment worden de berekeningen van de stichting nog nagerekend, ter controle. Daarom zijn deze gegevens nog niet openbaar.

De locatie

Een punt waar de stichting over struikelt is de keuze voor Herwijnen. Meerdere malen laten zij weten dat de locatie in Herwijnen te klein is. De toren zou namelijk op een afstand van 35 meter van de openbare weg komen. De radar in Wier staat op een afstand van 370 meter van de openbare weg. Ook is in het verleden naar andere locaties gekeken, zoals Lopik, Cabauw, Vlist, Hoenkoop, Snelrewaard, Montfoord, Ottoland, Noordeloos, Goudriaan, Meerkerk, Krimpenerwaard en Lopikerwaard. Maar Defensie heeft al deze locaties af laten vallen. Volgens de stichting is er geen volledig onderzoek gedaan naar al deze locatie en zijn er tijdens het onderzoek naar de mogelijkheid voor deze locaties rekenfouten, verkeerde feiten, redeneringsfouten en aantoonbaar onjuiste afwegingen gemaakt.

Hoe nu verder?

De Eerste Kamer heeft de radartoren na de zomervakantie weer op de agenda gezet. Dan wordt er over gesproken. Ook moet Defensie nog de 231 zienswijzen, die zijn ingestuurd op het tweede ontwerp van het radarstation, beantwoorden.