Vijfheerenlanden moet zelf bepalen welke bouwplannen voorrang krijgen op stroomnet en is daar niet blij mee

ma 10 aug 2026, 10:16 Nieuws

Vijfheerenlanden – De gemeente Vijfheerenlanden moet vanaf oktober zelf bepalen welke woningbouw- en onderwijsprojecten voorrang krijgen bij het aanvragen van transportcapaciteit op het elektriciteitsnet. Het college is daar allerminst gelukkig mee. De gemeente krijgt volgens het college in korte tijd veel extra werk en verantwoordelijkheid, terwijl er bovendien juridische en financiële risico’s aan kleven.

In Nederland is sprake van netcongestie: het elektriciteitsnet heeft op veel plekken onvoldoende capaciteit om nieuwe aansluitingen tijdig te realiseren. Sinds 1 juli staan aanvragen voor nieuwe aansluitingen daarom op een wachtlijst. Maatschappelijk belangrijke voorzieningen, zoals woningen en scholen, kunnen daarbij voorrang krijgen.

Verandering in werkwijze

Aanvankelijk was het de bedoeling dat woningbouwprojecten via een bestaande regeling konden worden aangesloten. Vijfheerenlanden had zich daar volgens het college aan gehouden en al een lijst met woningbouwprojecten bij netbeheerder Stedin ingediend. Die werkwijze is echter veranderd. Gemeenten zijn nu verantwoordelijk gemaakt voor het zogenoemde ‘Eerder Aanvragen’ van transportcapaciteit voor woningbouw- en onderwijsprojecten die binnen tien jaar gerealiseerd moeten worden.

Het college laat in een raadsinformatiebrief duidelijk blijken dat het daar moeite mee heeft. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) sprak eerder al van een besluit dat ‘onverkoopbaar en onacceptabel voor gemeenten’ is. Volgens Vijfheerenlanden worden niet alleen veel extra werkzaamheden bij de gemeenten neergelegd, maar ook juridische, privacy- en projectrisico’s.

Zo moet de gemeente zelf beleidsregels opstellen, plannen beoordelen en vervolgens een prioriteitenlijst maken. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de geplande start van de bouw, de mate waarin een project klaar is voor uitvoering, het maatschappelijk belang en de geplande opleverdatum. Ontwikkelaars, woningcorporaties en particulieren moeten daarvoor informatie aanleveren over hun plannen en de benodigde capaciteit.

Duizenden woningen

De tijd om alles te regelen is kort. Het college wil de beleidsregels uiterlijk 25 augustus vaststellen. Tot, onder voorbehoud, 11 september kunnen plannen bij de gemeente worden ingediend. Vanaf 1 oktober kan Vijfheerenlanden vervolgens namens de initiatiefnemers aanvragen indienen bij Stedin. Het laatste tijdvak daarvoor is op 22 oktober.

De gemeente verwacht op basis van de huidige plannen aanvragen te kunnen indienen voor maximaal 3000 woningen en zes onderwijsvoorzieningen. Projecten waarvoor al een aansluitovereenkomst bestaat, hoeven niet opnieuw te worden aangemeld.

Dat een project wordt ingediend, betekent overigens nog niet dat het ook daadwerkelijk voorrang krijgt. De uiteindelijke capaciteit wordt door de netbeheerders vastgesteld. Daarmee krijgen de netbeheerders volgens het college een belangrijke rol in de volgorde waarin woningbouwprojecten in Nederland kunnen worden uitgevoerd.

‘Nauwelijks nog ruimte’

Het college wijst er bovendien op dat gemeenten nauwelijks tijd hebben gekregen om zich op de nieuwe werkwijze voor te bereiden. Het besluit dat aanvragen via de gemeenten moeten lopen, kwam volgens Vijfheerenlanden pas in juli binnen. Daarmee moeten gemeenten midden in het zomerreces een nieuwe procedure optuigen.

Ook de regionale afstemming komt volgens het college onder druk te staan. Vijfheerenlanden maakt voor onder meer de Woondeal deel uit van de regio MRU West, maar wordt voor de elektriciteitsvoorziening via station Arkel beleverd. De netcongestie is daar iets minder ernstig dan in sommige andere gebieden, maar prioritering blijft noodzakelijk. Vanwege de korte voorbereidingstijd is het volgens de gemeente vrijwel onmogelijk om alle plannen regionaal goed op elkaar af te stemmen.

Niet afwachten

Toch wil Vijfheerenlanden niet afwachten. De gemeente wil voldoende woningbouwprojecten en onderwijsvoorzieningen aanmelden om de eigen plannen zoveel mogelijk veilig te stellen. Daarmee wil de gemeente ook haar bijdrage blijven leveren aan de regionale woningbouwopgave.

Het college constateert dat de gemeenteraad door de nieuwe werkwijze ‘nauwelijks nog ruimte’ heeft om op dit moment inhoudelijk een rol van betekenis te spelen. Tegelijkertijd spreekt het college ‘nadrukkelijk zijn ongenoegen’ uit over het feit dat de uitvoeringslast en verantwoordelijkheid bij de gemeenten zijn neergelegd.

Desondanks maakt Vijfheerenlanden capaciteit vrij om de nieuwe taak uit te voeren. De gemeente richt daarvoor onder meer een webpagina in waar plannen kunnen worden ingediend. Uiterlijk 25 augustus moet duidelijk zijn welke beleidsregels daarvoor gelden.