Rumoerige bewonersavond in Spijk over de veelbesproken staalslakken

SPIJK • Er waren veel kritische vragen van bewoners tijdens de informatieavond van 4 april over het plan met de staalslakken. De burgemeester, waterschappen, aannemersbedrijf BAM en Omgevingsdienst Rivierenland vertelden over de plannen voor de komende tijd.

Een bewoner: “Ik ben blij dat de burgemeester eindelijk verantwoordelijkheid neemt, maar ik ben nog steeds niet heel tevreden.” 

Bewoners vroegen zich af waarom de staalslakken niet gewoon weg konden zoals ook op anderen plekken gebeurd was. De burgemeester antwoordt: “Zelfs Tata Steel wil de staalslakken niet terugnemen. Niemand wil ze hebben, dus we moeten naar andere oplossingen kijken.”

Het plan is om de staalslakken in te pakken en in de grond te stoppen.

De Landmark

Bram de Mooij, directeur productie van BAM, legt uit hoe ze de staalslakken gaan inpakken. “Er komt een landmark (opvallend bouwwerk of ander element in het landschap) van twintig meter hoog, bestaande uit meerdere lagen.”

Het eerste stuk bestaat uit 3,5 meter zettingscompensatie, dit is nodig omdat de grond onder een bouwwerk langzaam inzakt of samenperst. Daarna komt er een afsluitende laag folie met een levensduur van meer dan honderd jaar. Dan komen de staalslakken. Daarna komt het folie weer, daarna een drainerende laag om het water af te voeren. Vervolgens komt er een laag leefbare grond.

30.000 vrachtwagens vol

Op dit moment ligt er bijna 680.000 ton aan staalslakken. Dat staat gelijk aan 30.000 vrachtwagens vol staalslakken.
Irene Fransen, projectleider bij waterschap Rivierenland, was aanwezig om te vertellen over watermetingen. Het water wordt namelijk op verschillende plekken rondom de staalslakken gemeten, om te zien of er verschillen zijn met een normale situatie. In de afgelopen vijf jaar zijn er 73 metingen gedaan. Er zijn verschillen zichtbaar. Bij één meetpunt, vlakbij de staalslakken is meer aluminium, ijzer, nikkel, arseen en molybdeen te zien. Het grote verschil is te koppelen aan de slakken. “Maar niet alleen de staalslakken zijn hier verantwoordelijk voor “, laat Irene Fransen weten.

De metingen die gedaan zijn, nadat het water gezuiverd is binnen het staalslakken terrein, zijn wel vergelijkbaar met de gemiddelde waterkwaliteit in Nederland.
De Omgevingsdienst Rivierenland laat het gebied monitoren. Tot nu toe is er geen duidelijke beïnvloeding van de staalslakken te zien in het grondwater. De GGD heeft gezondheidskundig advies gegeven en verwacht geen gezondheidseffecten in de omgeving. Daarnaast is er onderzoek geweest naar chroom-6, het veel besproken metaal dat in het grondwater bij Tata Steel is gevonden en kankerverwekkend is. In het grondwater in Spijk is er geen chroom-6 aangetoond boven de detectiegrens. Een bewoner merkte op dat chroom-6 gevormd kan worden door chroom-3, een stof die niet schadelijk is, maar wel gevonden is bij te staalslakken. De omgevingsdienst zal het gebied blijven monitoren.

Daarnaast waren er veel zorgen rondom stofvorming. Er is al een meting geweest, maar deze meting is maar één keer gedaan. Bewoners willen dat er een ‘in het slechtste geval’ meting gedaan wordt. De omgevingsdienst belooft dit te regelen.
Veel vragen werden ook gesteld over de beloofde golfbaan. Het originele plan was dat er een ‘niet al te exclusieve’ golfbaan zou komen. Op dit moment ligt er een vergunning voor een tijdelijk zonnepark. Sommige bewoners vonden dit jammer, want zij hadden zich verheugd op de golfbaan. De burgemeester benadrukt dat het zonnepark tijdelijk was. Nadat er gevraagd werd hoe tijdelijk dit zou zijn antwoordt de burgemeester: “Ongeveer dertig jaar.”

Stichting Natuurlijk Schoon Spijk

Meerdere bewoners zijn nog steeds niet blij met het feit dat de staalslakken in Spijk blijven. Daarom richten zij binnenkort de stichting Natuurlijk Schoon Spijk op. Het hoofddoel van de stichting: “De staalslakken weg uit Spijk. Daarnaast moet er een nationaal verbod komen op het gebruik van staalslakken. Bovendien moet er een noodfonds komen met de garantie dat er geld is voor getroffenen als er wat mis gaat rondom de staalslakken”, laat één van de oprichters van de stichting weten.